Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1222
Rum Suresi Tefsiri 40. Ayet
29.07.2023
186 Okunma, 0 Yorum

RÛM SÛRESİ - 29. Hafta

 

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَفْعَلُ مِنْ ذَلِكُمْ مِنْ شَيْءٍ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ (40)

Allah sizi yaratan sonra sizi rızıklandıran sonra sizi öldürecek olan sonra size hayat verecek olandır. Şeriklerinizden ondan herhangi bir şey yapan var mı? O tespihleri bilir ve onların ortak ettiklerinden yücedir. (40)

 

اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ

Allah sizi yaratan sonra sizi rızıklandıran sonra sizi öldürecek olan sonra size hayat verecek olandır.

 

İsim cümlesi

Haber

Mübteda

Sıla cümlesi

İsm-i
mevsûl

Ma'tûf
Fiil cümlesi

Atıf
harfi

Ma'tûf
Fiil cümlesi

Atıf
harfi

Ma'tûf
Fiil cümlesi

Atıf
harfi

Ma'tûfun aleyh
Fiil cümlesi

Fâil

Mefûlun bih

Fiil

Fâil

Mefûlun bih

Fiil

Fâil

Mefûlun bih

Fiil

Fâil

Mefûlun bih

Fiil

هُوَ

كُمْ

يُحْيِي

ثُمَّ

هُوَ

كُمْ

يُمِيتُ

ثُمَّ

هُوَ

كُمْ

رَزَقَ

ثُمَّ

هُوَ

كُمْ

خَلَقَ

الَّذِي

اللَّهُ

 

اللَّهُ: “Allah” demektir. Alemlerin rabbinin özel ismidir.

الَّذِي: “Kimse” demektir. Üçüncü şahıs eril tekil has ism-i mevsuldür.

خَلَقَ: “Yarattı” demektir. خلق kökünden birinci bâbdan üçüncü tekil şahıs eril mazi malum fiildir. Var olan başka bir şeyden yeni bir şey üretmek, biçimlendirmek manasındadır. Fâili müstetir هُوَ dir ve Allah’a racidir.

كُمْ: “Siz” demektir. Mensub muttasıl zamirdir. Kuran’ı okuyan kimseye hitaben insanlar ifade edilmektedir.

خَلَقَكُمْ: “Sizi yarattı” demektir.

ثُمَّ: “Sonra” demektir. Atıf harfidir. Cümleleri birbirine atfeder. Burada خَلَقَكُمْ cümlesine رَزَقَكُمْ cümlesini atfetmiştir. Bu atıf harfi ma’tûfun aleyhle ma’tûf arasında oluşun sırasını gösterir, buna “tertip” denir. Önce ma’tufun aleyh, sonra ma’tûf gelir. Bu nedenle sümme ile yapılan atıfta ma’tûf ile ma’tûfun aleyh yer değiştiremez. Zamansal olarak peşi sıra oluşu göstermez, arada belirli bir zaman geçmiştir. Bu nedenle “takip etkisi yoktur”. Bu arada boşluk olmasına “terahi” (تَرَاخِي) denir. İş yapmada ma’tûfun aleyh ile ma’tûf arasındaki boşluğun belirli bir süresi yoktur, duruma göre bu süre değişir. Kısa bir süre olabileceği gibi uzun bir süre de olabilir.

رَزَقَ: “Rızıklandırdı” demektir. رزق kökünden birinci bâbdan üçüncü tekil şahıs eril mazi malum fiildir. Fâili müstetir هُوَ dir ve Allah’a racidir. رِزْق “rızık” demektir. Yiyecek ve içeceklerden oluşur. Canlıların biyolojik olarak ihtiyacının olduğu maddelerdir. Giyecekler buna dahil değildir. Bu nedenle hayvanlar ve insanlar için rızık aynı anlamdadır.

وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ

Onun için veled olunan üzerinedir onların rızkı ve giyeceği marufla. (Bakara 233)

Bu ayette rızık ve giyeceğin ayrı olduğu anlaşılmaktadır.

