Ğadev Kökü

Ğadev (غدو) kök anlamı “sabah erken yola çıkmak” olarak bilinmektedir. Oysa bu kökün tam anlamı eski Arapça kaynaklardan tekrar tekrar okuduğunuzda ve Kuran’da geçen ayetler ile karşılaştırdığınızda aslında ne anlama geldiği anlaşılacaktır.

Kuran Arapçasında ğaden yarın demektir. Elğadat (geç akşamla birlikte geçiyor) ve elğuduv (erken akşamla birlikte geçiyor) ise sabahın Güneş doğmadan önceki zamanlarıdır.

Türkçede yarın bugünden sonraki gündüz demektir. Yarun ise sabah vakti demektir. İngilizcede tomorrow yarın demektir. Morrow ise sabah demektir. Yarun ve morrow kelimelerinin kökleri ise ışık, aydınlıktan türemiştir. Yani hepsi gündüze işaret etmektedir. Yarın kelimeleri, gelmemiş fakat gelecek olan öndeki gündüzü ifade ederken, sabah anlamındaki kelimelerde gündüzün hemen öncesini yani oluşmamış fakat oluşmak üzere olan gündüzü ifade etmektedir. Burada gün ve gündüz kelimelerini karıştırmamak gerekir. Arapça yevm, Türkçe gün ve İngilizce day kelimeleri gece ve gündüzü içeren 24 saati ifade ederken nahar, gündüz ve tomorrow kelimeleri Güneş’in doğuşu ve batışı arasındaki süreyi ifade etmektedir.

Arapçada kelimenin bu anlamından yola çıkılarak “gelmemiş fakat gelmekte olan gündüz, vakti dolmamış gündüz” anlamından ğaden yani yarın anlamı türetilmiştir.

Aynı şekilde elğadat ve elğuduv kelimeleri ise gündüzün başlamasından yani Güneş’in doğmasından önceki zamanları ifade ettiğinden geç sabah vakti veya “gündüzün öncesi” anlamlarında kullanılmıştır. Yani naharın (gündüzün) hemen öncesi anlamındadır. Elğadat kelimesi yatsı zamanını anlatan kelime ile birlikte kullanıldığından muhtemelen Güneş’in doğmasından hemen önceki zamanı ifade ediyor olabilir. El ğuduv kelimesi ise Elğadat zamanından önceki zamanı ifade ediyor olmalıdır. Yani sabah vaktini 3 kısma böler isek ki bu Güneş’in ufuktan 9 derece aşağıda olduğu zamanda başlar. İlk 9 derece ile 6 derece arası bükren, 6 derece ile 3 derece arası elğudu, 3 derece ve 0 derece yani Güneş’in doğuşuna kadar olan zaman elğadat vakitleridir.

Henüz doğurmamış, hamile dişi hayvanlara da ğadeviyün denmiştir. Burada olgunluk öncesi yani prematüre durum, yavrulama öncesi belirtilmektedir.

Yine gündüzden önceki vakitlerde yenen sabah kahvaltısına da ğadanün denmiştir. Çünkü gündüz olmadan hemen öncesinde erkenden yenen yemektir.

Kısacası ĞDW kökü “bir şeyi miadından önce olması, beklenen zamandan önce yapılması, vaktinden önce erkenden yapmak, bir şeyin öncesinde olmak, prematüre anlamlarına geldiği anlaşılacaktır.

Kuran Arapçasında gün yani yevm akşam Güneş’in batması ile başlarken, Gündüz yani nahar sabah Güneş’in doğuşu ile başlamaktadır.

Doğrusunu Allah bilir.