TAZİR

GİRİŞ:

Suçlar için değişik cezalar konmuştur. Cinayetler kısasa tabidir. Af halinde diyete dönüşür. Gizlilik cezayı gerektirir. Zinada dayak atılır, hırsızlıkta kol kesilir. Suç isnatları da dayak ile cezalandırılır. Diğer birçok yasaklar kefaretle karşılanır. Kefaret köle azat etmek, oruç tutmak veya fitre vermekle olur. Bunun dışında bir kimsenin fesat çıkarması ve belli bir cezası olmaması halinde başkana sürme hakkı tanınmıştır. Ayrıca çocuk, akıl hastası, sarhoş veya kendisine hakim olamayan kadına te'diben velileri tarafından dayak ve benzeri cezalar uygulanabilir. Fıkıhçılar tazir cezasını genişletmişler, öldürmeye kadar vardırmışlardır. Başkanın sürme dışında bir ceza uygulama hakkı yoktur. Ancak hakemlerin kararı olmadan herhangi bir müessir fiil icra etse veya ettirse öldürme de dahil kısas uygulanmaz, sadece ağır diyet ödenir. Bu da hazineden ödenir.  

SORU:1- Tazir cezaları nerelerde uygulanır?

Numan, Malik, Şafii ve Ahmet- Kefaret ve had cezaları bulunmayan bütün günahlarda uygulanır.

Karagülle- Tazir başkanın kendi sorumluluğu olan yerden kişiyi sürmesidir. Bu hak bucak başkanlarına verilmiştir. Devlet veya il başkanları ancak kendi beldelerinden sürebilirler. Haramlar vardır, yasaklar vardır. Haramlar kişinin kendisine ait kötü işler olup dünyevi cezası yoktur. Sadece hukuken korunmazlar. Yasaklar ise topluluğa zararlı olanlardır. Onların cezası vardır. Yasakları ve cezaları tesbit etme her bucağın ilmi şurasına aittir. Başkanın sürme hakkı tamamen takdirine bırakılmıştır.

SORU:2- Tazir cezalarını uygulamak vacip midir?

Numan ve Malik- Başka türlü ıslahı mümkün değilse tazir cezaları uygulamak vaciptir.

Şafii- Başka türlü ıslahı mümkün değilse tazir cezaları uygulamak meşrudur, vacip değildir.

Ahmet- Tazir cezaları her fiilin cezasıdır, uygulamak vaciptir.

Karagülle- İlmi şuranın tespit ettiği yasaklara ait cezaların uygulanması vaciptir. Sürme ise başkanın takdirine bırakılmıştır. Sükunetin temini için zor kullanılması halinde verilen zararlar tazmin edilir.

SORU:3- Başkan tazir ederken adam ölse tazmin edilir mi?

Numan, Malik ve Ahmet- Tazmin edilmez.

Şafii- Tazmin edilir.

Karagülle- Başkanın hakemler zararı olmadan verdiği her türlü zararlar tazmin edilir.

SORU:4- Baba veya öğretmen çocuğu terbiye ederken dövse ve çocuk ölse tazmin edilir mi?

Numan ve Şafii- Tazmin edilir.

Malik ve Ahmet- Tazmin edilmez.

Karagülle- Velinin küçük veya akıl hastasına veya serbestliği elinden alınmış kadına veya sarhoşa uyguladığı terbiye edici cezalarında kalıcı olmayan tesirler tazmin edilmez. Kalıcı olanlar tazmin edilir ve hata kefareti gerekir. Başkanın re'sen eğitici cezaları uygulama yetkisi yoktur. Sadece kısas uygulanmaz. Velinin tevkil ettiği mürebbiler de veli yetkisindedir. Başkanın görevli kıldığı kimseler de başkanın yetkisindedir. Siyasi akilelerin başkanları nöbet sıralarında eğitici cezalar verme yetkisine sahiptirler, tabii veliler gibi yetkilidirler.

SORU:5- Tazir cezaları had cezaları kadar olabilir mi?

Numan- Tazir cezaları had cezalarından az olmalıdır. En çok otuzdokuz sopa olabilir. Şarapta en az kırk olmalıdır.

Malik- İmamın reyi ile tazir cezaları had cezalarında fazla da olabilir.

Şafii- Tazir cezaları had cezalarından az olmalıdır. Şarapta en az yirmidir. Tazirde en çok ondokuz olabilir.

Ahmet- Tazir cezaları had cezalarından az olmalıdır. Şarapta en az yirmidir. Tazirde en çok ondokuz olabilir. Tazir cezaları sebeplere göre değişir. Mesela ortak köle ile cinsi ilişki kurması veya bir yabancı kadınla sevişmesi hallerinde en az cezadan fazla olabilir, en fazlasından çok olamaz. Bir kimsenin başkasına küfretmesi veya nisaptan az malı çalması hallerinde de böyledir.

