ZİRAİ ŞİRKETLER

Zirai  işletmeler,  toprak sahibi ile ekiciler arasında yaplan  sözleşme ile kurulur. Ham madde ve yardımcı maddeler kamu vakıflarınca temin edilir. Altyapı payı, toprak payı içinden verilir. Yol, su, elektrik ve drenaj tesisleri Altyapı Vakfı tarafından çiftliğe bağalanır.

  Duvar, su dağıtım kanalları, kuyular, harman yeri, depolar, tüm araçların kiraları toprak sahibi tarafından karşılanır.

  Araç sürücüleri ve tüm emek işleri çalışan ortaklarca karşılanır.

Araç ve iç tesislerin bakımı çalışanların payları ile yapılır.

İlaç, gübre, tohum, su, yakıt zirai vakıflarca karşılanır. Bunların miktarları geçmiş on yıl içinde ödenmiş vergileri oranında verilir.

İş yapanların kusuru olmaksızın meydana gelen telefleri tarafların akileleri tazmin eder, diğer teleflerin tazmini herkesin kendisine aittir.

SORU:1- Meyve bakım ortaklığı caiz midir?

Numan- Batıldır. (Her çeşit meyvede caizdir. Mezhebi)

Malik, Şafii ve Ahmet- Caizdir.

Karagülle- Her türlü işletmelerde ortaklık caizdir; fakat, kira caiz değildir.

SORU:2- Meyve bakım ortaklığı her çeşit meyvede caiz midir?

Malik, Ahmet ve Karagülle- Her çeşit meyvede caizdir.

Şafii- Yalınız üzüm ve hurmada caizdir. (Hepsinde caizdir.)

Davut- Yalnız hurmada caizdir.

SORU:3- Bir yerde hurmalık ve ziraat yeri karışıksa birlikte ortaklığa verilebilir mi?

Numan- (Karışıksa birlikte ortaklığa verilemez. (verilebilir). Mezhebi)

Malik- Karışıksa ve tarla kısmı azsa ayrı bir şart koşmamak şartıyla verilebilir.

Şafii ve Ahmet- Karışıksa tarla ile hurmalığın ayrılmasının zor olması, ayrı ayrı işlemenin mümkün olmaması hallerinde birbirinden ayırmamak ve ziraatı başa almamak şartıyla birlikte ortaklığa verilebilir.

Karagülle- Bir yerde meyvelik ve ziraat yeri karışıksa verilebilir. Karışık olan bir yerin ayrı ayrı işletmelere konması caiz değildir. Ancak bir işletme bir tarafını başka işletmeye verebilir.

SORU:4- Arazinin tohumu ortağa ait olmak üzere çalışan ortağa verilmesi caiz midir?

Numan, Malik, Şafii ve Ahmet- Caiz değildir.

Karagülle- Zirai ortaklıkta yer, duvar, su, elektrik tesisleri, zırai makinalar arazi sahibine aittir. İşçiliğin tamamı makinaların kullanılması, arabaların sürülmesi çalışan ortağa aittir. Su, elektrik, ilaç ve tohum zırai vakıflara aittir, vakıflar buna karşılık hasıladan pay alır. Bunların miktarı geçmiş yıllarda bu araziden gelen pay ile orantılı olur. Sadece toprağın kiraya verilmesi caiz değildir.

SORU:5- Arazinin tohumu arazi sahibine ait olmak üzere ortaklığa verilmesi caiz midir?

Numan- Caiz değildir. (Caizdir. Mezhebi)

Nevevi- Caiz değildir.

Malik- Caiz değildir.

Şafii- Caiz değildir. (Caizdir. Eski sözü)

Ahmet- Caizdir.

Karagülle- Zirai ortaklıkta yer, duvar, su, elektrik tesisleri, zırai makinalar arazi sahibine aittir. İşçiliğin tamamı makinaların kullanılması, arabaların sürülmesi çalışan ortağa aittir. Su, elektrik, ilaç ve tohum zırai vakıflara aittir, vakıflar buna karşılık üretimden pay alırlar. Bunların miktarı geçmiş yıllarda bu araziden gelen pay ile oarantılı  olur. Ancak arazinin bölüşülerek ekilmesi caiz değildir. Arazinin tohumu arazi sahibine ait olmak üzere ortaklığa verilmesi caizdir.

SORU:6- Hazır meyveyi verip, başka meyveliğe baktırmak caiz midir?

Numan- (Hazır meyveyi verip, başka meyveliğe baktırmak caizdir. Mezhebi)

Malik, Şafii ve Ahmet- Meyveler olgunlaşmışsa caiz değildir, olgunlaşmamışsa caizdir.

Karagülle- İşletmelerde kira akdi sahih olmadığından böyle bir akid caiz değildir. Meyve avans olarak verilebilir. Devşirildiği vakit kendi payından düşülür.

SORU:7- Meyveliğe bakım ortaklığında bakım payı üzerinde ihtilaf etseler söz kimindir?

Numan- (Söz bakıcınındır. Mezhebi)

Malik ve Ahmet- Söz bakıcınındır.

Şafii- İkisine de yemin verdirilir. Eğer ikisi de yemin ederse ortaklık fesh olur, bakıcı ücret alır.

Karagülle- Meyveliğe bakım ortaklığında, bakım payı üzerinde ihtilaf etseler, vakıf diğer bahçelerden aldığını alır, kalan yarı yarıya bölüştürülür.