كُمْ: “Siz” demektir. Mensub muttasıl zamirdir. Kuran’ı okuyanlara hitap etmektedir.

رَزَقَكُمْ: “Sizi rızıklandırdı” demektir.

ثُمَّ: “Sonra” demektir. Atıf harfidir. رَزَقَكُمْ cümlesine يُمِيتُكُمْ cümlesini atfetmiştir.

يُمِيتُ: “Öldürür” demektir. موت kökünden if’âl bâbından üçüncü şahıs eril tekil merfu muzari malum fiildir. Birinci bâbdan مَاتَ - يَمُوتُ şeklinde ölmek manasındadır. Lazım fiildir. Birinci bâb if’âl bâbına (أَمَاتَيُمِيتُ) tadiye etkisi ile gelir. Öldürdü anlamına gelir. Ancak قتل kökündeki öldürme ile bu öldürme farklıdır. قتل kökündeki öldürme hayatına bir müdahale ile son vermek anlamında iken, buradaki öldürme fiilinin fâili her zaman Allah’tır. Allah’ın bir canlının yaşamını bir sebeple sona erdirmesi manasındadır.

كُمْ: “Siz” demektir. Mensub muttasıl zamirdir. Kuran’ı okuyanlardır.

يُمِيتُكُمْ: “Sizi öldürür” demektir.

ثُمَّ: “Sonra” demektir. Atıf harfidir. يُمِيتُكُمْ cümlesine يُحْيِيكُمْ cümlesini atfetmiştir.

يُحْيِي: “Hayat verir, yaşatır” demektir. حيي kökünden if’âl bâbından üçüncü şahıs eril tekil merfu muzari malum fiildir. Fâili müstetir هُوَ dir. Allah’a racidir. Dördüncü bâbdan حَيَّ - يَحْيَى şeklinde yaşamak manasındadır. Lazım fiildir. Dördüncü bâb if’âl bâbına (أَحْيَايُحْيِي) tadiye etkisi ile gelir. Hayat vermek, yaşatmak anlamına gelir.

كُمْ: “Siz” demektir. Mensub muttasıl zamirdir. Kuran’ı okuyanlardır.

يُحْيِيكُمْ: “Size hayat verir, sizi yaşatır” demektir.

خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ: “Sizi yarattı sonra sizi rızıklandırdı sonra sizi öldürecek sonra size hayat verecek” demektir.

الَّذِي خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ: “Sizi yaratan sonra sizi rızıklandıran sonra sizi öldürecek olan sonra size hayat verecek olan” demektir.

اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ: “Allah sizi yaratan sonra sizi rızıklandıran sonra sizi öldürecek olan sonra size hayat verecek olandır” demektir.

 

هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَفْعَلُ مِنْ ذَلِكُمْ مِنْ شَيْءٍ

Şeriklerinizden ondan herhangi bir şey yapan var mı?

 

Soru cümlesi
İsim cümlesi

Mübteda

Haber

İstifhâm
edatı

Sıla cümlesi
Fiil cümlesi

İsm-i
mevsûl

Mecrur

Cârr

Mefûlun bih

Fâil

Fiil

Muzâfun
ileyh

Muzâf

Sahibul hâl

Hâl

Mecrur

Cârr

Mecrur

Cârr

شَيْءٍ

مِنْ

ذَلِكُمْ

مِنْ

هُوَ

يَفْعَلُ

مَنْ

كُمْ

شُرَكَاءِ

مِنْ

هَلْ

 

هَلْ: “-mı, -mi” demektir. İstifhâm (soru) edatıdır.

مِنْ: “-den” demektir. Harf-i cerdir.

