RAHMAN SÛRESİ - 7. Hafta

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

وَالسَّمَاءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ الْمِيزَانَ (7) أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ (8)

Ve gök, onu yükseltti ve denge ve ölçü sistemi içinde ölçüyü kaçırmayın diye denge ve ölçü sistemini koydu. (7-8)

وَالسَّمَاءَ رَفَعَهَا

Ve gök, onu yükseltti.

وَ: “Ve” demektir. Atıf harfidir. Önceki ayetteki النَّجْمُ وَالشَّجَرُ يَسْجُدَانِ cümlesine السَّمَاءَ رَفَعَهَا cümlesini atfetmektedir.

السَّمَاءَ: “Gök, sema” demektir. سمو kökünden gelmiştir. Birinci bâbdan سُمُوّ mastarı bütün seviyelerin üstüne çıkmak, en üst seviyeye yükselmek manasındadır. Bu mastar manasından bütün seviyelerin üstüne çıkan manasında سَمَاء her şeyin en üstü olarak “gök” anlamında camid isimdir. İsm-i cem-i cinstir. Yani hem cinsi ifade eder hem de topluluğu ifade eder. Yani gök cinsi veya gök topluluğu demektir. Cins ifade ettiği zaman eril, cem ifade ettiği zaman dişildir. İsm-i cemi cinsler sonuna ة alarak müfredleşirler. Yani tekili سَمَاوَة veya سَمَاءَة dir. İsm-i cemi cins bu şekilde ة alarak müfredleştikten sonra çoğulu سَمَوَات dır. Ancak Kuran’da سَمَاوَة veya سَمَاءَة şeklinde kullanımı yoktur. Kuran tekil olarak da yine سَمَاء yı kullanmaktadır.

Kuran’da arz ile beraber yaygın kullanımı vardır.

Bu ayette السَّمَاءِ kelimesine dişil çoğul zamir olan هُنَّ (onlar) dönmektedir. Bu da ism-i cem-i cins olarak ve burada da cem manasında kullanıldığını göstermektedir.

Sema yedi semadan oluşmuştur. Yedi sema tabakalar halindedir.

İlginç olan gördüğümüz uzayın üç boyutlu, görmediğimiz semanın tabakalarının iki boyutlu olmasıdır. Bununla ilgili olarak Einstein tarafından ileri sürülen ve fizikçiler tarafından kabul edilen uzay zaman dokusu ve bunun bükülmesi tabakalı yapıya bir delildir. Baktığınız zaman güneş sistemimiz ve diğer yıldız sistemleri ve galaksiler bir yüzey üzerine dizilmiş cisimlerden oluşmaktadır. Dağılım küresel veya üç boyutta dağınık değildir. Hatta yer çekiminin sebebi de bu uzay zaman dokusudur.

Sema kelimesine ism-i cem-i cins olmasından dolayı Kuran’da değişik zamirler döner.

Fussilet 12, Cin 8, Naziat 27 ve Kaf 6 da هَا döner. Fussilet 11 de هِيَ döner. Duhan 10, Tur 9, Rahman 37, Hakka 16, Mearic 8, Mürselat 9, Nebe 19, Tekvir 11, İnfitar 1, İnşikak 1, Gaşiye 18, Hud 44 de müennes fiille gelir. Müzzemmil 18 de müzekker ism-i fâil haberi olarak gelir.

رَفَعَ: “Yükseltti” demektir. رفع kökünden üçüncü bâbdan üçüncü şahıs eril tekil mazi malum fiildir. Fâili müsterir هُوَ dir ve Rahman’a racidir. Birisini, bir şeyi veya bir işi yukarıda yerleşmesi için yukarıya doğru itmek demektir. Ona “aşağı” kabul edilen bir konumdan “yukarı” kabul edilen bir konuma nakletmesine sebep olan bir kuvvetle etki ederek hareket ettirmesidir. Hem خفض (indirmek) kökünün hem de وضع (koymak) kökünün zıttıdır. Türkçede irtifa (yükselmek) şeklinde ifti’âl bâbı kullanılır.

Bu ayetlerdeki yükseltme somut, fiziksel bir yükseltmedir.

Bu ayetlerden İsa Peygamberin vefat eder halde bedensel olarak yükseltildiğini, ölmediğini anlıyoruz.

Bu ayetlerde derecelerin yükseltilmesi vardır ki soyut bir yükseltmedir.

