4 MEZHEBİN FIKHI VE KARAGÜLLENİN İÇTİHATLARI
Süleyman Karagülle
2026 Okunma
50-NİKAH-4-HIDANE

HIDANE

 

Bir kimsenin varolmasına sebep olanlar, onu yaşatmakla yükümlüdürler. Onlar da büyüyüp gücleri yetince başkalarının varolmasına sebep olmak ve onları yaşatmakla yükümlüdür. Borçlarını böyle öderler. Kendilerinin varolmasına sebep onları yaşatmak görevdir. Sonra yaşlandıkça onlar da aynı şekilde yaşamak zorundadır.

          Doğurma ve bedenen hizmet, kadın yakınlara; koruma ve nafaka erkek yakınlara aittir.

Çocuğu evde temsil ve kişisel eğitim hakkına “hıdane”; çocuğu dışarıda temsil ve sosyal eğitim hakkına “velayet” diyoruz.

SORU:1- Hıdane hakkı kimindir?    

Numan, Malik, Şafii, Ahmet ve Karagülle- Hıdane hakkı annenindir.

SORU:2- Başka koca ile evlenen kadının duhuldan sonra hıdane hakkı düşer mi?    

Numan, Malik, Şafii ve Ahmet- Düşer.

Karagülle- Başka koca ile evlenen kadın duhuldan sonra hıdane hakkı, başkanın kararı ile düşer. Hakemlerin kararı ile hıdane hakkını geri alabilir. Gerek hıdanede gerekse velayette sayılı sebeplerden dolayı başkanın kararı ile hak elinden alınabilir. Bu hak hakemler kararı geri alınabilir.

Hakemler kararı ile her zaman hıdane ve velayet hakları kaybedilebilir.

 

SORU:3- Başka koca ile evlendiği için hıdane hakkını kaybeden anne, boşanıp iddeti tamamladıktan sonra yeniden bu hakkı kazanır mı?    

Numan, Malik, ve Ahmet- Kazanır.

Şafii- Kazanamaz. (Kazanır.)

Karagülle- Başka koca ile evlendiği için hıdane hakkını kaybeden anne boşanıp iddeti tamamladıktan sonra yeniden bu hakkı hakemlerin kararı ile kazanır. Velayeti hakemler kararı ile elinden alınan kimse sebeplerin zail olduğunu hakemler nezdinde ispat ederse velayet hakkını yeniden alabilir.

 

SORU:4- Erkek çocuk kimin hıdanesindedir?   

Numan ve Malik- Erkek çocuk kendi başına yeme, içme, giyme, dışarı çıkma, temizlik yapma hususunda bağımsız davranıncaya kadar annesinin yanında kalır, sonra babasının yanında kalır. (Kalmaz.)

Şafii- Erkek çocuk yedi yaşına kadar annesinin yanında kalır, sonra  çocuk kimi isterse onun yanında kalır.

Ahmet- Erkek çocuk kendi başına yeme, içme, giyme, dışarı çıkma, temizlik yapma hususunda bağımsız davranıncaya kadar annesinin yanında kalır, sonra babasının yanında kalır. (Yedi yaşına kadar annesinin yanında, sonra kimi isterse orada kalır.)

Karagülle- Erkek  ve kız çocuk yedi yaşına kadar annesinin yanında kalır. Babasının eğitime müdahale hakkı yoktur. Yedi yaşından sonra  gündüzleri babasının geceleri annesinin yanında kalır. On yaşından sonra çocuk kimi isterse onun yanında kalır. Anne veya baba, diğerine gitmeye engel olamaz.

SORU:5- Kız çocuk kimin hidanesindedir?

Numan- Kız çocuk kendi başına yeme, içme, giyme, dışarı çıkma, temizlik yapma hususunda bağımsız davranıncaya kadar annesinin yanında kalır, sonra babasının yanında kalır. (Kalmaz.)

