LİAN

SORU:79- Bir kimse karısını namussuzlukla itham etse veya zina suçu isnat etse veya karnındaki çocuğun kendisine ait olmadığını söylese ne gerekir?   

Numan, Malik, Şafii ve Ahmet- Kocaya zina iftirsa cezası uygulanır.   

Karagülle- Karısına zina isnat eden koca kanıtlamakla yükümlüdür, kanıtlayamazsa cezalandırılır.

SORU:80- Lian yapması onu cezadan kurtarır mı ve karısına zina cezası uygulanır mı?   

Numan, Malik, Şafii ve Ahmet- Lian kocanın eşinin zani olduğuna dört defa yemin etmesi ve kendisi yalancı ise kendisine lanet okumasıdır.

Karagülle- İslamiyette suç kısasa dayanır. Kamu suçu gizlilikten oluşur. Bu nedenle kamu suçu iki tanedir. Biri zina diğeri ise hırsızlıktır. Aleni gasplar hırsızlık suçunu oluşturmaz. Evli olmayanlarla yapılan aleni buluşmalar nikah hükmündedir, zina cezası uygulanmaz. Yeminsiz söylenen sözlerde hata, suç oluşturmaz. Yeminli söylenen sözlerde ise hata suç oluşturur.  Bu nedenle şehadet müessesesi önemlidir.

 SORU:81- Kadının  lian yapması erkeği zina cezasından kurtarır mı?    

Numan, Malik, Şafii ve Ahmet- Erkeği cezadan kurtarır ve karısına zina cezası uygulanmaz.

Karagülle- Davalıya yemin teklif edilir. Yemin etmezse mahkum edilir. Ancak dava açarak  aksini isbat edebilir. Davacının yemin etmesi gerekmez. İsbat yeterlidir.

SORU:82- Koca veya kadın liandan kaçınırsa ceza hemen uygulanır mı?

Numan- Koca liandan kaçınırsa liana kadar hapsedilir. İnkar ederse kazf cezası uygulanır. Fasık olur. Lian yaparsa cezadan kurtulur. Kadın liandan kaçınırsa hapsedilir, lian yaparsa cezadan kurtulur, ikrar ederse zina cezası uygulanır.  

Malik- Koca liandan kaçınırsa kazf, kadın liandan kaçınırsa zina cezası uygulanır.  Erkek cayarsa nukül ettiğinde fasik olmaz.

Şafii- Koca liandan kaçınırsa kazf, kadın liandan kaçınırsa zina cezası uygulanır.  Erkek nukül ettiğinde fasik olur.  

Ahmet- Koca liandan kaçınırsa kazf cezası uygulanır, kadın liandan kaçınırsa  hapsedilir, lian eder veya ikrar eder. Erkek nukül ettiğinde fasik olmaz.

Karagülle- Muhakeme bucak reisinin başkanlığında icra edilir. Lian davasını koca açabilir. Karısının zina yaptığını bu sebeple boşanmasını ister. Çocuğun kendisine ait olmadığını beyanla  boşanmasını ister. Hakemlerin huzurunda kendisine lian yaptırılır. Karısına ertesi hafta lian yaptırılır.  Lian davasını kadın ikame eder. Çünkü, kendisine zaniye demiştir. O takdirde kocaya lian yaptırılır ve hemen kadına da lian yaptırılır. Boşanma meydana gelir.

SORU:83- Lianda karı kocanın denkliği şart mıdır?

Numan- Lian şehadet müessesesidir. Karısını kazf edip şahit getirmeyenler şehadete ehil değilse kazıf cezası uygulanır.  

Malik- Nikahı ve boşaması sahih olan her müslim liana da ehildir. Fasık olsa da lian yapabilir.  

Şafii ve Ahmet- Nikaha ve talaka ehil olan liana da ehildir. Müslim olsun veya olmasın değişmez.

Karagülle- İslamiyete göre soruşturmayı adil şahitler yapar. Mahkeme şahitlerin yaptığı soruşturmanın içeriğine girmeden kabul eder. Adil olmayanları kabul veya reddeder. Ayrıca fasık olanlar vardır ki, onların soruşturması kabul edilemez. Karı kocadan biri fasık ise şehadete ehil değildir. Onun lianı olmaz, cezası uygulanır. İkisi de fasıksa ikisinin de lianı kabul olunmaz. Adil olmayıp fasık da olmayanların lianları geçerlidir. Birinin adil olması bu hükmü değiştirmez.