هَا: “O” demektir. Üçüncü şahıs dişil tekil mensub muttasıl zamirdir. السَّمَاءَ ya racidir.

رَفَعَهَا: “Onu yükseltti” demektir. “Semayı yükseltti”, “Göğü yükseltti” demektir.

السَّمَاءَ رَفَعَهَا: “Gök, onu yükseltti” demektir. Bu cümlede iştigâl (الاِشْتِغَال) vardır.

1. Meşgûlûn anh (مَشْغُولٌ عَنْهُ): Fiilden önce gelen mef’ûlun bihtir.
2. Meşgûl (مَشْغُولٌ): Fiildir.
3. Meşgûlûn bih (مَشْغُولٌ بِهِ): Fiilden sonra gelen ve fiilden önceki mef’ûlun bihe dönen zamirdir.

Bu ayetin bu cümlesinde iştigâl olmasaydı cümle şu iki şekilden biri olabilirdi:

رَفَعَ السَّمَاءَ

Bu durumda mef’ûlün bih olan السَّمَاءَ doğrudan fiilden sonra gelecek ve onunla ilgili bir zamir olmayacaktı.

السَّمَاءُ رَفَعَهَا

Bu durumda isim cümlesidir ve السَّمَاءُ merfu (sonu zammeli) olarak mübtedadır. Haber cümlesindeki هَا zamiri meşgulün bih değil rabıt zamiridir.

Bu iki şekil yerine iştigâl ile gelmesinin sebebi nedir?

İştigâlle gelmesinin sebebi gök ve göğün yükseltilmesinin eşit önemde olmasıdır.

Sema nasıl yükseltilmiştir. Semanın yükseltilmesi ile ilgili 3 ayet daha vardır.

Bu ayetlerde göğe nazar ederek yükseltildiğini görebildiğimiz ifade edilmiştir. Bu da bizim astronomik gözlemlerle göğün yüksekliğini bilebileceğimizi ifade etmiş olmaktadır.

Semk hacimsel bir yapının yüksekliğidir. Bu ayette göğün semkini yükseltti demiştir. Buradan göğün aslında yüzeyinin aynı olduğunu, yüksekliğinin ince olduğunu ve bu yüksekliğin artırıldığını anlıyoruz.

Yedi tabaka halinde kılınan göğün yüksekliği (سَمْكَ السَّمَاءِ) artırılmış ve böylece gök yükseltilmiştir. Bu da gözle veya astronomik gözlemlerle fark edilebilen bir yükseklik olmasıyla uyum içindedir.

Lokman suresi 10. ayette خَلَقَ السَّمَوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا “Gökleri gördüğünüz direklerin gayrısıyla yarattı” denmiştir. Burada ise “Gökleri gördüğünüz direklerin gayrısıyla yükseltti” denmiştir.

Hem Lokman 10 hem de Rad 2 de تَرَوْنَهَا daki هَا zamiri عَمَدٍ e (direklere) mi yoksa السَّمَوَاتِ ye (göklere) mi racidir?

Göklere raci olunca تَرَوْنَهَا cümle olduğu için gökler de marife olduğu için hâl olur. Direklere raci olursa تَرَوْنَهَا cümle olduğu için direkler de nekre olduğu için sıfat olur. Göklere raci olduğu zaman anlam “gördüğünüz gökleri direklersiz yarattı/yükseltti” şeklinde olur ki bu durumda görmediğimiz göklerin varlığını düşünmemiz gerekir. Diğer taraftan hâl olduğu için yarattığı/yükselttiği sırada bizim görmemiz gerekir ki bu da olmayacağından göklere raci olması durumu yoktur. Eğer gördüğünüz gökler anlamı verilmek istenseydi cümle خَلَقَ\رَفَعَ السَّمَوَاتِ تَرَوْنَهَا بِغَيْرِ عَمَدٍ şeklinde gelirdi. Bu durumda direklerin sıfatı olma ihtimali yok edilmiş olurdu. Bu nedenle direklerin sıfatı olmaya uygundur.

Gördüğümüz direklerin gayrısıyla yaratmak/yükseltmek ne demektir? Görmediğimiz direklerle mi yaratmış/yükseltmiş yoksa direkler olmadan mı yaratmış/yükseltmiş?

