SORU : 2-Riddet nedir?

Numan, Malik, Şafii ve Ahmet- Söz veya fiil veya niyetle İslamiyetten ayrılmadır.

Süleyman- Yanyana gelen insanlar barış içinde yaşamakla yükümlüdürler. Aralarındaki ihtilafları kendi seçtikleri hakemler çizer. Herkes hakemlerin kararına uymak zorundadır. Hakem kararlarına uymayanlar o toprakları terkedip gitmekle yükümlüdür. Hakem kararlarına uymayanları o topraklardan uzak tutmak için siyasi dayanışma birliği kurulur. Siyasi dayanma birliği siyasi dayanışma ortaklıklarından oluşur. Bu siyasi dayanışma ortaklığına katılmayanların o topraklarda yaşama hakları yoktur. Dayanışma ortaklığına malen ve bedenen katılmak gerekir. Malen katılma vergidir. Bedenen katılma askerlik hizmetdir. Bedenen katılanlar vergilerini gelirlerine göre öderler. Bedenen katılmayanlar vergilerini maktu olarak öderler. Onbeş yaşına gelen kimse bedenen katlıp katılmama hususna karar vermek kendisine aittir. Ancak bedenen katılma kararını aldıktan sonra artık bundan vazgeçemez. Barış zamanında ülkeyi terketmekle bu mükellefiyetten kurtulur. Savaş zamanında

ise kaçıp kurtulmasına da izin verilmez. İşte riddet, bedenen savunmaya katıldığını taahhüt ettiği halde bundan istinkaf eden kimse mürteddir. Savunma bedelini ödmeyi taahhüt ettiği halde bunu ödemekten kaçınan kimse mürteddir.  Burada İslam kelimesi barışa girme anlamında değerlendirilmelidir.

SORU :3-Mürtedin cezası nedir?

Numan, Malik, Şafii ve Ahmet- Müretdin cezası katıldır.

Süleyman- Bedelli olanların bedellerini kasden ödememeleri, hizmetli olanların kasden hizmet yapmaktan kaçınmaları halinde cezaları katıldır.

SORU : 4-Mürted hemen mi öldürülür yoksa zaman tanınır mı?

Numan- Mürted kendisi mühlet istemedikçe hemen öldürülür. Mühlet isterse üç gün mühlet verilir. (İstitaben istemese de üç gün mühlet verilir). İrtidattan vazgeçerse dokunulmaz.

Malik- Mürted kendisi mühlet istemese de hemen öldürülümez.  Vazgeçmesi istenir. Vazgeçmesi için üç gün mühlet verilir. İrtidattan vazgeçerse dokunulmaz. Vazgeçmezse öldürülür.

Şafii- Mürted kendisi mühlet istemese de öldürülmez. Kendisinden tevbe etmesini istemek vacibdir. (Müstehabdir). Mühlet isterse de verilmez tevbe etmese öldürülür. (Mühlet verilir.) İrtidattan vazgeçerse dokunulmaz. Vazgeçmezse öldürülür.

Ahmet- Mürted kendisi mühlet istemese de hemen öldürülümez. Vazgeçmesi istenir. Vazgeçmesi için üç gün mühlet verilir. İrtidattan vazgeçerse dokunulmaz. Vazgeçmezse öldürülür. (İstitabe gerekmez.)

Hasanı Basrı- Mürtetten tevbe etmesi istenmez hemen öldürülür.

Ata- Müslüman olarak doğmuşsa istitabe edilmez. Sonradan müslüman olmuşsa istitabe edilir.

Sevri- Her halü karda istitabe dilmeldir.

Süleyman- İrtidat barış zamanında olmuşsa kendisine bir müddet verilerek ülkeyi terketmesine izin verilir. Müddetin sonunda tevbe edip etmediği sorulur. Israr ediyorsa öldürülür. Savaş zamanında fiilen firar etmişse hemen öldürülebilir. Firar etmemişse yapılacak iş komutanın takdirindedir.

SORU : 5-Kadın mürted erkek gibi midir?

Numan- Kadın irtidat ederse öldürülmez, habsedilir.

Malik, Şafii ve Ahmet- Erkek gibi öldürülür.

Süleyman- Kadınlar savunma bedellerini ödemezler ve askerlik hizmetlerini yapmazlar. Kendilerine savunma bedeli ödeyen veya savunma hizmetine katılan bir siyasi veli seçerler. Kadının velisinin siyasi hakları ne ise kadının da siyasi hakları odur. Kadın bu veliyi her zaman değiştirebilir, müslim bir veli bırakıp zimmi birini kendisine özel siyasi veli yapabilir.

SORU : 6-Mümeyyiz sabinin riddeti sahih midir?

