YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN

BEŞA PÊNÇEM A BINGEHÎ: PERGALA KEDÊ, RÊXISTINBÛNA HILBERÎNÊ Û MAFÊN ENDAMAN

Nirxandina Kedê, Hevparîya Hilberînê û Modela Beşdarbûna Aborî di Sîstema Aştîyê de

Amadekar: Xeratê Civaknas Zeki Altuboğa

 * AMANCA PERGALA KEDÊ

Hêza bingehîn a Yekîteya Sed Kooperatîfan keda mirovî ye.

Erazî, sermîyan, makîne, avahî û teknolojî amûrên hilberînê ne. Lê belê kesê ku van dinirxîne, hilberînê pêk tîne û pêdivîyên civakî dabîn dike mirov bixwe ye.

Ji ber vê yekê divê mirov û keda wî di navenda pergalê de bin.

Di jiyana aborî ya îro de gelek mirov tevî ku dixwazin bixebitin jî nikarin kar bibînin; gelek erazî vala dimînin; sermîyanên biçûk navederin bibin hilberîn; mirovên xwedî pîşe nikarin jêhatiniyên xwe binirxînin.

Yekîteya Sed Kooperatîfan amanc dike ku van çavkaniyan bîne cem hev.

Formûla me ya bingehîn:

Erazîya Vala + Keda Vala + Sermîyana Biçûk = Serbixwebûna Civakî û Îstihdama Temam

Armancên pergala kedê:

 * Avakirina derfetên ku her endam karibe tevlî hilberînê bibe.

 * Tomarkirina her kedê.

 * Diyarkirina beramberiya kedê bi pîvanên ronî û adil.

 * Nirxandina pîşe û pisporiyan.

 * Avakirina hevparîyên hilberînê.

 * Dabînkirina fêrbûna pîşeyan ji bo ciwanan.

 * Piştgirîkirina beşdarbûna jin, ciwan û mirovên ku xwedî kapasîteyên cûda yên xebatê ne di hilberînê de.

 * Diyarkirina pêşdemî ya parvekirina dahata ku ji hilberînê çêdibe.

 * Parastina ewlehiya kar û mafên xebatê.

 * Zêdekirina refaha civakî bi rêya kêmkirina bêkarîyê.

 * PRENSÎBA BINGEHÎ YA PERGALA KEDÊ: HER KED DI BIN TOMARÊ DE YE

Di pergala kooperatîfê de divê xebatên ku tên çêkirin berçav û pîvanbar bin.

Heke endamek di zeviyê de bixebite, yekî din di kargeha darşoxtîyê de hilberînê bike, yekî din jimêryariyê bigire an perwerdeyê bide, divê hemû ev xebat di pergala kedê de werin tomar kirin.

Lê belê her xebat ne di heman siruştê de ye.

Di nirxandina kedê de divê ev hêmanên jêrîn werin berçavgirtin:

 * Dema ku hatîye xerckirin.

 * Jêhatiniya pîşeyî.

 * Asta zorîya kar.

 * Asta berpirsiyariyê.

 * Miqdar û kalîteya hilberînê.

 * Pisporiya ku hatîye bikaranîn.

 * Mercên hawîrdora xebatê.

 * Feydeya civakî ya kar.

 * Ewlehiya kar û rîsk.

Ev nirxandin ne ji bo rêzkirina nirxê mirovan e, ji bo diyarkirina beramberiya karê hatî çêkirin bi awayekî adil tê bikaranîn.

 * MODELA XEBATA SAETEKÊ – YEK SEET

Yek ji tomarên xebatê yên bingehîn ên pergalê Yek Seet, yani yekeya keda saetekê ye.

Xebata saetekê, maweya xebatê ya piştrastkirî ku endam di karekî diyar de derbas kiriye nîşan dide.

Weke nimûne:

 * Endamek saetekê xebata çandinîyê dike.

 * Endamek saetekê darşoxtîyê dike.

 * Endamek saetekê perwerdeyê dide.