Eğer direkler olmadan yarattı/yükseltti denseydi cümle خَلَقَ\رَفَعَ السَّمَوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ şeklinde olurdu. تَرَوْنَهَا ya gerek kalmazdı.

Eğer görmediğiniz direklerle yarattı/yükseltti deseydi cümle خَلَقَ\رَفَعَ السَّمَوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ لَمْ تَرَوْهَا şeklinde olurdu.

Oysa cümle gördüğünüz direklerin gayrısıyla yarattı/yükseltti şeklinde gelmiştir. Bu durumda ikisi de geçerlidir. Hem direkler olmadan hem de görmediğiniz direklerle yarattı denmiştir. Bunu matematiksel olarak gösterebiliriz:

Niçin iki durum da geçerlidir? Çünkü gökler çoğuldur. Göklerin bir kısmı direksiz, bir kısmı görmediğimiz direklerle yaratılmıştır/yükseltilmiştir.

Peki bu görmediğimiz direkler nedir? Bu direklerle hem yaratılmış ve yaratılırken de eş zamanlı olarak yükseltilmiştir. Kara delikler gibi kara direkler var mıdır? Günümüzde henüz böyle bir şey keşfedilmemiştir ama Kuran’da bu ifade olduğuna göre bir gün keşfedilebilir.

وَوَضَعَ الْمِيزَانَ أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ

Ve denge ve ölçü sistemi içinde ölçüyü kaçırmayın diye denge ve ölçü sistemini koydu.

وَ: “Ve” demektir. Atıf harfidir. السَّمَاءَ رَفَعَهَا cümlesine وَضَعَ الْمِيزَانَ أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ cümlesini atfetmektedir.

وَضَعَ: “Koydu” demektir. وضع kökünden üçüncü bâbdan üçüncü şahıs eril tekil mazi malum fiildir. Fâili müsterir هُوَ dir ve Rahman’a racidir. Kendisiyle irtibatlı olan veya taşıdığı bir şeyi kendinden ayırarak bir mekân içinde yerleşmesini sağlamak demektir. رفع kökünün zıttıdır. Türkçede kullanılan mevduat, mevzi, mevzu kelimeleri bu kökten gelmektedir. Gebe bir kadının çocuğunu doğurması da bu kökle ifade edilir.

Bu ayetlere وَضْع in doğurma anlamına geldiği görülmektedir. Çünkü gebe kadın kendisi ile taşıdığı bebeği kendisinden ayırarak başka bir mekâna koymaktadır.

Burada عَنْ harf-i ceri kullanılmıştır. Bu harf-i cerden sonra gelen kendisinden bir şey alınıp başka bir mekâna konulan kimsedir.

Burada geçen الْكَلِمَ ism-i cem-i cinstir. Kendisine eril zamir (مَوَاضِعِهِ) döndüğü için cins anlamındadır. Bir sözün veya cümlenin anlamı Arapçada “kelime” (كَلِمَة) ile ifade edilir. Türkçede “sözcük” anlamında kullanılmaktadır ama bu kullanım Kuran’a uymaz. Anlamı kaydırmaktadırlar. Tamamen başka anlama çevirmemekte ama o sözcüğün, cümlenin konulduğu yerle uyuşmayan en uç anlamını vermektedirler. Günümüzde de Yahudilerin Tevrat’a yaptıkları gibi Kuran da bu şekilde metin olarak değil, mana olarak tahrif edilmektedir.

Bu ayetlerde soyut bir koyma vardır. Konulan anlamdır. Bir sözcüğe veya cümleye verilen anlam koyulma ile ifade edilmektedir.

Burada Kâbe ifade edilmiştir. Bina edilen denmemiş, konulan denmiştir. Bunun sebebi Allah’ın emriyle bina edilmesiyle Allah tarafından oraya doğrudan koyulmuş gibi olmasıdır. Burada da somut bir koyma vardır.

Burada mecazi bir anlatım vardır. Soyut bir kavram olan savaş şuurlu bir varlıkmış gibi, silahlar da yükler olarak ifade edilmiştir. Buradaki durum savaşın bitmesidir.

Burada elbiselerin çıkarılması koyma ile ifade edilmiştir. Somut bir koymadır.