Malik- Kız  çocuk baliğ oluncaya kadar, babasının yanında kalır. (Kalmaz.)

Şafii- Kız çocuk yedi yaşına kadar annesinin yanında kalır, sonra çocuk kimi isterse onun yanında kalır.

Ahmet- Kız çocuk kendi başına  yeme, içme, giyme, dışarı çıkma, temizlik yapma hususunda bağımsızlık kazanıncaya kadar annesinin yanında kalır, sonra babasının yanında kalır. (Kız çocukta muhayyerlik yoktur.)

Karagülle- Erkek ve kız çocuk yedi yaşına kadar annesinin yanında kalır, babasının eğitime müdahale hakkı yoktur. Yedi yaşından sonra gündüzleri babasının geceleri annesinin yanında kalır. On yaşından sonra çocuk kimi isterse onun yanında kalır. Anne veya baba diğerine gitmeye mani olamaz. Üvey annelerin hıdane hakkı ve yükümlülükleri yoktur.

 

SORU:6- Anne babadan kızkardeş babadan kızkardeşten daha önce midir?  

Numan, Malik, Şafii, Ahmet ve Karagülle- Annebabadan kız kardeş babadan kız kardeşten daha öncedir.

SORU:7- Hıdanede teyze, haladan önce midir?    

Numan- Hıdanede teyze haladan öncedir. (Değilidir.)

Malik- Öncedir.

Şafii ve Ahmet- Önce değildir.

Karagülle- Anneanenin anneleri, çocuktan onbeş yaş büyük ablaları, teyzeleri, kızkerdeşleri, kızkardeşten yeğenleri sıralanırlar. Babadan kız kardeşlerin hıdane hakları yoktur. Anadan erkek kardeşlerin de velayet hakları yoktur.

SORU:8- Baba başka şehre göç ederse çocuğu alıp götürebilir mi?    

Numan- Götüremez.  

Malik ve Şafii- Götürebilir.

Ahmet- Götürebilir. (Götüremez.)

Karagülle- Baba gündüzleri annenin evinde çocuğunu görebilir. Annesinin izni olmadıkça çocuğu alıp götüremez. Çocuğu zorla alıp götürse çocuğun hukukunu çiğnemiş olmaz; annesinin hukukunu çiğnemiş olur. Kölesini kaçırmış gibi cezalandırılır.

SORU:9- Anne çocuğunu alıp başka beldeye hicret edebilir mi?

Numan- Kendi beldesi olmak ve akdin orada yapılmış olması şartlarıyla alıp hicret edebilir. Bir gün gidilip gelinebilen yere hicret edip götürebilir. Darı harb yerine veya şehirden köylere götürürse yine engel olunabilir.         

Malik, Şafii ve Ahmet- Anne çocuğunu alıp başka beldeye hicret edebilir. Yer değiştirmede baba daha çok hak sahibidir.

Karagülle- Anne soyunun bulunduğu yerden başka bir yere göç ederse babası değil, çocuğun diğer kadın akrabaları başkanın kararı ile geri alabilir. Anne hakemler nezdinde dava ile götürebilir.

İnsanların ihtiyaçları yeme, giyinme, barınma ve seyahatten ibarettir. Bunların mali kısmı babaya, hizmet kısmı anneye aittir. Ayrıca doğurma anneye, koruma babaya aittir. Bu görevlerine karşılık çocuğu temsil etme ve eğitme hakları vardır. Bunlardan kişisel eğitimi yaptırma anneye, sosyal eğitimi yaptırma babaya aittir. Kişisel eğitim doğumla başlar ve on yaşına kadar sürer. Soyal eğitim yedi yaşında başlar ve onbeş yaşına kadar sürer.

Çocuğu evde temsil ve kişisel eğitim hakkına hıdane; çocuğu dışarıda temsil ve sosyal eğitim hakkına velayet diyoruz.