Karagülle- Bucaklarda ilmi şuraların koyacağı cezalar yüz, elli ve yirmibeş kamçı ile seksen, kırk, yirmi, on ve beş kamçı olabilir. Kefaret cezalarından köle azad etmek ile kurban, fitre ve oruç cezaları konur. Ayrıca şura tarafından da sürgün cezası veya zorunlu çalıştırma cezaları konabilir. Başkan daimi veya muvakkat sürgün yapabilir. Başkan değişse sürgünü kaldırabilir.

SORU:6- Hastanın ceza verilmesi gerekirse infazı ertelenir mi?

Numan- Kadın hamile değilse ve recm olunacaksa recm olunur, dayak cezalarında ise iyileşmesi umuluyorsa beklenir.

Malik, Şafii ve Kragülle- Kadın hamile değilse ve katledilecekse infaz yapılır, dayak cezalarında ise iyileşmesi umuluyorsa beklenir.

Ahmet- Hastaya ceza verilmesi gerekirse tehir edilmez.

SORU:7- Hastaya uygulanacak dayak cezası hafifletilir mi?

Numan, Şafii ve Ahmet-  Dayak cezası uygulamasında hastaya takatı kadar sopa vurulur. Ceza yüz sopa ise vurulması halinde öleceğinden korkuluyorsa, dallardan demet yapılarak vurulur, yahut elbise vurulur. Öleceğinden korkulmuyorsa farklı yüz sopa vurulur. Bünyesi zayıf olana da aynı şekilde muamele edilir  

Malik- Farklı yüz sopa dışında ceza verilmez. Beklenir iyileştiği zaman ceza uygulanır.

Karagülle- Hastaya dayak cezası uygulanmaz, iyileşmesi bekelenir iyileşince uygulanır.

SORU:8- Dayak cezası ayakta mı vurulur?

Numan ve Şafii- Ayakta vurulur.

Malik ve Karagülle- Oturtularak vurulur.

Ahmet- Oturtularak vurulur. (Ayakta vurulur.)

SORU:9- Dayak cezası çıplak olarak mı vurulur?

Numan ve Şafii- Kazf dışında dayak cezası çıplak olarak vurulur.

Malik- Dayak cezası çıplak olarak vurulur.

Ahmet- Dayak cezası bir veya iki gömlek giyinmiş olara vurulur. Acıyı azaltmamalıdır.

Karagülle- Dayak cezası uygulanırken belden aşağısı giyiniktir. Belden yukarısı erkeklerin açıktır, kadınlar ise tek bezle örtülmüş olarak vurulur.

SORU:10- Dayak cezasında nelere dikkat edilir?

Numan ve Ahmet- Dayak cezasında yüz, cinsel organlar ve baştan başka bütün azalara vurulabilir.

Malik- Dayak cezası yalnız sırt ve çevresine vurulabilir.

Şafii- Dayak cezasında yüz, cinsel organ, böğür ve benzeri tehlikeli yerlerden başka yerlere vurulmalıdır

Karagülle- Dayak cezası sırt, göğüs, kollar ve bacaklara vurulabilir.

SORU:11- Recmde mahkuma çukur kazılır mı?

Numan- Recmde erkek mahkuma çukur kazılmaz, kadına ise başkan isterse kazdırır.

Malik- Recmde erkek mahkuma çukur kazılmaz, zina beyyine ile sabitse kadına kazılır. İkrar ile ise kazılmaz.

Şafii ve Ahmet- Erkek mahkuma çukur kazılmaz.

Karagülle- Kur’an’da kısasın dışında cezların infaz çekli kesin olarak sayılmış ölüm cezaları katl ve salb şeklinde belirtilmiştir. Recm cezası meşru değildir. Ayrıca fuhşun cezası Kur’an’da köleleştirme ve hapis olarak belirtilmiştir. Kur’an’da hadimlik müessesi vardır. Hırsızlıktaki kol kesmeye kıyasen zina aletinin kesilmesi cezası uygulnabilir.

SORU:12- Dayak cezalarında şiddet bakımından fark yapılır mı?

Numan- Dayak cezalarının en şiddetlisi tazir, sonra zina, sonra şarap, sonra da kazftır.

Malik- Dayak cezalarında şiddette fark yapılmaz.

Ahmet- Dayak cezalarında en şiddetlisi zina, sonra kazf sonra da içikidir.

Karagülle- Dayak cezaları sopa ile değil kamçı ile vurulur. Kur’an “celd” diyor. Değişik kalınlıklardaki kamşılar dayak sayısınca bir tarafa konur, mahkum oturtulur, halk sıraya girer, gelen bir sopa alıp kendisinin uygun gördüğü şiddette vurup karşı tarafa kamçıyı bırakır. Tekrar sıraya girebilir. Kamçılar bitince ceza da biter. Cezanın şiddeti halkın takdirine bırakılmıştır. Zinada şiddetli vurulmasını Allah emrediyor.