الْمِيزَانَ: “Tartı, tartma, tartı aracı, denge ve ölçü sistemi” demektir. وزن kökünden ikinci bâbdan mensub marife ism-i alet ve mimli mastardır. Normalde mimli mastar kalıbı olmayan مِفْعَال kalıbı söylenme kolaylığı nedeniyle و ile başlayan köklerde mimli mastar olarak da kullanılır. Normalde mimli mastar kalıbıyla geldiğinde مَوْزِن şeklindedir ve söylenmesi zordur. Dil kolaylığı açısından bazı misalu-l vâvi (و ile başlayan) köklerde mimli mastar olarak bu kalıp yerine مِفْعَال kalıbı kullanılır. Tartı aracı olan terazinin iki kefesi vardır ve bir şey tartılırken bir kefeye tartılan konulur, diğer kefeye ölçmede kullanılan araç konulur ve o şey için bir tartı değeri belirlenir. Bu nedenle الْمِيزَانَ bir şeyin değerini, miktarını belirleyen araçtır. Mimli mastar olarak kullanıldığında değeri, miktarı belirleyen denge ve ölçü sistemini ifade eder. Bu değer belirleme somut veya soyut olabilir.

Bu kalıpta kökün ilk harfi olan و i’lâle uğramış ve ي harfine dönüşmüşür.

Burada tekil ve ikil çekimlerde “Sakin vav harfinin önceki harfi kesreli ise vav harfi ya’ya kalp edilir. Ancak bu sakin vav harfi zamirse yani cem vavıysa, zamir değişemeyeceğinden bu durumda önceki kesre zammeye dönüştürülür.” kuralı gereği vav harfi ya’ya kalp edilmiştir.

Bu kalıptan gelen diğer mastar mimsiz mastar olan وَزْن dir. Mimli mastarın mimsizlerden farkı mimli mastarın belirli bir zaman dilimi içinde olması ve ikil ve çoğul yapılabilmesidir. Mimsiz mastarlar ise zamansızdır, ikil ve çoğul yapılmazlar. Türkçede de bu kural geçerlidir. “Yürümemiz iyi oldu” dediğinizde belli bir zaman dilimi içindeki yürüme mastarını ifade edersiniz. “Yürümelerimiz” şeklinde çoğul hale getirebilirsiniz. Ancak “yürümek güzeldir” dediğinizde ki bu Arapçadaki mimsiz mastara karşılık gelir, “yürümekler” şeklinde çoğul hale gelemez ve belli bir zaman diliminde gerçekleşen fiili ifade etmez, zamansızdır.

كَيْل ile وَزْن genelde birlikte kullanılır. كَيْل hacimsel ölçüyü ifade ederken وَزْن ağırlıkla ölçüyü ifade eder.

Kitap kurallar, mizan ise denge ve ölçü sistemi demektir. Kıst ise ölçüt demektir. İnsanların ölçütle hareket etmesini sağlayan kitap ve mizandır. Kitap kuralları, mizan ise denge sistemini ifade eder.

أَنْ: Harf-i mevsuldür. Mastar harfi olarak kendisinden sonraki cümleyi mastar yapar ve bulunduğu cümledeki ana fiilin sebebi olur (Mef’ûlün lieclih).

لَا: “Değil” demektir. Olumsuzluk edatıdır. Muzari fiili cezm ettiği zaman nehiy manası kazandırır.

تَطْغَوْا: “Sınırı aşarsınız, taşarsınız, ölçüyü kaçırırsınız” demektir. طغي kökünden üçüncü bâbdan ikinci şahıs eril çoğul meczum muzari fiildir. Öncesindeki لَا ile meczum olmuştur. Bir şeyin miktarının veya bir şeyin, bir kimsenin etkisinin kabul edilebilir sınırı aşması, taşması, taşkınlaşması demektir. Bu kökten طَغْوَى mastarı ve onun mübalağalısı olan طُغْيَان mastarı vardır. Bu kökten gelen طَاغُوت ise “taşkınlık sistemi”, “sınırı aşma sistemi”, “ölçüyü kaçırma sistemi” demektir. طَاغُوت insanları taşkın, sınır tanımayan, sınırları aşan hale getiren ve bunun normal olarak görüldüğü sistemin adıdır. Bu sistemde bazı insanlar aşırı derecede ön plandadır, pek çok insan önemsiz ve değersizdir. Bu kökün zıttı olan فرط önemsiz hale getirilen bu insanları ifade eder. Birisini, bir şeyi, bir işi ihmal etmek, onunla ilgilenmemek, umursamamak, yanından uzaklaştırmak manasından فُرُط umursanmayan demektir. Ön planda olup taşkın hale gelenler طَاغُون dur, umursanmayan, uzak tutulan, değersiz kimseler ise فُرُط dur.