شُرَكَاءِ: “Ortak edilenler, şerikler” demektir. Öncesindeki مِنْ harf-i ceriyle mecrur olmuştur. فُعَلَاءُ kalıbından çoğul sıfat-ı müşebbehedir. Tekili فَعِيل kalıbından شَرِيك dir. “Ortak edilen” demektir. İsm-i mef’ûl manasında sıfat-ı müşebbehedir. Kökü شرك dir. Dördüncü bâbdan gelmektedir. Birini bir işe, birisine ortak etmek manasından gelmiştir. مَشْرُوك (ortak edilen) manasındadır. Ancak مَشْرُوك ism-i mef’ûldür ve sübut değil, hüdus bildirir. Bu mef’ûllük sübut bildirir olduğu zaman شَرِيك şeklinde ism-i mef’ûl manasında sıfat-ı müşebbehe kalıbıyla gelir. Ortak edilen olma artık onun kalıcı bir sıfatı haline gelmiştir.

كُمْ: “Siz” demektir. Mecrur muttasıl zamirdir. Kuran’ı okuyanlardır.

شُرَكَائِكُمْ: “Sizin şerikleriniz” demektir.

مِنْ شُرَكَائِكُمْ: “Şeriklerinizden” demektir.

مَنْ: “Kimse” demektir. Umumi ism-i mevsuldür. “Her kimse” anlamına gelmektedir.

يَفْعَلُ: “Yapar” demektir. فعل kökünden üçüncü bâbdan üçüncü şahıs eril tekil merfu muzari malum fiildir. Fâili müstetir هُوَ dir. مَنْ ism-i mevsulünün aid zamiridir.

مِنْ: “-den” demektir. Harf-i cerdir.

ذَلِكُمْ: “Size söylüyorum, o” demektir. Uzak ism-i işarettir. Asıl ism-i işaret olan ذَا ve uzaklık lâmı olan لِ ve kâfu-l hitbe olan كُمْ den meydana gelmiştir. Muhatap كُمْ yani “siz”dir. İşaret edilen “o”dur. Burada uzak ism-i işaretle işaret edilen yaratmak sonra rızıklandırmak sonra öldürmek sonra hayat vermektir. Muhatap olan كُمْ (siz) Kuran’ı okuyanlardır.

مِنْ ذَلِكُمْ: “Ondan” demektir.

مِنْ: “-den” demektir. Te’kîd için gelmiştir. Soru cümlesi içinde nekre bir kelimeden önce gelerek kendisinden sonra gelen kelime için “herhangi”, “hiçbir” anlamını kazandırır.

شَيْءٍ: “Şey” demektir. شيء kökünden gelmiştir. Üçüncü bâbdan mastar olarak bir durumu, bir varlığı, bir işi dilemek, istemek manasındadır. Bu mastar manasından istenilen, dilenen manasında شَيْءٌ “şey” anlamında isimdir. Çoğulu أَشْيَاءُ dur.

مِنْ شَيْءٍ: “Herhangi bir şey” demektir.

مِنْ ذَلِكُمْ مِنْ شَيْءٍ: “Ondan herhangi bir şey” demektir.

يَفْعَلُ مِنْ ذَلِكُمْ مِنْ شَيْءٍ: “Ondan herhangi bir şey yapar” demektir.

مَنْ يَفْعَلُ مِنْ ذَلِكُمْ مِنْ شَيْءٍ: “Ondan herhangi bir şey yapan” demektir.

هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَفْعَلُ مِنْ ذَلِكُمْ مِنْ شَيْءٍ: “Şeriklerinizden ondan herhangi bir şey yapan var mı?” demektir. Burada çok ilginç bir durum vardır. Bu ayet Kuran okuyanlara seslenmektedir. Hem de tek bir kişiye değil, topluluğa seslenmektedir.

شُرَكَائِكُمْ “sizin ortak ettikleriniz, sizin şerikleriniz” demektir. Kime ortak ettiklerinizdir? Allah’a ortak ettiklerinizdir. Birilerini nasıl Allah’a ortak ederiz. Biz Allah’ı gözle görmeyiz, O’nun da hiçbir şeye ihtiyacı yoktur. Ol der olur. Nasıl olacak da biz birilerini O’na ortak edeceğiz. Neyine ortak edeceğiz?

وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ

Mülkte (yönetimde) O’nun için bir ortak yoktur. (İsra 111, Furkan 2)

أَمْ لَهُمْ شُرَكَاءُ شَرَعُوا لَهُمْ مِنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَنْ بِهِ اللَّهُ

Yoksa onlar için şerikler mi var da onlar için düzenden Allah’ın izin vermediği şeriat mı koyuyorlar? (Şura 21)

Şerikler yani ortak edilenler yönetimde ve kural koymada Allah’a ortak edilmektedirler. Allah’ın kurallarına aykırı kuralları koymakta, Allah’ın istemediği şekilde yönetmektedirler. Şerik müşriksiz olmaz. Müşrikler şeriklerini çok sevmektedirler. Şeriklerinin kurallar koymasını ve yönetmesini istemektedirler.

Günümüz çoğunluk demokrasisi şirke en müsait sistemdir. Referans noktası dalalete götüren çoğunluktur. Çoğunluğun desteğini almak için Allah’ın kurallarına aykırı kurallar koymak çok sıradan bir iştir.

Burada ilginç olan Kuran okuyanların şeriklerinin olmasıdır. Kuran okudum diye müşrik olmayacağını sananlara seslenmektedir. Namaz kılıyorum diye şerik veya müşrik olmayacağını sananlara seslenmektedir. Hacca gittim, sadaka dağıttım diye şerik veya müşrik olmayacağını sananlara seslenmektedir. Kuran okuduğu halde şerikleri olanlara seslenmektedir. Çoğunluk demokrasisi içinde namaz kılan birini seçerek imanına iman kattığını sananlara seslenmektedir. Namaz kılan birisi Allah’ın kurallarına aykırı kurallar koyduğunda, siz de onu seçtiğinizde hangi durumda olduğunuzu düşünün.

Bizim kurallarımızın referans noktası Allah’tır, Allah’ın kurallarıdır. Allah da bu ayette bize bizi yarattığını, rızık verdiğini, öldürüp yeniden hayat vereceğini söylemektedir. Bunu yapabilen kimse yoktur O’ndan başka. Hatta bunlardan herhangi birini yapabilen yoktur. İşte sizin şerikleriniz, O’na ortak ettikleriniz bunu yapabilir mi demektedir Kuran okuyana. Kuran okuyan ise bunu üstüne alınmamakta, çoğunluk demokrasisi içinde ben nasıl olsa namaz kılanlara oy veriyorum diyerek bu ayeti okuyup geçmektedir. Çoğunluk demokrasisinin batıl olduğunu düşünmemekte, günümüz şartları böyle demekte, onu benimsemektedir. Ondan sonra kendine Kuran ehli demektedir. Kuran’da çoğunluk hakkındaki ifadeleri bir kere bile okuyan o sisteme dahil olmaktan uzak durur.

 

سُبْحَانَهُ

O tespihleri bilir.

 

Fiil cümlesi

Fâil
Muzâfun ileyh

İsim fiil
Muzâf

هُ

سُبْحَانَ

 

سُبْحَانَ: “Tesbihleri bilir” demektir. سبح kökünden fetha üzere mebni isim fiildir. İsim fiiller fiil olmadıkları halde fiil manası ve görevi ifade eden kelimelerdir. Bazıları çekimlidir, bazılarının çekimi yoktur. Çekimli olanlarda merfu muttasıl zamir yoktur. Çekimi merfu muttasıl zamirler içerirse isim fiil olmaz, câmid fiil olur.

سُبْحَانَ “Tesbihleri bilir”  anlamındadır. Muzari manalı mastardan menkul isim fiildir. İsim fiil olması sadece izafetledir ve muzafun ileyhi fâili olmaktadır. Bu isim fiilin fâili sadece Allah olabilmektedir. Çünkü bir kök bu فُعْلَان kalıbından mastar olduğu zaman mübalağa kazanmaktadır. سُبْحَانَ de bütün tesbihleri mübalağalı olarak bilir anlamındadır. Tıpkı bir fiil gibi mef’ûlün bih, mef’ûlün bih gayr-i sarih ve mef’ûlün fih alır. Mastar-ı müevveli doğrudan mef’ûlün bih olarak alır, عَنْ harf-i ceri ile mef’ûlün bih gayr-i sarih alır.

إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ

Hiçbir şey yoktur ki O’nun hamdıyla tesbih etmesin ve ancak onların tesbihini anlamlandıramazsınız. (İsra 44)

Her şey tesbih eder ama biz onların tesbihini anlamlandıramayız. حَمْد “değerin yayılması, bilinmesi, değer verilmesi” anlamındadır. O’nun hamdıyla demek O’nun değerinin bilinmesiyle, O’na değer verilmesiyle tesbih etmek demektir. Her şey tesbihiyle Allah’ın değerini yaymaktadır. Yaydığı her şeyle beraber O’nun da değerini yaymaktadır. Ancak biz her şeyin tesbihini anlamlandıramayız. Bizim ölçemediğimiz, göremediğimiz bir şekilde tesbih etmektedirler. Bir tür dalga yaymaktadırlar. Biz bunu anlamlandıramıyoruz. Allah sübhan olarak bütün tesbihleri bilir ve anlamlandırır. Sübhan olarak Allah her şeyi bilir. Herhangi bir yaprağın bile yere düştüğünü bilir. Herhangi bir bakterinin, virüsün, molekülün, atomun her an nerede olduğunu bilir. Sübhan olarak bilir.

هُ: “O” demektir. Mecrur muttasıl zamirdir. Allah’a racidir.

سُبْحَانَهُ: “O tespihleri bilir” demektir. Sizin şeriklerinizi de bilir. Siz bunun farkında olmasanız da O bilir. Siz namazlar kılarak, oruçlar tutarak şirk içinde olabilirsiniz, bunu bilemezsiniz ama Allah bunu bilir, O sübhandır. Siz çoğunluk demokrasisi içinde Allah rızası için çalıştığınızı, Allah rızası için oy verdiğinizi sanırsınız ama O bilir.

 

وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

Ve onların ortak ettiklerinden yücedir.

 

Fiil cümlesi

Atıf
harfi

Mefûlün bih GS

Fâil

Fiil

Mecrur

Cârr

Sıla cümlesi
Fiil cümlesi

İsm-i
mevsûl

Mefûlün bih GS

Fâil

Fiil

Mecrur

Cârr

هُ

بِ

و

يُشرِكُونَ

مَا

عَنْ

هُوَ

تَعَالَى

وَ

 

وَ: “Ve” demektir. Atıf harfidir. سُبْحَانَهُ cümlesine تَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ cümlesini atfetmektedir.

تَعَالَى: “Uludur, yücedir” demektir. علو kökünden tefâül bâbından tekil üçüncü şahıs mazi malum fiildir. Normalde anlamı “ulu oldu, yüceldi” demektir. Ancak sadece Allah için kullanıldığından “uludur, yücedir” şeklinde geniş zamanlı olarak ifade edilmesi daha doğrudur.

عَنْ: “-den” demektir. Harf-i cerdir. Uzaklaşma ifade eder.

مَا: Umumi ism-i mevsuldür. Gayr-i akil varlıklar ve kavramlar için kullanılır. Gayr-i akil varlıklar ve akil varlıklar bir arada ise de bu ism-i mevsul kullanılır.

يُشْرِكُونَ: “Ortak ederler” demektir. شرك kökünden üçüncü şahıs çoğul merfu muzari malum fiildir. Kime ortak etmektedirler? Allah’a ortak etmektedirler. Bu ayette bu fiilin iki ayrı kıraati vardır.

Kıraat

Kari

(يُشْرِكُونَ) بالياء

نافع المدني

(يُشْرِكُونَ) بالياء

ابن كثير المكي

(يُشْرِكُونَ) بالياء

أبو عمرو بن العلاء

(يُشْرِكُونَ) بالياء

ابن عامر الدمشقي

(يُشْرِكُونَ) بالياء

عاصم الكوفي

(تُشْرِكُونَ) بالتاء

حمزة الكوفي

(تُشْرِكُونَ) بالتاء

الكسائي الكوفي

(يُشْرِكُونَ) بالياء

أبو جعفر

(يُشْرِكُونَ) بالياء

يعقوب

(تُشْرِكُونَ) بالتاء

خلف العاشر

İkinci kıraat تُشْرِكُونَ (Ortak edersiniz) şeklindedir. Bu kıraat ayetin başındaki gibi Kuran’ı okuyanlara hitap etmektedir.