 * Endamek saetekê xizmeta veguhestinê pêşkêş dike.

 * Endamek saetekê karê jimêryarî an tomarkirina dîjîtal çêdike.

Hemû ev dikarin di pergala kedê de werin tomar kirin.

Lê belê tomara xebata saetekê, nayê wê wateyê ku beramberiya aborî ya hemû pîşeyan dê bixweber yek be.

Keda saetekê, pîvana hevpar a maweya xebatê ye. Beramberiya dravî an malî ya kedê ji li gorî siruşta kar, jêhatiniya pîşeyî, berpirsiyarî û esasên bihadanînê yên ku ji pêşve ve hatine pejirandin tê diyarkirin.

Qonaxên xebatê yên pergala Yek Seet

 * Endam karê ku dê çêbike hildibijêre an erke guncaw ji bo xwe qebûl dike.

 * Çarçoveya kar û encama ku tê bendê diyar dibe.

 * Destpêk û bidawîbûna xebatê tê tomar kirin.

 * Karê hatî çêkirin ji aliyê berpirsiyarê têkildar ve tê piştrastkirin.

 * Tomara kedê dikeve hesabê dîjîtal ê endam.

 * Beramberiya kedê li gorî bihayên derbasdar an esasên mahsupleşandine tê hesabkirin.

Bi vî rengî ked berçav dibe û winda nabe.

 * PERGALA NIRXANDINA KEDÊ

Ji bo diyarkirina beramberiya her kedê divê pergaleke nirxandinê ya hevpar bête avakirin.

Di pergala ku em pêşniyar dikin de çar hêmanên bingehîn hene:

A. Perwerdehî

Perwerdeya ku endam girtiye, agahdariya wî ya pîşeyî û asta hînbûnê ya ku ji bo karê wî pêwîst e tê nirxandin.

Nimûne:

 * Agahdariya kar a bingehîn.

 * Kursa pîşeyî.

 * Perwerdeya ustatiyê.

 * Pisporiya teknîkî.

 * Pisporiya akademîk an zanistî.

B. Jêhatîbûn

Tê nirxandin ka endam kar bi çiqasî baş dikare çêbike.

Nimûne:

 * Kesê nû destpêkirî.

 * Karkerê alîkar.

 * Karkerê gihîştî.

 * Usta.

 * Pispor.

Ev polênşeyî ne nirxê kesî, jêhatiniya wî ya di karekî diyar de nîşan dide.

C. Jîrbûn – Jêhatiniya çareserkirina pirsgirêkan

Jêhatiniya endam a çareserkirina pirsgirêkên ku di dema kar de rastî wan tê, geşkirina nûbûniyê û baştirkirina hilberînê tê nirxandin.

Nimûne:

 * Çêkirina kar bi keresteyên kêmtir.

 * Kêmkirina şaşiyên hilberînê.

 * Geşkirina rêbazeke nû ya hilberînê.

 * Dabînkirina aboriya dem û enerjiyê.

D. Qidem – Ezmûn

Dîroka xebatê û ezmûna endam a di pîşeya têkildar de tê berçavgirtin.

Lê belê tenê xebata demdirêj nayê wateya jêhatiniyê. Ezmûn divê bi jîrbûn û kalîteya kar re bi hev re bête nirxandin.

Prensîba nirxandinê

Perwerdehî + Jêhatîbûn + Jîrbûn + Qidem = Nirxandina Pîşeyî

Ev nirxandin alîkarîyê dide polênşeyîkirina biha û erkan. Biha û mercên xebatê divê bi hiqûqa kar a derbasdar, bihayê herî kêm (asgari ücret), prensîba muameleya wekhev û peymanên têkildar re li hev bikin.

 * CUREYÊN KEDÊ

Di pergala kooperatîfê de divê ne tenê keda kesên ku hilberîna fîzîkî dikin, hemû çalakiyên hilberîn û xizmetê werin nirxandin.

 * Keda çandinîyê

 * Amadekirina axê.

