MODERN FELSEFEYE GİRİŞ-15(668semner)bölüm53

İLİMLER

Bugün bilgisayarlar vardır. Hemen herkesin cep telefonu vardır, bu da bilgisayardır. Çoğumuz hesap makinesi taşıyoruz. Küçük çocuklar bilgisayarlarda oynuyorlar.

Bu bilgisayarın nasıl çalıştığını bilmek her insan için merak konusu olmalıdır. Ne var ki çiçeklerin nasıl açıldığını ve sonra nasıl meyve verdiğini nasıl merak etmiyorsak, çocuklar da bilgisayarın nasıl yapıldığını merak etmiyorlar.

Önce hesaptan işe başlayalım.

Yazdıklarınızı matbaaya verdiniz ve bin kitap bastırdınız. Matbaacı size kitapları yığın hâlinde vermez, onları paketler yaparak teslim eder. Sofraya yemek koyacaksanız onu kazanla koymazsınız, tabaklara böler öyle koyarsınız. Tarladan elde ettiğiniz buğdayı çuvallara doldurursunuz. Hâsılı her şeyi batı tabiriyle ambalajlarsınız.

Siz her gün diyelim bir kilo buğday yiyorsunuz. Buğday senede bir üretilir. Sene kaç gün ise o kadar kilo buğday alacaksınız. Ne yaparsınız? Önce seneyi paketlere ayırırsınız. 12 ay var dersiniz, her ayda da 30 gün var dersiniz. Böylece her ay için 30’ar kiloluk çuval buğday alırsanız size yetecek buğdayı almış olursunuz.

İşte bu amaçla insanlar paketleme sistemi üzerinde durmuşlar ve tarihte özel paketleme sistemleri geliştirmişlerdir.

Önce ikili paketler yapıyoruz. Beynimizde öyle düşünüyoruz. Fasulye taneleri ile böyle paketleme işlemini kolaylıkla yaparsınız. İkişer ikişer fasulye tanelerini paket yapar torbadaki fasulye sayısını yarıya indirirsiniz. Bir şey ya artar ya artmaz. Artarsa 1 yazarsınız. Eğer elinizde hiç fasulye kalmamışsa 0 yazarsınız.

Paketlemeye devam edersiniz.

Sonra ikili paketleri ikili ikili olarak birleştirir dörtlü paketler yaparsınız. Sonunda ya bir ikili fasulye paketi artar, o zaman 0’ın solunda 1 yazarsınız, artmazsa 0 yazarsınız. İşte bu paketleme sistemine devam ederseniz 8’li, 16’lı, 32’li, 64’lü paketler yaparsınız.

Bunun sizin beyninizde yerleşmesi için gerçekten bir torba fasulye alıp paketleme yaparak denemeniz gerekmektedir. Elinizle yaptığınızda beyniniz de onu çok iyi kavrar.

Sonunda 0 ve 1 lerden oluşan bir dizi elde edersiniz.

11011010010 gibi bir dizi sıfır birleri elde etmiş olalım.

Bunun anlamını kavramamız için ikili bir tablo yapalım ve orada yerleştirelim.

Şimdi size biri “131 tane fasulye tanesini bana ver” dese; önce ona en yakın paketi alır koyarsınız. Bu 128 tanedir, onu bir yaparsınız, o kadar vardır, 3 eksik kalır. 2’li paketiniz de vardır. Onu da koyarsınız ve onu da 1 yaparsınız. 1 tane daha istemektedir. Oysa bir taneniz yoktur, en küçük paketiniz 16 taneliktir. Onu açarsınız. Elimizde 2 sekizlik olur. Birini saklarız. Dolayısıyla dördüncü satırda 0 yerine 1 yazarız. İkinci sekizlik paketi açarız, iki tane dörtlük paketimiz olur. Onu da kalan paketlere ekleriz. Dördüncü satırda 1 yazarız. Elimizde iki ikili kalır, birini eski paketlerin yanına ekleriz. 0 yerine 1 olur. Elimizde ikili paketimiz vardır. Açarız, birini eski paketlerimize ekleriz. Böylece bizden 131 fasulye isteyene 1 120’lik, 1 ikilik, bir de 1 olmak üzere veririz.

Buna ikili sayı sistemi denmektedir. 01’lerden oluşmaktadır.

Şimdi bu iki adam birbirinden uzakta olsun. İki elini yukarı kaldırsa, 1’i, iki elini yana açarsa 0’ı ifade etsin. Böylece uzaktan 131 fasulye istediğini bildirmesi için elle işaret yapacaktır.

Sağdan başlar. Ellerini yukarı kaldırır. Tekli paket istiyorum der. Sonra tekrar yukarıya iki elini kaldırır, ikili paket istiyorum der. Elleri yana açar, 4’lü paket istemiyorum, dördüncü defa açar, 8’liyi istemiyorum der, beşinci açar, 16’lı paket istemiyorum der. altıncıyı açar, 32’li paket de istemiyorum der, yedinciyi açar, 64’lük paket istemiyorum der. Sekizincide 128’lik paket istiyorum der. Böylece uzaktan 0 ve 1 işareti ile istediği miktarı bildirir. Diyelim ki aralarında hava hattı var, o da torbaya koyar ve gönderir.

Herkes el feneri kullanmıştır. Diyorsunuz ki, ellerini kaldıracağına cep fenerini yak.  Yukarıya kaldırsam 1 olsun, yana götürsem 0 olsun diyorsunuz. Böylece el feneri ile haberleşiyorsunuz. Sonra aklınıza daha başka bir kolaylık geliyor. Çift el fenerim olsun. İkisini yakarsam 1 olsun. Birini yakarsam 0 olsun. Böylece uzaktan paketlerin sayılarını rahatlıkla bildiriyorsunuz.

İşte böyle ışık yapacağınıza aranıza tel çekiyorsunuz, teli Ankara’ya kadar uzatıyorsunuz. Buradan anahtarı kapatıyorsunuz, orada lamba yanıyor, açıyorsunuz sönüyor. Uzun yanarsa 1 oluyor, kısa yanarsa 0 oluyor.

İşte, demek ki bu şekilde görmediğiniz uzaklara istediğiniz sayıyı bildirebiliyorsunuz.

Bilgisayar budur.

Beynimiz de bir bilgisayardır.

İLİM de budur.

SÜLEYMAN KARAGÜLLE

Yay. Haz.: REŞAT NURİ EROL

www.akevler.org (0532) 246 68 92