Quran
Quran kelimesinin ne anlama geldiği hep tartışılmıştır. Fakat baskın görüş “okunan” anlamına geldiği şeklindedir. Yaptığım etimolojik araştırmalardan farklı bir sonuca ulaştım. Bu bilgiyi ilgilenen insanlarla paylaşmak istiyorum.
Quranı Kerimde QRE (qaf-ra-hemze) kökünden türeyen toplam 88 kelime vardır. Bunlardan 16 tanesi qre dir. Fiil olarak bulunur ve okumak anlamına gelmektedir. Bu okumak basit anlamda okumak değildir. Bir metinden veya hafızada olan bir metinden bir şey okuyup söylemektir. Türkçemizde “bize bir şarkı okur musun?” dediğimizde hafızandan veya repertuarından bir şarkı okur musun? Anlamında kullandığımız gibidir.
İkinci kelime marife isim olan yine qre kökünden türetilmiş El Quran kelimesidir. Bu kelime bildiğimiz Quranı Kerim anlamına gelmektedir. Quran’da 50 kez geçmektedir. Fakat açılımı nedir? Sorusunun yanıtı makalenin sonuna doğru anlaşılacaktır. Bu kelimedeki sona eklenen n harfi kökten değildir, kelimeye isim anlamı kazandırmak için Arapça dil bilgisi gereğidir.
Üçüncü kelime ise yine qre nekre yani özel isim olmayan quran kelimesidir. Bu kelimedeki de sona eklenen n harfi kökten değildir, kelimeye isim anlamı kazandırmak için Arapça dil bilgisi gereğidir. Quranda 21 kez geçmektedir.
Kuran kelimesinin kökü qre dir. Bu kelimeleri Kuranı kerimde geçen qrn (qaf-ra-nun) köklü kelime ile karıştırmamak gerekir. Qrn kökü bir şeyi toplayıp yığmak, küme yapmak, boynuz anlamındadır.
Dördüncü kelime ise yine qre kökünden türetilmiş quruin kelimesidir. Ovulasyon anlamına gelmektedir. Quranda 1 kez geçmektedir.
Arapça Semitik bir dildir. Arapçanın, İbranicenin ve Aramicenin atası Akadça dır. Hz. İbrahim bir Akadlı dır. Onun soyundan olan ve Tevrat verilen Hz. Musa İbrani dir (İbrahim’in soyundan). Tevrat İbranicedir. Yine Hz. İbrahim’in soyundan olan Hz İsa’ya İncil verilmiştir. İncilin orjinali de Akadçanın devamı olan Aramicedir.
Aşağıda da görüldüğü gibi, bu diller üzerine yaptığım araştırmada qre kökünün anlamının şunlar olduğunu tespit ettim.
Qre: okumak, davet etmek, çağırmak, ilan etmek.
Özellikle Akadça’da qre kökü: Birini bir ilaha davet etmek anlamına gelmektedir.
Kısacası Türkçedeki anlamı ferman okumak, çağrı yapmak, davet etmek anlamına gelmektedir. Fakat burada ki çağrı sadece sözlü çağrı değildir. Yazılı bir çağrıdır. Çünkü kelime hem okumak hem de davet etmek anlamına gelmektedir. Öyleyse bu çağrı yazılı bir metne dayalı olmalıdır.
Qure: Tellal demektir.
Bu bilgilerden sonra Quranı Kerimde qre kökenli kelimeleri şu şekilde çevirebiliriz:
Qre: Bir metne dayalı olarak okumak veya bir metni okumak.
El Quran: Ferman, Çağrı, Davet, İlan (özel isim).
Quran: Bir çağrı, bir davet, bir ilan.
Quruin: Ovulasyon dönemi, döl dönemi, yakınlaşma isteği, yakınlaşma daveti, davetkar durum.
Bütün bunlardan sonra bilenler hemen şunu soracaktır. Peki Quranı kerimde geçen ve “çağırma, yalvarma, yakarma” anlamına gelen dua kelimesinin farkı nedir?
Dua kelimesi birinden bir şey istemek, rica etmek amaçlı çağrıdır. Oysa quran kelimesi birini bir yere veya bir şeye Allah yoluna, doğru yola davet etmek, doğru yolu ilan etmek demektir.
Doğrusunu Allah bilir.