TEORİYA BIRÊVEBIRINÊ
BEŞA 12: MEKANÎZMAYA GEL, ZIMAN, HUNER, TEKNÎK Û HIQUQÊ
12.1 ROLA CIVAKÎ YA GEL
Gel, ruhê civatê ye; ji yekbûna kesan derdikeve holê. Gel:
* Bîr û nirxên hevpar hildigire.
* Çand û berberiyê diyar dike.
* Nasnameya civatê xurt dike.
12.2 ZIMAN Û TÊKILÎ
* Ziman → Hişmendiya kesan vediguherîne hişmendiya civatê.
* Fikirên hevpar û kodên çandî → Bi rêya ziman têne parvekirin.
* Zimanê nivîs, huner û zanistê → Di civatê de têkiliyê pêk tîne.
12.3 HUNER Û ESTETÎK
* Huner → Civakîbûna tama kesane ye.
* Estetîka hevpar → Yekîtiya civatê xurt dike.
* Muzîk, wêne, helbest, şano → Îfadeya çandî ne.
12.4 TEKNÎK Û BERBERÎ
* Teknîk → Yekbûna aqil û jêhatîbûnê ye.
* Hişê hevpar → Ji nifşekî derbasî nifşê din dibe.
* Berhemhênan û şaristanî → Bi teknîkê bi pêş dikeve.
12.5 HIQUQ Û SEDEM (REZM)
* Hiquq → Hêza axaftin û têkiliya kesan vediguherîne qaîdeyên civatê.
* Sîstem (Rezîm) → Di nav azadiyê de berpirsiyariyê peyda dike.
* Dadwerî (Edalet) → Bawerî û piştgiriyê xurt dike.
12.6 PÊKBÎNÎ DI BAJÊRÊN MEZIN Û GUNDÊN HUNERÊ DE
* Li gundên hunerê; mekanîzmayên ziman, huner û teknîkê bi hev re dixebitin.
* Perwerde, berberî û estetîk → Ruhê civatê xwedî dikin.
* Hiquq û sîstem → Bi rêya çalakî, xelat û mekanîzmaya parvekirinê tê peydakirin.
12.7 ENCAMA TEORÎK
Gel, ziman, huner, teknîk û hiquq:
* Ruhê civatê ava dikin.
* Berberî û pêşveçûna çandî dabîn dikin.
* Heke bi dadwerî û baweriyê piştgirî bibînin, civak xurt dibe.
"Gel, ruhê civatê ye; ziman, huner û teknîk organên wê ne; hiquq jî sîstema vîn û dadweriya wê ye."
>
🌍 MÎNAKÊN WELATÊN PÊŞKETÎ
* Norwêç û Danîmarka: Di warê hiquq, dadweriya civakî û baweriya hevpar (Gel) de mînakên herî herî serkeftî ne. Li van welatan "Sîstema Hiquqê" vîna gel bi temamî diparêze.
* Koreya Başûr: Di warê yekbûna "Teknîk" û "Hunerê" de mînakeke cîhanî ye. Wan hişê xwe yê hevpar bi teknolojiya bilind re kiriye yek û şaristaniyeke nû ava kiriye.