 * Çandin û danîn.

 * Avdan.

 * Darbırîn (budama).

 * Hilhatin (recolte).

 * Ajaldarî.

 * Mêşvanî.

 * Seravanî (seracılık).

 * Karkeriya berhemê.

 * Keda pîşesazî û kargehê

 * Darşoxtî (marangozî).

 * Hesinkarî.

 * Hilberîna makîneyan.

 * Tamîr û parastin (bakım).

 * Tekstîl.

 * Karkeriya xwarinê.

 * Hilberîna malzemeyên avahîsarîyê.

 * Keda avahîsarîyê

 * Karên dîwar û bingehê.

 * Avahîya darîn.

 * Elektrîk û tesîsat.

 * Ban û îzolasyon.

 * Sêwirana mîmarî û teknîkî.

 * Parastina avahîyê.

 * Keda perwerdeyê

 * Mamosteyî.

 * Perwerdeya ustatiyê.

 * Perwerdekirina şagirdan.

 * Kursên pîşeyî.

 * Perwerdeya zanistî.

 * Perwerdeya dîjîtal.

 * Keda birêvebirin û organîzasyonê

 * Planlakirin.

 * Jimêryarî.

 * Birêvebirina kargehê.

 * Koordinasyon.

 * Birêvebirina projeyê.

 * Çavkaniyên mirovî.

 * Keda lojîstîk û belavkirinê

 * Veguhestin.

 * Depokirin.

 * Pakêtikirin.

 * Şandin (sevkiyat).

 * Amadekirina siparişê.

 * Xizmetên bazar û belavkirinê.

 * Keda zanist, lêkolîn û teknolojiyê

 * Lêkolîn.

 * Geşkirina nîsoftwareyê (yazılım).

 * Sêwirana teknîkî.

 * Analîza daneyan.

 * Teknolojiyên hilberînê.

 * Geşkirina berhemên nû.

 * Keda civakî û xizmeta hevpar

 * Xizmetên tenduristîyê.

 * Xebatên hawîrdorê.

 * Piştgiriya civakî.

 * Parastina qadên hevpar.

 * Amadekarîya afetê.

 * Xebatên piştgiriya dilxwazî.

Tomara xebatên dilxwazî dikare bête girtin; lê belê divê bi eşkere bête diyarkirin ka ev peywendîyeke xebata bi biha ye, dilxwazî ye an peywendiyeke din a hiqûqî ye.

 * PERGALA KED Û BİHAYÊ

Dema ku beramberiya kedê tê diyarkirin amanca bingehîn, hem parastina mafê karker hem jî dabînkirina domdariya aborî ya kooperatîfê ye.

Di pergala ku em pêşniyar dikin de çar cureyên beramberiyê yên cûda hene:

A. Xebata bi biha (ücretli çalışma)

Endam an karker di çarçoveya peymana kar an peywendiyeke din a xebatê ya ku ji aliyê hiqûqî ve guncav de bihayê xebata xwe digire.

Biha; bi berçavgirtina maweya xebatê, siruşta kar, jêhatiniya pîşeyî û qanûnên têkildar tê diyarkirin.

B. Hevparîya hilberînê

Endam dikare bi pêşkêşkirina sermîyan, ked an beşdariyeke din ji projeyeke hilberînê re bibe hevpar.

Para hevparîyê, parvekirina rîsk û dahatê ji pêşve ve bi peymana nivîskî tê diyarkirin.

Divê xebata bi biha û hevparî tevlîhevîyî hev nebin. Kesek dikare hem karker hem jî hevpar be; maf û berpirsiyarîyên her du peywendiyan divê cûda werin tomar kirin.

C. Mahsupleşandina beramberiya kedê

Beramberiya keda piştrastkirî ya endam, di çarçoveya qaîdeyên ku ji pêşve ve hatine pejirandin de dikare di kirîna berhem an xizmetê de bête bikaranîn.

