ARİYET(ÖDÜNÇ)

Borçlunun kullanma hakkı olduğu, ancak kirasını veremdiği, kiraya verieln mallardır. Kusuru olsun olmasın genel afet dışında ki telefelr tazmınolunur. Genel afet, öyle bir afettir ki o mal sahibinin elinde deolsaydı telef olurdu. Ömrü doldurmuş olduğundan dolayı telef olsa anlaşma muvakaktsa tazmınetmez, anlaşma süresizse tazmıneder. Kendi hata ve kusuru yoksa dini akılesi tarafından tazmınolunur, varsa ilgili akılesi tazmıneder.   Bankalara, veya mabarlara konan mevduat vedia olmayıp karzdır. Kervan saraylara verilen mallar süresia iare olup he rhali karda tazmınolunur.

SORU: Ariyette kira istenebilir mi?

Numan-Ariyetr bir ibadet olup karşılığınd akira isteneemz.

Malik-Ariyetr bir ibadet olup karşılığınd akira isteneemz.

Şafii-Ariyetr bir ibadet olup karşılığınd akira isteneemz.

Ahmet-Ariyetr bir ibadet olup karşılığınd akira isteneemz.

      -

SÜLEYMAN- Ariyetr bir ibadet olup karşılığınd akira isteneemz. Kirada kiracının dahlı olmadan malın helaki halşnde tazmınetmez.

SORU:  Ariyet ariyet alan tarafından atzmınolunur mu?

Numan-Ariyet ariyet alan tarafından atzmınolunmaz. Taddi ederse tazmınolunur.

Malik- Ariyet ariyet alan tarafından atzmınolunur

Şafii- Ariyet ariyet alan tarafından atzmınolunur

Ahmet- Ariyet ariyet alan tarafından atzmınolunur

      -

SÜLEYMAN- Ariyet ariyet alan tarafından atzmınolunur. Kendi kasdı ve kusuru varsa kendisi tarafından yoksa dini akılesi tarafından tazmınolunur.

SORU: Iarede mal teelf olsa iare alanın sözü muteber midir.?

Numan- Iarede mal teelf olsa iare alanın sözü muteberdır.

Malik- Iarede mal teelf olsa iare alanın sözü muteberdır.(malalrda muteber değildir, parada mnuteberdir) (Muteber değildir)

Şafii- Iarede mal teelf olsa iare alanın sözü muteber olsa da tazmıneder.

Ahmet- Iarede mal teelf olsa iare alanın sözü muteber olsa da tazmıneder.  

Hasanı Basri, Sevri, Evzaı-  Iarede mal teelf olsa iare alanın sözü muteberdir.

Kutade- İarede tazmın şartı konmuşsa sçzü muteber değildir. Tazmıneder.

      -

SÜLEYMAN- İare de  red ettiğin edair söz ancak teslim ederken yazmamışlarsa, veya beyyine ile teslim etmemişlerse geöerlidir.

SORU: Iare aldığını başkasına iare edebilir mi?

Numan- İare alınan mal, sahibi izin vermese de kendi istimalindeki haddi aşmamak şartı ile başkasına iare edebilir.

Malik- İare alınan mal, sahibi izin vermese de kendi istimalindeki haddi aşmamak şartı ile başkasına iare edebilir.

Şafii-İare aldığı malı başkasına izni yoksa iare edemez.

Ahmet- İare aldığı malı başkasına ıare izni yosa iare edemez.

SÜLEYMAN- İare alınan mal, sahibi izin vermese de kendi istimalindeki haddi aşmamak şartı ile başkasına iare edebilir.  Yıpranma gibi tazminetmediği kısımların öok olması bu nevi hususlardır ettiği takdire eksilmeleri tazmıneder.

SORU: Vadeli ariyetlerde vade gelmeden talep edebilir mi?

Numan-Vadeli ariyetlerde vade gelmeden talep edebilir

Malik-Vadeli ariyetlerde vade gelmeden talep edemez. Başkasına da üare edemez.

Şafii-Vadeli ariyetlerde vade gelmeden talep edebilir

Ahmet-Vadeli ariyetlerde vade gelmeden talep edebilir

      -

SÜLEYMAN- Vadeli ariyetlerde vadesi gelmeden talepte bulunulamaz. Bu karzlarda da böyledir. Vadesiz ariyetlerde her zman bulunulabilir.

SORU: Ariyet olarak verilen bir yerde yapı yapılsa veya aşaç dikilse hüküm nedir?

Numan-Ariyet olarak verilen bir yerde yapı yapılsa veya aşaç dikilse eğer iare vakıtlı ise vaktı gelince söktürür, değilse ev yıkılıncaya kadar veya ağaç devrilinceye kadar iare olarak kalır.

Malik-Ariyet olarak verilen bir yerde yapı yapılsa veya aşaç dikilse sökülebilirse söktürür sökilebilir şey değilse kıymetini verir.

Şafii-Ariyet olarak verilen bir yerde yapı yapılsa veya aşaç dikilse iare eden kaldırılmasını şart koşmuşsa kaldırtır, koşmamıişsa  iare alan isterse söker, isteemzse iare eden kıymetini vereek sahibolur, veyqa sökdürür zararınıu verir. İare alan harcama yapmışsa onu ödmek zorunluğu vardır.

Ahmet-Ariyet olarak verilen bir yerde yapı yapılsa veya aşaç dikilse iare eden kaldırılmasını şart koşmuşsa kaldırtır, koşmamıişsa  iare alan isterse söker, isteemzse iare eden kıymetini vereek sahibolur, veyqa sökdürür zararınıu verir. İare alan harcama yapmışsa onu ödmek zorunluğu vardır.

      -

SÜLEYMAN- Bir yerin eğer daha önce hazır planı varsa ona uyulur, hazır planı yoksa ehliyetli birisne herkes yaptırma hakkına sahibdir.  Her ne surtele olursa olsun başkasının mülkünde plana uygun olarak bir inşaat yapılmışsa o mıkdarı ile ona ortak olur. Bu gasb olsa da böyledir. Plansız veya plana aykırı yapılan inşaat ise her ne suretler olursa olsun yıkılır, yıkma parası inşaat yapana aittir. Yıkmaya gerek kalamzsa yıkma masraflarından kurtulur. Zarar vermişse tazmıneder.  Ancak yer iare olduğu için kullanma mülkiyetini her zaman elinden alabilir.

Kullanma mülkiyetine sahip olan kimse ehilse hemen kendisi işletmeey başlar, değilse ehil birine sdevretemesi, iare etemsi veya icareye vermesi gerekir. Bunu yapamıyan kimslerin elinden her yıl ond abir, snayı tesislerinden her yıl beşde bir hisse kamu tarafından geri alınmış olur.