TAKVİM

Zaman içinde yaşayan insan zamanını değerlendirmek için tarihte önemli çalışmalar yapmıştır. Bilim tarihi açısından önemini koruyan zamanı belirleyici bir çok yöntemden birine burada değinmek istiyoruz:

Zaman güneşin hareketi ile ölçülür. Bunun için beş metre yüksekliğinde ve on metre yarı çapında bir zaman kulesi inşa ettiğimizi düşünelim. Kolonların arası dışarıdan gözetlenebilecek şekilde camla kaplı, kolonlu ve dış taraftan iki katlı olsun.

Kulenin ortasına, orta noktası belirlenmiş on metre yüksekliğinde bir direk dikilir, bölümlere ayrılarak santimleştirilir.

Kulenin çevresi: 2000 * 3.1416= 6283.2 cm'dir.

Güneş doğarken ve batarken gölgeleri işaretlenir. İkisinin orta noktaları bulunur ve birleştirilir. Bu, sağ (güney) sol (kuzey) doğrusu belirlenir.

Sağ-sol doğrusuna ortadaki direkten bir dikme çıkılır. Bu doğu-batı doğrultusudur. Güneşin doğduğu taraf doğudur.

Güneş doğarken, sağ taraf aydınlanıyor ve sol taraf gölgede ise siz sol yarım küredesiniz, demektir. Mekke bu yarım kürededir. Güneş doğarken  sol tarafınız aydınlanıyor ise siz sağ yarım küredesiniz.

Güneş yazın sağ tarafınızdan doğup sağ tarafınıza batıyorsa Mekke yarım küresinde yazdasınız. Güneş, sağ yarım kürede yazın solda doğup, solda batar; kışın ise aksi olur.

Güneşin doğu-batı çizgisinde doğup battığı gün, hesabi güneş yılının başlangıcıdır. Bu yıl başından sonra günler bir, iki olarak sayılır. Bugün dünyada kullanılan takvimin bu günlere  göre tarihlenmesi şöyledir:

  1 gün 21 Mart

11 gün 31 Mart

41 gün 30 Nisan

72 gün 31 Mayıs

102 gün 30 Hazıran

133 gün 31 Temmuz

164 gün 31 Ağustos

194 gün 30 Eylül

215 gün 31 Ekim

245 gün 30 Kasım

276 gün 31 Aralık

307 gün 31 Ocak

325 gün 28 Şubat

365 gün 20 Mart

Dört mevsim vardır ve her mevsim 91 gündür.  Yıl sonunda bir gün fazla olabilir, bu gün şubat ayına eklenmektedir.

Allah insanları yaratmış ve günlerini değişik şekilde bölerek ona uygun bir yaşama düzeni kurmuştur:

İnsanlar güneşin doğması ile birlikte çalışmaya başlarlar. Güneş tam sağ-sol doğrultusuna geldiğinde iş bırakılır. Sonra akşama doğru özel işler yapılır ve güneş batınca iş bırakılır. Gece, akşam sohbeti yapılır ve yatılır. Güneş doğmadan önce kalkılır ve iş hazırlığı yapılır.

Gün, gece ve gündüz diye ikiye ayrılır. Gündüz öğleden önce ve öğleden sonra diye ikiye ayrılır. Öğleden sonrası da yarısı iş ve yarısı dinlenme olmak üzere ikiye ayrılır. Gece ise üçe ayrılır. Yarısı uyku, kalanın üçte ikisi akşam sohbeti, üçte biri ise sabah hazırlığına ayrılır. Bu taksimatı tam olarak yapabilmemiz için günü 24'e böleriz. Günü gece yarısında değiştiririz.

00.00 Gece yarısı

04.00 Uyanma

06.00 Resmi Mesai  başı

12.00 Resmi Mesai sonu

15.00 Özel Mesai Başı

18.00 Özel Mesai sonu

22.00 Yatma

Zaman direğinin güneş gölgesi, çevresinde hergün bir çizgi çizer. Bu çizgi doğarken batı tarafında görülür, sonra kısalır ve sağ  sol çizgisinde en kısa duruma gelir, sonra simetrik olarak büyür, doğu tarafında kaybolur.

Yılın birinci günü gölge çizgisinin sağa en çok yaklaştığı gündür, sonra sola doğru kayar. 182. gün en çok sola ulaştığı gündür. Sonra sağa doğru kayar ve yine sağdaki en son noktaya varır. Bir yıl geçer. Sağ sol çizgisi üzerinde yapılacak işaretlerle o günün yılın kaçıncı günü olduğu görülür.

Kuzey yarım kürede 1. ve 182. günde gölge sol tarafta, güney yarım kürede sağ taraftadır. 91. gün kuzey yarım kürede gölge en kısa, güneyde en uzun noktadadır. 273. günde kuzey yarım kürede gölge en uzun, güney yarım kürede en kısa noktadadır.

Zaman alanında güneşin hergün takip ettiği gölge ucu çizilir. Güneş gölgesi nereye düşüyorsa o günün tarihi bilinebildiği gibi o noktanın sağ sol doğrusu ile  yaptığı açı ile de saatimizi okuyabiliriz.

1. gün gölgenin sağ sol eksenini kestiği noktanın direkle yaptığı açı, bulunduğumuz yerin enlemini verir. Aynı enlemde olan yerler aynı zaman kulesinin çizgilerini kullanırlar.

181. günün açısı ile enlem açısı arasındaki fark, bütün dünyada birdir ve buna yerin eğim açısı denir.    

Güneşin ışık açısı ise yıl içinde hergün değişmektedir. Bunu zaman kulesinde ölçmek kolaydır. Gün açısından enlem açısını çıkarırsanız güneş açısı ortaya çıkar. Bu da bütün dünyada birdir. O halde enlem açısını biliyorsanız, saat kulesi çizgilerini çizebilirsiniz. Eğer kaçıncı günde olduğunuzu biliyorsanız, enlem açısını bulursunuz.