Weke nimûne endam di beramberî xebata 10 saetan de dikare mîqdarekî diyar alacakê kedê qezenc kiribe. Ev alacak li gorî şertên hiqûqî û jimêryarî yên pergalê dikare di kirîna Bazara Gel de bête mahsupleşandin.

D. Beşdariya dilxwaz

Endam dikare ji bo armancên hevpar xebata dilxwazî bike.

Beşdariya dilxwazî nikare di cihê karê bi biha de bête bikaranîn. Çarçove, mawe û şertên dilxwazîyê divê bi eşkere bên diyarkirin.

 * RÊXISTINBÛNA HILBERÎNÊ

Divê pergala hilberînê ya 100 kooperatîfan ji kargehên ku ji hev qut bûne pêk neyê.

Kooperatîf di dema hilberîna di qadên pisporiya xwe de dikarin derfetên mal, xizmet, lojîstîk û bazarkirinê yên ku pêdivî pê hene bi rêya pergala hevpar binirxînin.

Rêxistinbûna hilberînê ya ku tê pêşniyarkirin:

 * Diyarkirina pêdiviyên herêmî.

 * Tespîtkirina kapasîteya hilberînê.

 * Diyarkirina qadên pisporiyê yên kooperatîfan.

 * Amadekirina plana hilberînê.

 * Anîna cem hev a erazî, ked û sermîyana pêwîst.

 * Pêkanîna hilberînê.

 * Kontrola kalîteyê.

 * Depokirin û lojîstîk.

 * Bazarkirin û firotin.

 * Hesabkirina dahat û xerckirinan.

Di vê pêvajoyê de 25 Xizmetên Giştî di qadên erkê xwe de piştgiriyê didin hilberînê.

 * MODELA HEVPARÎYA HILBERÎNÊ

Projeyeke hilberînê dikare bi beşdariya ji yekî zêdetir kooperatîfan bête pêkanîn.

Weke nimûne 10 kooperatîf dixwazin tesîseke hevpar a karkeriya xwarinê ava bikin.

 * Kooperatîfek erazî dabîn dike.

 * Kooperatîfek karên avahî û binasaziyê digire ser milê xwe.

 * Kooperatîfek makîne û amûran peyda dike.

 * Çend kooperatîf keresteyên xam hilberînin.

 * Kooperatîfek pakêtikirinê dike.

 * Kooperatîfek veguhestin û belavkirinê dimeşîne.

 * Kooperatîfek çalakîya firotin û bazarkirinê digire ser xwe.

Ev beşdarî di peymana projeyê de bi eşkere tên pênasekirin.

Nirxê dravî, rewşa mûlkiyetê, berpirsiyarî û parvekirina rîskê ya her beşdariyê tê diyarkirin.

Dahatên ku ji hilberînê çêdibin jî li gorî peyman û hiqûqê tên parvekirin.

Bi vî rengî her kooperatîf di qada pisporiya xwe de dixebite, zincîra hilberîna hevpar tê avakirin.

 * ANÎNA CEM HEV A ERAZÎYA VALA, KEDA VALA Û SERMÎYANA BIÇÛK

Yek ji armancên girîng ên pergalê nirxandina çavkaniyên ku beşdarî hilberînê nabin e.

Erazîya vala

Erazîyên çandinîyê yên ku nayên bikaranîn dikarin bi peymanên guncaw ji bo hilberînê werin qezenckirin.

Mafê mûlkiyetê yê xwediyê erazîyê tê parastin. Maweya bikaranînê, biha, berpirsiyarî û parvekirina berhemê bi nivîskî tên diyarkirin.

Keda vala

Mirovên ku li kar digerin, nikarin pîşeya xwe bikar bînin an dixwazin bi demkî (kısmi zamanlı) bixebitin bi projeyên hilberînê re tên gihandin hev.

Sermîyana biçûk

Endamên ku xwedî hêza veberhênana mezin nînin dikarin bi parên hevparîyê yên biçûk beşdarî projeyên hilberînê bibin.