Şirkin manası zaman içinde kaymış ve alakasız bir şekle dönüşmüştür. Putlara tapınma, Allah’tan başkasını ilah edinme, Allah’tan başkasına ibadet etme şirk olarak anlamlandırılmıştır. Allah’la araya birilerini koymak da şirk olarak adlandırılmıştır. Bunların hiçbirisi Allah’a şirk değildir. Allah’a şirk “Allah’ın doğal ve sosyal kanunlarına aykırı kurallar, kanunlar koymaktır”. Bu kanun koyulduğunda insanlar Allah’ın koyduğu kanunlara aykırı hareket etmek zorunda kalırlar. Kendi iradesi dışında Allah’ın istemediğini yapmaya zorlanmış olurlar. Bu kanun mecliste oluşturulmuş bir yasa olmak zorunda değildir. Toplumsal kurallar, töreler, gelenekler de buna dahildir.

Allah’ın yarattığını değiştirirseniz günah işlemiş olursunuz ama Allah’ın yarattığını değiştirmeyi kural haline getirirseniz şirki gerçekleştirmiş olursunuz. Allah’ın helal ettiğine haramdır veya haram ettiğine helaldir derseniz günah işlemiş olursunuz. Allah’ın haram ettiğini yaparsanız günah işlemiş olursunuz. Allah’ın helal ettiğini haram eden kanunlar koymak, haram ettiğini insanlara yaptırmaya zorlayan kurallar, kanunlar koymak şirktir.

مَا يُشْرِكُونَ: “Onların ortak ettikleri” demektir.

عَمَّا يُشْرِكُونَ: “Onların ortak ettiklerinden” demektir.

تَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ: “Onların ortak ettiklerinden yücedir” demektir. تَعَالَى fiili Kuran’da hep Allah ile gelmektedir. Yüce olan, ulu olan Allah’tır, başkası olamaz. Herhangi birisi için “ulu”, “yüce” sıfatı kullanılamaz.

Kuran’da geçiş

Sayı

تَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

6

تَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ

2

تَعَالَى جَدُّ رَبِّنَا

1

تَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ

2

تَعَالَى عَمَّا يَصِفُونَ

1

تَعَالَى عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوًّا كَبِيرًا

1

يُشْرِكُونَ fiilinin fâili iki kıraatte farklıdır:

Birinci kıraatte (يُشْرِكُونَ) fâil شُرَكَائِكُمْ (şerikleriniz) e racidir. Anlam “ortak ettiklerinizin ortak ettiği” (تَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُ شُرَكَائُكُمْ) şeklindedir.

İkinci kıraatte (تُشْرِكُونَ) fâil sizdir. Kuran’ı okuyanlardır. Anlam “sizin ortak ettiğiniz” şeklindedir.

İkinci kıraate göre dikkati çeken مَا تُشْرِكُونَ (sizin ortak ettikleriniz) ifadesidir. Zaten öncesinde bunun için şerikler kullanılmıştı. Şerikler için de مَنْ kullanılmıştı. مَنْ şuurlu varlıklar için kullanılır. Zaten şerik Allah’ın izin vermediği şeriatı koyandır. Allah’ın kurallarına aykırı kuralı koyandır. O zaman niçin تَعَالَى عَمَّنْ تُشْرِكُونَ denmeyip تَعَالَى عَمَّا تُشْرِكُونَ denmiştir ya da تَعَالَى عَنْ شُرَكَائِكُمْ denmeyip تَعَالَى عَمَّا تُشْرِكُونَ denmiştir. Kelime anlamı olarak hem şerikleriniz hem de مَا تُشْرِكُونَ ortak ettiklerinizdir. Kuran hiçbir zaman eş anlamlı ifade kullanmaz. Muhakkak aralarında fark vardır. Şerik sıfat-ı müşebbehedir. Ortak edilmiş olması onda sıfat haline gelmiştir. Şuurlu varlıktır. مَا تُشْرِكُونَ ise şuurlu varlık değildir ama o da ortak edilendir. Şerik Allah’ın kurallarına aykırı kuralı koyan şuurlu varlıktır, kanun koyucudur. مَا تُشْرِكُونَ ise Kuran’ı okuyanların koyduğu kuraldır. Bu durumda şerikler Kuran okuyanların içindeki insanlardır. Allah’ın kurallarına aykırı kuralları koymaktadırlar. Kuran okumakta ama şerik olarak şirk yasaları yapmaktadırlar.