 

 

 


4 MEZHEBİN FIKHI VE KARAGÜLLENİN İÇTİHATLARI
1-1-TEMİZLİK
2253 Okunma
2-2-MİSVAK
2219 Okunma
3-3-HİTAN(SÜNNET OLMAK)
2252 Okunma
4-4-NECASET
3512 Okunma
5-5-ABDEST
3126 Okunma
6-6-İSTİNCA
1922 Okunma
7-7-ABDEST-2
2140 Okunma
8-8-GUSÜL
2335 Okunma
9-9-TEYEMMÜM
2624 Okunma
10-10-MESH VE MEST
2419 Okunma
11-11-HAYZ
2223 Okunma
12-12-NAMAZ-1
2182 Okunma
13-13-NAMAZ-2-SETR
2728 Okunma
14-14-NAMAZ-3-İSLAMIN ŞARTI
2606 Okunma
15-15-NAMAZ-4-CEMAAT
3372 Okunma
16-16-NAMAZ-5-SEHV SECDESİ
2540 Okunma
17-17-NAMAZ-6-TİLAVET SECDESİ
4164 Okunma
18-18-NAMAZ-7-SEFER
2363 Okunma
19-19-NAMAZ-8-HAVF NAMAZI
2325 Okunma
20-20-NAMAZ-9-CUMA NAMAZI
3344 Okunma
21-21-NAMAZ-10-BAYRAM NAMAZI
3576 Okunma
22-22-NAMAZ-11-KÜSUF NAMAZI
2020 Okunma
23-23-NAMAZ-12-İSTİSKA NAMAZI
2193 Okunma
24-24-NAMAZ-13-CENAZE NAMAZI
2967 Okunma
25-25-NAMAZ-14-NAFİLE NAMAZLAR
3164 Okunma
26-26-SİYER VE CİHAT-1-KITAL
2157 Okunma
27-27-SİYER VE CİHAT-2-GANİMETLERİN BÖLÜŞÜLMESİ
2678 Okunma
28-28-SİYER VE CİHAT-3-İTAK
2136 Okunma
29-29-SİYER VE CİHAT-4-TEDBİR
1967 Okunma
30-30-SİYER VE CİHAT-5-KİTABE
2022 Okunma
31-31-SİYER VE CİHAT-6-MÜDEBBER
2016 Okunma
32-32-ORUÇ-1
2581 Okunma
33-33-ORUÇ-2-İTİKAF
4555 Okunma
34-34-NEZİR-ADAK
2300 Okunma
35-35-ZEKAT-1
3006 Okunma
36-36-ZEKAT-2-HAYVANLARDA ZEKAT
5965 Okunma
37-37-HACC VE UMRE -1
1955 Okunma
38-38-HACC VE UMRE 2-HACCIN YAPILMASI ÖNCESİ
1950 Okunma
39-39-TAKVİM VE İBADET VAKİTLERİ
1998 Okunma
40-40-TAKVİM-2-NAMAZLARIN HİKMETİ VE VAKİTLERİ
1997 Okunma
41-41-TAKVİM-3-ORUÇ VAKTİ
2170 Okunma
42-42-TAKVİM-4-AYIN VAKTİ
2024 Okunma
43-43-HACC VE UMRE-3-HACCIN VAKTİ
1936 Okunma
44-44-HACC VE UMRE4-İHRAM
4419 Okunma
45-45-HACC VE UMRE-5-HAC NASIL YAPILIR
2416 Okunma
46-46-KURBAN
2290 Okunma
47-47-NİKAH-1
2290 Okunma
48-48-NİKAH-2-REDAA
2109 Okunma
49-49-NİKAH-3-NAFAKA
2125 Okunma
50-50-NİKAH-4-HIDANE
2026 Okunma
51-51-NİKAH-5-İLA
2141 Okunma
52-52-NİKAH-6-ZIHAR
3934 Okunma
53-53-NİKAH-7-LİAN
2203 Okunma