Modela anîna cem hev

Di projeyeke hilberînê de:

 * Xwediyê erazîyê mafê bikaranîna erazîyê dabîn dike.

 * Endamên hilberîner kedê didin.

 * Hevparên sermîyanê girdiyên pêwîst dabîn dikin.

 * Kooperatîf organîzasyon û bazarkirinê dimeşîne.

Beramberiya her beşdariyê divê berî destpêkirina projeyê bête diyarkirin.

 * PARVEKIRINA KEDÊ Û BELAVKIRINA DAHATÊ

Çawaniya parvekirina dahata ku ji hilberînê hatîye bidestxistin divê di serî de bête diyarkirin.

Ewilî dahata firotinê û wergirtin dikevin tomarê. Paşê lêçûnên hilberînê, bac, barên qanûnî, xerckirinên kargehê û deynên din tên hesabkirin.

Mîqdara ku dimîne li gorî avahîya hiqûqî ya kargehê, peymanên hevparîyê û biryarên organên desthilatdar ên kooperatîfê tê nirxandin.

Qadên belavkirinê yên ku tên pêşniyarkirin:

 * Biha û mafên kesên ku di hilberînê de dixebitin.

 * Keresteyên xam û xerckirinên kargehê.

 * Parastin û nûjenkirina amûrên hilberînê.

 * Yedekên qanûnî yên kooperatîfê.

 * Çavkaniyên veberhênana hevpar.

 * Mafên hevparan ên li gorî peyman û qanûnê.

 * Fînansmana heyama hilberînê ya pêşerojê.

Veqetandina girîng: Biha, para hevparîyê, para qezencê (kâr payı) û mahsupleşandina kedê kategoriyên cûda yên hiqûqî û jimêryarî ne. Divê di cihê hev de neyên bikaranîn.

 * KARTA KOOPERATÎFÊ YA DÎJÎTAL Û HESABÊ KEDÊ

Karta Kooperatîfê ya Dîjîtal a her endamî divê bi pergaleke ku tomarên kedê jî tê de tên dîtin bixebite.

Di hesabê endam de ev agahdariya jêrîn dikarin hebûn:

 * Jimareya endam.

 * Kooperatîfa ku lê dixebite.

 * Agahdariya pîşe û jêhatiniyê.

 * Tomarên erkan.

 * Demên destpêk û bidawîbûna xebatê.

 * Saetên kedê yên erêkirî.

 * Agahiyên biha û alacakiyan.

 * Bakiya mahsupleşandina kedê ya bikaranbar.

 * Tomarên hevparî û veberhênanê.

 * Agahiyên perwerde û sertîfîkayan.

Endam divê karibe tomarên xwe bibîne, ji bo tomarên ku difikire şaş in karibe îtiraz bike.

Tomarên kedê divê ji aliyê kesên bêdesthilat ve neyên guhertin; guhertinên ku hatine kirin divê bête şopandin ka ji aliyê kî ve û bi kîjan sedemê hatine çêkirin.

Agahdariya kesane divê bête parastin û tenê agahiyên pêwîst divê bi kesên desthilatdar re bên parvekirin.

 * PERGALA PERWERDE, ŞAGİRDÎ Û USTATÎYÊ

Ji bo domdariya pergala hilberînê divê pîşe ji bo nifşên nû werin veguhastin.

Ji ber vê yekê di nava kooperatîfan de perwerdeya pîşeyî û bicîhanîna hilberînê dikarin bi hev re werin meşandin.

Modela ku tê pêşniyarkirin:

 * Perwerdeya teorîk.

 * Xebata kargehê.

 * Bicîhanîna li cem usta.

 * Ezmûna hilberînê.

 * Nirxandina jêhatiniyê.

 * Belgekirin.

Ciwan dikarin di dema fêrbûna pîşeyekî de pêvajoyên hilberîna rastîn jî nas bikin.