SORU:84- Zina ithamı yapmadan çocuk reddedilebilir mi?

Numan ve Ahmet- Zina ithamı yapmadan çocuğu reddetmek geçerli değildir ve lian gerekmez ve çocuk da nefy olmaz. Sadece kazf yaparsa lian yapılır; nesep reddedilmiş olmaz. Müddeti ne olursa olsun reddetmedikçe reddedilmiş olmaz.   

Malik- Sadece hamlin nefyi için lian yapılır. Ancak bu red iddet müddeti içinde olmamalıdır.

Şafii- Sadece çocuğu red için lian olur.

Karagülle- Nikah kimde ise nesep onundur. Nesep biyolojik olarak değil, nikahla sabit olur. Lian ile nesep reddedilebilir. Nesepsiz bir çocuk annesinin kabulü ile o tarihlerde menküha kabul edilerek nesep sahih olur. Evlenmeleri yasak olanlar arasındaki birleşmelerden nesep sabit olmaz. Erkek nesep davasını değil, nikah davasını açabilir.  

SORU:85- Çocuk doğmadan lian olur mu?  

Numan ve Ahmet- Çocuk doğmadan lian yapılmaz; yapılırsa geçersizdir.

Malik- Lian yapabilir. Doğmadan önce de olur. Birleşmede iddet müddeti geçmiş olması gerekir.

Şafii- Lian yapabilir, doğmadan önce de olabilir.

Karagülle- Nesep biyolojik bağ değildir; sosyolojik bağdır. Bir kadın kimin nikahında ise çocuk onundur. Koca reddedebilir. Bu da lianla gerçekleşir.

SORU:86- Liandan sonra ayrılma kendiliğinden mi olur?

Numan- İki tarafın lianından ve hakimin kararı ile ayrılma olur ve nesep reddedilmiş olur.

Malik ve Şafii- Kocanın lianından sonra nesep kalkar ve ayrılma olur, sonraki lian cezasının düşmesi içindir.

Ahmet- İki tarafın lianı ve hakimin kararı ile ayrılma olur.

Karagülle- Evliliğin ve boşanmanın zorlaştırılması zinayı celbeder; zina da evlilik müessesini ortadan kaldırır. Evlenme, boşanma ve lian müesseseleri kendiliğinden çalışmalıdır. Evlenme sonradan verecekleri yazılı beyanları ile sabit olur. Boşanma tek taraflı beyanla hul’ hakemlerin kararı ile sabit olur. İddet beklenir. Lian ise başkanın daveti ile gerçekleşir. Bunun için bir haftalık süre verilir.

SORU:87- Liandan sonra koca kendisini rucu ederse ne olur?   

Numan ve Ahmet- Koca liandan rucu ederse ayrılık kalkar, iftira cezası uygulanır ve onunla evlenebilir.

Malik- Kocanın liandan rucu etmesi geçersizdir. Müebbet ayrılma ile ayrılmışlardır, evlenemezler.

Şafii- Koca ilandan vazgeçse de ayrılma müebbettir. Bir daha onlar evlenemezler.

Karagülle- Kendisini tekzib edene kazf cezası uygulanır ve tekrar evlenebilirler. Bu üç boşamadaki kolaylığa kıyas ile sabit olmaktadır.

SORU:88- Lianla ayrılma fesh midir,  boşama mıdır?    

Numan- Lianla ayrılma boşamadır, rucu eden cezalandırılır ama evlenebilir.

Malik, Şafii ve Ahmet- Lianla ayrılma feshdir, bir daha evlenemez.

Ömer, Ali, İbni Mesut, İbni Ömer, Ata, Evzai, Sevri ve Sait ibni Cübeyr- İddeti içinde rucu ederse koca cezalandırılır ve nikah devam eder.

Karagülle- Lian boşamadır, rucu ettiğinde koca cezalandırılır ve evlenmeleri caizdir.

    SORU:89- Kişiyi belirterek  karısını zina ile itham ederse hükmü ne olur?

Numan ve Malik- Karısı için lian yapılır, itham edilen erkek için kocaya kazf cezası verilir.