Birinci kıraat de bununla uyumludur.  مَا يُشْرِكُونَ konulan kuraldır, konulan sistemdir. Faili şeriklerdir. Bu nedenle مَا يُشْرِكُونَ şerik olamaz, konulan kurallardır. Ortak ettiklerinizin ortak ettiği kurallardır. Kuralı koyan ölmüş olsa bile onun koyduğu kural, çıkardığı kanun, getirdiği sistemli yapı varlığını devam ettirmektedir. İşte bu مَا يُشْرِكُونَ dir. Müşrik ise şerikleri kural koyucu olarak isteyen, seçen ve onların مَا يُشْرِكُونَ kurallarını koymasını sağlayandır. Şerikler bu kıraatte Kuran okuyanların içinden de olabilir, başkalarından da olabilir.

مَا يُشْرِكُونَ kurallar olduğundan aynı zamanda kuralları koyma kurallarıdır. Kural koyma kuralı da Allah’ın kuralı koyma kuralına aykırı olduğu zaman şirktir. Kuralları koyma kuralının çoğunluk olması مَا يُشْرِكُونَ dir. Bu durumda insanların ve bu ayeti okuyan Kuran ehlinin şerikleri, Allah’a ortak ettikleri çoğunluk demokrasisini üretenlerdir. Çünkü Allah bize açıkça çoğunluğa uymayacağımızı belirtmektedir. Bu nedenle çoğunluk demokrasisi de ortak edilendir. O sistem içinde çalışan, o sistem içinde çabalayan, o sisteme ucundan kıyısından dahil olan arkadaşlarımızı uyarıyorum. Eğer kendilerini kurtarmazlarsa kıyamet yevminde büyük bir pişmanlık yaşayacaklardır.

Siz Allah’ın istemediği, kabul etmediği çoğunluk demokrasisi içinde birisini, birilerini kural koyucu olarak seçtiğinizde, ona biat ettiğinizde ne tür bir durumda olduğunuzu düşünün. Mevcut sistem içinde Allah’ın kurallarına tam ters kuralları benimseyip savunduğunuzda, onların Allah’ın kurallarından daha iyi olduğunu iddia ettiğinizde de ne durumda olduğunuzu düşünün. Allah’ın kural koyma kuralına aykırı olan çoğunlukla kural koyma kuralına dahil olduğunuzda da ne durumda olduğunuzu bir düşünün.

Bu ayet Kuran okuyanlara seslenmektedir. Kimse kendisinin müşrik olmayacağını zannetmesin. Herkes çok iyi bir şey yaptığını sanarak şirk içinde yaşayabilir. Şerik olabilir, müşrik olabilir. İsterse beş vakit namaza beş vakit katsın, alnı secdeden kalkmasın, haccı umreyi su yolu yapsın fark etmez. Şirk çok tehlikeli bir çukurdur ve içine düşmek o kadar da zor değildir.