Numan- Sahihdir.

Malik- Sahihtir. (Değildir.)

Şafii- Sahih değildir.

Ahmet- Sahihtir. (Değildir)

Süleyman- Mümeyyiz ilmi, dini ve mesleki akilelerini onbeş yaşına kadar değiştirebilir. Siyasi akilesini ancak onbeş yaşında seçer ve değiştirmeye hakkı kalmaz.

SORU : 7-Küfrünü gizli tutan zındık öldürülür mü?

Numan- Küfrünü gizli tutanın tevbesi kabuledilir. (Edilmez)

Malik- Tevbesi kabul edilir.

Şafii ve Ahmet- Tevbesi kabul edilmez.

Süleyman- İslamiyete göre, dinde zorlama yoktur. Kimse inancından dolayı cezalandırılmaz. Riddet dini bir olay olmayıp siyasi olaydır. Savaş halinde olduğumuz düşmana fiilen katılan, yahut kol kesmeyi gerektircek miktarda mali destekte bulunan mürtet sayılır. Orada yaşıyorsa onlara hangi muamele yapılıyorsa ona da o muamele yapılır.

SORU : 8-Bir belde halkı irtidat etse dar-i harb olur mu?

Numan- Bir belde halkının irtidat etmesiyle dar-ı harb olması için o melekette küfür ahkamı cari olmalıdır, orada bir müslüm veya emanda zimmi kalmamalı ve dar-ı harbe katılmaldır.

Malik- Küfür ahkamının zuhuru dar-i harb olmaya yeterldir. (Değildir.)

Şafii- Bir belde halkının irtidat etmesiyle dar-ı harb olması için o melekette küfür ahkamı cari olmalıdır, orada bir müslüm veya emanda zimmi kalmamalı ve dar-ı harbe katılmaldır. (Küfür ahkamının zuhuru yeterlidir.)

Ahmet- Bir belde halkının irtidat etmesiyle dar-ı harb olması için o melekette küfür ahkamı cari olmalıdır, orada bir müslüm veya emanda zimmi kalmamalı ve dar-ı harbe katılmaldır. (Küfür ahkamının zühürü yeterldir)

Süleyman- Bir beldeye giriş ve çıkş serbestse orası dar-i İslamdır. O memleketle savaş caiz değildir. Hakem kararı ile ambarga uygulanabilir. Bir şehre giriş yasak ama çıkış serbestse o memlekete yalnız ambargo uygulanabilir. Hakem kararıyle savaş olabilir. Çıkışa izin vermeyen memleket dar-ı harbdir. Savaşım istiğnam etmek helaldır. Komşu ülke ise farzdır.

SORU : 9-İrtidad eden memleketin malları ganimet olarak alınabilir mi?

Numan, Malik, Şafii ve Ahmet- İrtidad eden memleketin malları ganimet olarak alınabilir

Süleyman- Bir ocak veya bucak veya il veya devlet hakemlerin kararına uymazsa orası ablukayab alınır, çıkış serbest bırakılır, giriş yasaklanır. O çıkışa serbestlik veriyorsa üst kuvvetler oraya girmez. Kendi kendine yaşıyabildiği kadar yaşar. Nufusu nisabın altına düşerse o kuruluş hükmen münfesih olur ve halkı dağılmaya davet edilir. Dağılmasa askeri metotla işgal edilir. Alt kuruluşlara girilmez. Bucakta ocağa, ilde bucağa ve devlette ile girilmez. Sadece merkezi ocaklar ve bucaklar işgal edilir.

SORU : 10-İrtidat eden bir kentin halkı istirkak edilebilir mi?

Numan ve Malik- Riddetten sonra doğanlar istirkak edilmezler. Baliğ olunca İslama cebr olunurlar.

Şafii- Riddetten sonra doğanlar istirkak edilmezler. Baliğ olunca İslama cebr olunurlar.  (İstirkak edilirler.)

Ahmet- Riddetten sonra doğanlar istirkak edilmezler. Çocukları ve torunları istirkak edilir.

Süleyman- İki devlet arasında savaş olur ve bir şehir fethedilince savaşçılar ve halk serbest bırakılabilir. Memleketlerine gidebilirler. Bedel alınarak sertbest bırakılabilir. Topraklar kendilerine verilerek zimmi yapılabilir. Köle edilebilir ve fatihlerin himayesine verilebilir. Muharibler öldürülebilir. Bu hüküm yalnız devletler arası savaşda geçerlidir. İsyan eden il, bucak veya ocaklara kölelik uygulanmaz. Bunlar oradan nefyedilebilir. Memleketin başka yerlerinde tavattun ederler.