Firavun sınırı aşmıştı, ölçüyü kaçırmıştı. Bir grup insanlar taşkın, sınır tanımaz halde iken bir grup insan umursanmayan, değersiz insanlardı.

İnsan türünün özelliği burada ifade edilmiştir. Kendisini zengin ve hiçbir şeye muhtaç değilmiş olarak kabul ettiğinde ölçüyü kaçırmaya başlar.

طَاغُوت “taşkınlık sistemi”, “sınırı aşma sistemi”, “ölçüyü kaçırma sistemi” demektir. طَاغُوت günümüzde Yahudiler tarafından icat edilmiş, Allah’ın kurallarına aykırı olan ve insanlar tarafından kutsallaştırılmış, hatta bazılarının içindeki mücadeleyi cihat kabul ettiği tüm yönetim sistemleridir.

Bu ayetlerde Tağut’tan kaçınma emredilmiştir. Resullerin gönderilme sebebinin birinin bu olduğu diğerinin Allah’a ibadet olduğu ifade edilmiştir. Buna göre Tağut öyle nadir görülen bir şey değildir. Allah’ın kurallarının geçerli olmadığı ve insanların bir kısmının ölçüyü kaçıran bir kısmının ise değersiz ve umursanmayan kimseler haline geldiği sistemlerdir. Bu ayetlerde Tağut’un sebili kavramı vardır. Tağut’un yöntemleri, araçları demektir. Tağut’un araçlarını araç edinerek savaştıkları ifade edilmektedir. Allah’ın yolu, yöntemleri savaşırken bile kurallar içindedir. Masuma dokunmaz, gereksiz yere cana kıymaz. Tağut’un sebilinde savaşmaya örnek ise İsrail’in ve ABD’nin savaşma şekilleridir. Bakara 256’da Tağut’a küfretme ve beraberinde Allah’a iman etme vardır. Tâğut’a küfretme yani onu görmezden gelme yapılması istenen bir ameldir. Tağut ölçüyü kaçırmayı, taşkınlığı teşvik edendir. Onun emirlerini, önerilerini görmezden gelmek gerekir. Allah’a da iman etmek yani güvenmek gerekir. Bu da en sağlam kulpu sımsıkı tutmadır. Tağut’un sebili yani yöntemleri, araçları Allah’ın sebiline terstir. Allah çoğunluğa uyma der, Tağut çoğunluğa uy der. Allah çoğunluk seni Allah’ın yolundan saptırır der, Tağut çoğunluk doğruyu bilir der. Allah ondan kaçınmayı emrederken tüm dünya bu sistemleri uygarlık olarak kabul eder. Tuhaf olan bunun yanlış olduğunu bilen ve “biz Müslümanlarız” diyenlerin de Tağut’un araçlarını, yöntemlerini (sebilini) benimseyip o uğurda ömrünü harcamalarıdır.

جِبْت “hayırsız şeriat” demektir. جبت kökünden gelmiştir.

Saf Arapçada cim (ج) ve te (ت) harfleri aynı kelimede birleşmezler. Ancak bir zevleki harf ile birlikte bir araya gelirler (تجر gibi). Zevleki harfler nun (ن), lam (ل) ve re (ر) harfleridir. Bu nedenle bu kelime saf Arapça değildir. Sondaki te (ت) harfi sin (س) harfinden ibdal olmuştur.

Kelimenin aslı جِبْس dir. جِبْس latince gypsum (jips) kelimesi ile aynı etimolojik kökenden gelmiştir. Jips alçı, sıva demektir. جِبْس alçıdan yapılmış dayanaksız, faydasız, hayırsız heykeldir. Buradaki sin harfi te harfine ibdal olmuştur (جِبْس  جِبْت).

جِبْت de جِبْس e benzerliği ile faydası, hayrı olmayan, birisinin/birilerinin menfaat, heva, şehveti ile çıkarılmış kurallar, kanunlar, şeriattır.

Kitaptan nasip verilenler kural, kanun çıkarma hakkı kazananlar demektir. Cibt ise Allah’ın kurallarına dayanmayan, heva, heves, moda ile çıkarılan kanunlardır. Cibt’in kural olarak konulduğu sistem ise Tağut’tur.