54-54-TALAK-1
1821 Okunma
55-55-TALAK-2-HUL
2688 Okunma
56-56-TALAK-3
3151 Okunma
57-57-TALAK-4-RİCİ TALAK
2296 Okunma
58-58-HADLER-1
2004 Okunma
59-59-HADLER-2-RİDDET
1966 Okunma
60-60-HADLER-3-BAĞY
1897 Okunma
61-61-HADLER-4-ZİNA
5539 Okunma
62-62-HADLER-5-YOL KESME
1882 Okunma
63-63-HADLER-6-İÇKİ
2026 Okunma
64-64-TAZİR
2515 Okunma
65-65-KASAME
2084 Okunma
66-66-SAVUNMA VE TAZMİNAT
2426 Okunma
67-67-HAYVANLARIN VERDİĞİ ZARARLAR
2050 Okunma
68-68-KAZANÇ-1-KAMU ORTAKLIKLARI
2014 Okunma
69-69-KAZANÇ-2-ÖZEL ŞİRKETLER
2203 Okunma
70-70-KAZANÇ-3-MURABAHA-TİCARET
2399 Okunma
71-71-KAZANÇ-4-SATIŞTA İHTİLAF
1759 Okunma
72-72-KAZANÇ-5-SELEM
1895 Okunma
73-73-KAZANÇ-6-İKALE
1830 Okunma
74-74-KAZANÇ-7-İCARE-KİRA VE ÜCRET
2612 Okunma
75-75-KAZANÇ-8-CUALE-MÜKAFAT
1968 Okunma
76-76-KAZANÇ-9-KARZ
1883 Okunma
77-77-KAZANÇ-10-ŞİRKETİ KIRAZ
2056 Okunma
78-78-KAZANÇ-11-MUVAFADA ŞİRKET
2712 Okunma
79-79-KAZANÇ-12-ŞİRKETİ ANNAN
1861 Okunma
80-80-KAZANÇ-13-ŞİRKETİ VÜCUH
2076 Okunma
81-81-LEKİT-KAYIP İNSAN-ÇOCUK
2018 Okunma
82-82-HİBE
2100 Okunma
83-83-VAAD
1919 Okunma
84-84-LUKATA-BULUNTU MAL
1974 Okunma
85-85-VEDİA-EMANET
1971 Okunma
86-86-ARİYET-ÖDÜNÇ
1776 Okunma
87-87-VEKALET
2043 Okunma
88-88-DIMAN-KEFALET
2205 Okunma
89-89-HAVALE
1808 Okunma
90-90-ŞUFA
1888 Okunma
91-91-İHYA-ÖLÜ TOPRAĞIN İHYASI
2481 Okunma
92-92-ZİRAİ ŞİRKETLER
2149 Okunma
93-93-REHİN
1903 Okunma
94-94-İFLAS
1933 Okunma
95-95-HACİR
2249 Okunma
96-96-GASP
2008 Okunma
97-97-SULH-UYUŞMA
1973 Okunma
98-98-KERAHİYET VE İSTİHSA-YİYECEK VE İÇECEKLER
2568 Okunma
99-99-KAZA VE ADABI-YARGILAMA
1845 Okunma
100-100-İKRAR
1943 Okunma
101-101-MİRAS-FERAİZ
6682 Okunma
102-102-ZEBAİH-HAYVAN KESME-BOĞAZLAMA
2265 Okunma
103-103-AVLANMAK
2034 Okunma
104-104-YEMİN
2121 Okunma
105-105-VAKIF
1900 Okunma
106-106-İTAM-YEDİRMEVE DOYURMA-VAKFI
1873 Okunma
107-107-SULAR VAKFI
1821 Okunma
108-108-SİHİR
1878 Okunma
109-109-İSLAMDA ORGAN NAKLİ
2113 Okunma

© 2025 - Akevler