Lê belê xebata zarok û ciwanan divê mafê perwerdeyê, sînorên temen, maweyên xebatê û qanûnên ku rê li ber karkeriya zarokan digirin binpê neke. Şagirdî û perwerdeya pîşeyî tenê divê di nava bernamên desthilatdar û li gorî hiqûqê de werin meşandin.

 * ZANÎNGEHA HILBERÎNÊ Û PERWERDEYA BICÎHANÎNÊ

Di nava Yekîteya Sed Kooperatîfan de di demdirêjiyê de Zanîngeheke Hilberînê an toreke perwerdeya pîşeyî ya bicîhanînê dikare bête avakirin.

Ev avahî ne mecbûr e ku bibe cihê saziyên akademîk. Di serî de dikare wekî toreke perwerdeyê dest pê bike ku agahdariya pîşeyî û jêhatiniya bicîhanînê ya ku kooperatîf pêdivî pê hene geş dike.

Qadên xebatê:

 * Çandinî û ajaldarî.

 * Teknolojiyên dar û avahîsarîyê.

 * Hilberîna xwarinê.

 * Makîne û parastina teknîkî.

 * Teknolojiyên dîjîtal.

 * Birêvebirina kooperatîfê.

 * Jimêryarî û darayî.

 * Lojîstîk û bazarkirin.

 * Parastina çavkaniyên xwezayî.

Perwerde li gorî pêdiviyên rastîn ên hilberînê tê planlakirin.

 * EWLEHIYA KAR Û MAFÊN ENDAMAN

Serkeftina pergala hilberînê ne tenê bi miqdara hilberînê tê pîvan. Divê mirov di mercên tendurist û ewle de bixebitin.

Di her qada xebatê de:

 * Divê nirxandina rîskê bête çêkirin.

 * Amûrên parastinê yên pêwîst divê werin dabînkirin.

 * Perwerdeyên ewlehiya kar divê werin dayîn.

 * Maweyên xebatê divê li gorî qanûnan bin.

 * Mafên bêhnvedan û destûrê divê werin parastin.

 * Qezaên kar divê dikevin tomarê.

 * Berpirsiyarên tenduristî û ewlehiya kar divê bên diyarkirin.

 * Mekanîzmên ku endam û karker dikarin giliyên xwe bigihîninê divê hebûn.

Hevparîya kooperatîfê mafên karker an xebatkaran ên ku ji qaîdeyên hiqûqa ferzker derdikevin holê ranake.

 * ÎTÎRAZ Û HAKEMTÎ DI PERGALA KEDÊ DE

Di mijara tomara kedê, biha an dabeşkirina erkan de dibe ku nakokî derkeve holê.

Ji ber vê yekê divê mekanîzmaya îtîrazê bête avakirin.

Pêvajoya ku tê pêşniyarkirin:

 * Endam îtîrazî tomara kedê ya ku difikire şaş e dike.

 * Yekîneya têkildar tomar û belgeyan vedikole.

 * Heke pêwîst be nirxandineke din a desthilatdar tê çêkirin.

 * Bersiveke bi sedem ji endam re tê dayîn.

 * Heke nakokî berdewam bike rêyên navbeynkariyê (arabuluculuk) an suddanînê (tahkim) yên ji aliyê hiqûqî ve derbasdar dikarin werin nirxandin.

 * Mafê aliyan ê serlêdana rêyên darazê yên qanûnî tê parastin.

Keda tu endamî nikare bi keyfî bête jêbirin an bêberamber bête hiştin.

 * NIMÛNEYA BICÎHANÎNÊ: PROJEYA HILBERÎNÊ YA BI 10 KOOPERATÎFAN

Werin em bêjin ku 10 kooperatîf projeyeke hilberîna avahîya darîn dest pê dikin.

Di projeyê de:

 * Kooperatîfek bikaranîna erazî û kargehê dabîn dike.

 * Du kooperatîf keresteyên xam peyda dikin.

 * Sê kooperatîf karkeriya hilberînê dimeşînin.

 * Kooperatîfek sêwirana teknîkî û xêzkirinê çêdike.