لَا تَطْغَوْا: “Ölçüyü kaçırmayın” demektir.

فِي: “İçinde” demektir. Harf-i cerdir.

الْمِيزَانِ: “Denge ve ölçü sistemi” demektir.

فِي الْمِيزَانِ: “Denge ve ölçü sistemi içinde” demektir.

لَا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ: “Denge ve ölçü sistemi içinde ölçüyü kaçırmayın” demektir.

أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ: “Denge ve ölçü sistemi içinde ölçüyü kaçırmayın diye” demektir.

وَضَعَ الْمِيزَانَ أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ: “Denge ve ölçü sistemi içinde ölçüyü kaçırmayın diye denge ve ölçü sistemini koydu” demektir.

Burada iki tür denge söz konusudur. Çünkü ilk الْمِيزَانَ a zamir dönmemiş, izhar edilmiştir yani الْمِيزَانِ şeklinde tekrar edilmiştir.

Bu ayette ise مَا رَزَقْنَاكُمْ tekrarlanmamış ve ona zamir dönmüştür (فِيهِ).

Bu durumda Rahman suresinin bu ayetlerindeki mizan kelimeleri iki farklı anlamdadır ve ilkinin koyulması ikincisi içinde ölçüyü kaçırmamanın sebebidir. Eğer ikisi de aynı mizan olsaydı Taha 81’deki gibi zamir dönerdi ve وَضَعَ الْمِيزَانَ أَلَّا تَطْغَوْا فِيهِ (onun içinde ölçüyü kaçırmayın diye denge ve ölçü sistemini koydu) şeklinde olurdu.

Burada ilk koyulan mizan doğal denge ve ölçü sistemidir (وَضَعَ الْمِيزَانَ أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ). Mimli mastar olduğu için sınırlı bir zaman dilimindedir. Kıyamet yevmine kadar olan zaman içindedir. Allah’ın koyduğu doğa kuralları içindeki dengedir. İkinci mizan ise sosyal denge ve ölçü sistemidir (وَضَعَ الْمِيزَانَ أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ). Bu da sınırlı bir zaman dilimi içindedir. İnsanlar bunu her çağda, her dönemde yenileyebilirler. İlk mizan ikinci mizanın sebebidir. Bu da bizim analoji yapmamız gerektiğini göstermektedir. Doğal dengeyi örnek alıp sosyal dengeyi ona göre kurmamız gereklidir. Öyle bir düzen kurmamız gereklidir ki sosyal denge içinde ölçü kaçmasın. Bunun için bize emredilen en önemli şey Tağut denen sistemden uzak durmaktır. Onun sebilini yani araçlarını, yöntemlerini kullanmamaktır. Tağut kelimesi kendi köküyle ilişkili olarak ölçüyü kaçırtır. Tağut içinde artık ölçü yoktur. Tağiler (ölçüyü kaçıranlar, taşkınlaşanlar) ve furutlar (önemsizler, umursanmayanlar) vardır. İstenilen herkes suçlu hale getirilebilir. İstenilen herkes ödüllendirilebilir, zengin edilebilir. İstenilen herkesin başına her şey getirilebilir. İşte bu bozulmuş sosyal dengedir. Tağut’un mahkemeleri bile göstermeliktir.

Burada iman ettiklerini iddia edenlerin durumu çok güzel ifade edilmiştir. Hakemliği değil Tağut’un muhakemesini istemektedirler. Tağut’un muhakemesi adaletsizdir. İstediği kimseye istediği hükmü verir. Masumiyet karinesine de bakmaz, delillerle de ilgilenmez. Delile ihtiyacı olmadığı halde isterse istediği delilleri göstermelik olarak üretir de. Sen suçlusun der, suçsuzluğunu ispat et der. İşine geldiği an kendi koyduğu kurala uymaz veya kuralı anında değiştirir ve bir müddet sonra tekrar eski haline getirebilir.

Sosyal denge içinde ölçüyü kaçırmamak için sosyal dengeyi sağlayan Allah’ın kitabı ve mizanına dayalı Allah’ın dini (düzeni) dışında bir çıkış yolu yoktur.

Teşvikiye, Yalova

11 Nisan 2026

M. Lütfi Hocaoğlu