 

 

Teşvikiye, Yalova

29 Temmuz 2023

M. Lütfi Hocaoğlu

 

 






Son Eklenen Seminerler
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1242
Lokman Suresi Tefsiri 7. Ayet
24.02.2024 45 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1241
Lokman Suresi Tefsiri 6. Ayet
17.02.2024 28 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1240
Lokman Suresi Tefsiri 1-5. Ayetler
10.02.2024 53 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1239
Rum Suresi Tefsiri 60. Ayet
27.01.2024 94 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1238
Rum Suresi Tefsiri 59. Ayet
20.01.2024 91 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1237
Rum Suresi Tefsiri 58. Ayet
6.01.2024 137 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1236
Rum Suresi Tefsiri 57. Ayet
30.12.2023 146 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1235
Rum Suresi Tefsiri 56. Ayet
16.12.2023 189 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1234
Rum Suresi Tefsiri 55. Ayet
25.11.2023 182 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1233
Rum Suresi Tefsiri 54. Ayet
11.11.2023 200 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1232
Rum Suresi Tefsiri 53. Ayet
4.11.2023 166 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1231
Rum Suresi Tefsiri 51-52. Ayetler
21.10.2023 239 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1230
Rum Suresi Tefsiri 50. Ayet
14.10.2023 198 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1229
Rum Suresi Tefsiri 48-49. Ayetler
30.09.2023 200 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1228
Rum Suresi Tefsiri 47. Ayet
16.09.2023 226 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1227
Rum Suresi Tefsiri 46. Ayet
9.09.2023 275 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1226
Rum Suresi Tefsiri 44-45. Ayetler
2.09.2023 177 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1225
Rum Suresi Tefsiri 43. Ayet
19.08.2023 184 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1224
Rum Suresi Tefsiri 42. Ayet
12.08.2023 186 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1223
Rum Suresi Tefsiri 41. Ayet
5.08.2023 233 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1222
Rum Suresi Tefsiri 40. Ayet
29.07.2023 186 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1221
Rum Suresi Tefsiri 39. Ayet
22.07.2023 179 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1220
Rum Suresi Tefsiri 38. Ayet
15.07.2023 175 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1219
Rum Suresi Tefsiri 37. Ayet
17.06.2023 165 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1218
Rum Suresi Tefsiri 36. Ayet
3.06.2023 204 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1217
Rum Suresi Tefsiri 35. Ayet
27.05.2023 204 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1216
Rum Suresi Tefsiri 33-34. Ayetler
20.05.2023 239 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1215
Rum Suresi Tefsiri 31-32. Ayetler
13.05.2023 215 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1214
Rum Suresi Tefsiri 30. Ayet
6.05.2023 296 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1213
Rum Suresi Tefsiri 29. Ayet
29.04.2023 220 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1212
Rum Suresi Tefsiri 28. Ayet
15.04.2023 252 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1211
Rum Suresi Tefsiri 27. Ayet
8.04.2023 254 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1210
Rum Suresi Tefsiri 26. Ayet
1.04.2023 233 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1209
Rum Suresi Tefsiri 25. Ayet
25.03.2023 255 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1208
Rum Suresi Tefsiri 24. Ayet
18.03.2023 366 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1207
Rum Suresi Tefsiri 23. Ayet
11.03.2023 249 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1206
Rum Suresi Tefsiri 22. Ayet
4.03.2023 375 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1205
Rum Suresi Tefsiri 21. Ayet
25.02.2023 382 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1204
Rum Suresi Tefsiri 20. Ayet
18.02.2023 425 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1203
Rum Suresi Tefsiri 19. Ayet
11.02.2023 262 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1202
Rum Suresi Tefsiri 17-18. Ayetler
4.02.2023 412 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1201
Rum Suresi Tefsiri 14-16. Ayetler
28.01.2023 284 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1200
Rum Suresi Tefsiri 12-13. Ayetler
21.01.2023 273 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1199
Rum Suresi Tefsiri 11. Ayet
14.01.2023 280 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1198
Rum Suresi Tefsiri 10. Ayet
7.01.2023 323 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1197
Rum Suresi Tefsiri 9. Ayet
31.12.2022 625 Okunma
2 Yorum 01.01.2023 00:23
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1196
Rum Suresi Tefsiri 8. Ayet
17.12.2022 323 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1195
Rum Suresi Tefsiri 6-7. Ayetler
10.12.2022 421 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1194
Rum Suresi Tefsiri 1-5. Ayetler
3.12.2022 384 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Kuran Seminerleri II 1193
Ankebut Suresi Tefsiri 69. Ayet
26.11.2022 360 Okunma