Şafii- Karısı için lian yapılır, itham edilen erkek için kocaya kazf cezası verilir. (Her biri için ayrı had gerekir. Lian esnasında söylerse had gerekmez.)

Ahmet- Kişiyi belirterek karısını zina ile itham ederse bir had ikisi için yeterlidir.

Karagülle- Kişiyi belirterek karısını zina ile itham ederse karısı için lian yapılır, itham edilen erkek için kocaya kazf cezası verilir.

SORU:90- Karısına zaniye diye hitap edene lian gerekir mi?

Numan, Şafii ve Ahmet- Karısına lian yapması için görmesi şart değildir. Zaniye demesi yeterlidir.

Malik- Karısına lian yapması için görmesi şarttır. Zaniye demesi cezayı gerektirmez.

Karagülle- Zaniye dediğini ikrar ederse veya dört şahitle sabit olsa kazf vezası uygulanır ve lian yapılır.

SORU:91- Kocası ile beraber dört şahit olabilir mi?

Numan- Olabilir, kadına zina cezası uygulanır.

Malik, Şafii ve Ahmet- Olamaz, diğerlerine kazf cezası, kocasına lian uygulanır.

Karagülle- Şahitler, görenler değil; tahkik edenlerdir. Tahkik esnasında soruları teker teker sorarlar. Belgelerini kendi dosyalarında muhafaza ederler. İfade verenleri rumuzla gösterirler. Davacıya “ben şehadet ederim” der. Bunlar gizli icra edilir. Davacı dört şahit bulduğu takdirde mahkemeye getirir. Dava bu dört şahit bulunduktan sonra açılır. Koca da şehadet ehli ise şahitliği geçerlidir. Kamu davalarında şahitlerin davacı olamama şartı yoktur.

 SORU:92- Kadın kocasından önce lian yapabilir mi?

Numan- Yapabilir..

Malik, Şafii ve Ahmet- Yapamaz.

Karagülle- Kadın kocasından önce lian yapabilir. Ayetler “ve” harfi ile atfedilmiştir.

SORU:93- Dilsizin lianı ve kazfı  geçerli midir?

Numan- Geçerli değildir.

Malik, Şafii ve Ahmet- İfadesi sahihse geçerlidir.

Karagülle- Özürlülerin ikrarları ve sözleri hakemlerin huzurunda geçerli değildir. Şahitlerin tahkikinden sonra şahitlerin şehadetleri ile lianları geçerlidir.

SORU:94- Evlenip duhul olmadan boşasa ve altı aydan sonra çocuk doğursa çocuk kimindir?

Numan- Tam altı ay sonra doğan çocuk onundur. Daha önce doğan onun değildir. Daha sonra doğan da onun değildir. Talaktan sonra doğmuştur veya evlenmeden önce doğmuştur.  

Malik, Şafii ve Ahmet- Çocuk onun değildir.

Karagülle- Bu süre içinde kadın başkasıyla evlenmemişse duhul olsun olmasın çocuk onundur ve lian ile red edilebilir.

  SORU:95- Koca kaybolsa kadın başkasıyla evlense sonra eski koca ortaya çıksa kadın ve çocuk kimindir?   

Numan- Vefat haberi gelse kadın başkasıyla evlense sonra eski koca ortaya çıksa kadın eski kocanın olur ve çocuk da onundur. İkinci evlilik iptal edilir.  

Malik, Şafii ve Ahmet- Öldüğü haberi gelse kadın başkasıyla evlense sonra eski koca ortaya çıksa  çocuk ikinci kocanındır.

Karagülle- Bir kadın kocasını en çok dört ay bekler. Dört aydan sonra kocasını kusurlu yaparak kendisini boşatabilir. Bundan sonra istediği ile evlenir. Boşattıktan sonra üç ay iddeti beklemesi gerekir.

SORU:96- Birbirinden uzakta iken evlenseler ve çocuk doğsa çocuk o  kocanın mıdır?   

Numan, Malik, Şafii ve Ahmet- Çocuk kocanındır.

Karagülle- Nikahında iken doğan çocuk kendisinden olsun veya olmasın kendisinindir. İsterse lianla red edebilir. Lian yapmadıkça çocuk onun soyundandır.