 * Kooperatîfek xizmeta veguhestin û lojîstîkê dide.

 * Kooperatîfek bazarkirin û firotinê dike.

 * Kooperatîfek parastin û piştgiriya teknîkî dabîn dike.

Xebat çawa pêş ve diçe?

Qonaxa yekem: Pêdiviya projeyê û berhemên ku bên hilberandin tên diyarkirin.

Qonaxa duyem: Erazî, makîne, keresteya xam û keda pêwîst tên hesabkirin.

Qonaxa sêyem: Beşdarî û berpirsiyariya her kooperatîfê bi peymanê ve tê girêdan.

Qonaxa çaram: Erk û tomarên kedê yên karkeran têne avakirin.

Qonaxa pêncem: Hilberîn tê çêkirin û di kontrola kalîteyê re derbas dibe.

Qonaxa şeşem: Berhem tên depokirin, bazarkirin û firotin.

Qonaxa heftem: Dahat û xerckirin tên hesabkirin, beramberiyên xwediyên mafan tên diyarkirin.

Qonaxa heştem: Encamên projeyê tên nirxandin û heyama hilberînê ya nû tê planlakirin.

Bi vî rengî 10 kooperatîf di zincîra hilberînê ya tenê de hevkariyê dikin.

 * PÎVANÊN SERKEFTINÊ YÊN PERGALA KED Û HILBERÎNÊ

Serkeftina pergalê divê bi nîşanderên berbiçav bête nirxandin.

Nîşanderên ku tên pêşniyarkirin:

 * Jimareya endamên ku beşdarî hilberînê bûne.

 * Derfetên xebatê yên hatine avakirin.

 * Saeta kedê ya piştrastkirî.

 * Miqdara mal û xizmetên hatine hilberandin.

 * Rêjeya kalîteya berhemê.

 * Jimareya kesên ku perwerdeya pîşeyî girtine.

 * Şagird û ustayên nû yên gihîştî.

 * Mîqdara eraziya vala ya hatî nirxandin.

 * Sermîyana biçûk a ku ji bo hilberînê hatîye qezenckirin.

 * Hilberîn û dahata li ser her endamî.

 * Nîşanderên qezaya kar û ewlehiya kar.

 * Miqdara hilberîna hevpar a di navbera kooperatîfan de.

 * Firotinên ku bi rêya Bazarên Gel hatine kirin.

Ev nîşander divê bi rêkûpêk werin rapor kirin, kêmasiyên pergalê werin diyarkirin û xebatên rastkirinê werin çêkirin.

 * ENCAM: KED DIVÊ BIBE HILBERÎN, HILBERÎN DIVÊ BIBE REFAHA CIVAKÎ

Pergala kedê ya Yekîteya Sed Kooperatîfan divê mirov tenê wekî hêza kar nebîne.

Mirov di heman demê de çavkaniya agahdarî, jêhatîbûn, ezmûn, hilberînerî û piştgiriya civakî ye.

Keda saetekê dikeve bin tomarê. Jêhatiniya pîşeyî tê nirxandin. Hevparîyên hilberînê tên avakirin. Beramberiya kedê tê diyarkirin. Dahata ku ji hilberînê çêdibe li gorî esasên hiqûqî û peymanî tê parvekirin.

Bi vî rengî mirovê ku dixwaze bixebite dikare beşdarî hilberînê bibe; mirovê xwedî pîşe dikare agahdariya xwe binirxîne; sermîyana biçûk dikare veguhere veberhênanên hevpar; eraziya vala dikare ji bo hilberînê bête qezenckirin.

Tomara kedê tê girtin. Mafê kedê tê parastin. Hilberîn dibe hevpar. Qezenc bi awayekî adil û zelal tê paravekirin.

Bingeha aborî ya Sîstema Aştîyê, ev pergala piştgiriyê ye ku keda mirovî û hilberîna civakî tîne cem hev.

 binasaziyeke dîjîtal a tenê re werin birêvebirin.