PARA-İslam'da denge/Altın ve Gümüş
Süleyman Karagülle
1219 Okunma
11-ALTIN SENET

8 ALTIN SENET

 

 

        Bir ülkede iç para gümüştür ve bütün diğer mallar tek para ile ölçülür, para sadece bir madde olur. Bunun sebebi, topluluğun fiat karışıklığına meydan vermemesi içindir. Kişi, bir eşyayı tek bir değer ölçüsü veya mal ile karşılaştırabilir. Çift mal ile karşılaştırma zor gelir ve herkes malı tek para ile ölçer. Bundan dolayıdır ki, yurt içinde gümüş varken değerlendirilmesi gereken şeyler —altın para olarak değil de— mal olarak fiatlanmış olur, yani varlıkları mal olarak görülür.

Ancak yurt dışı ve uluslararası ilişkiler sözkonusu olduğu zaman, durum daha değişik ve önemlidir. Gümüşün yurt dışına götürülmesi zordur. Halbuki altın gümüşten çok az olduğu için değeri çok yüksektir. İslâmiyet'in ilk devirlerinde gümüş ile altın arasındaki bu değer farkı onda bir olarak tesbit edilmişti. Bu miktar deve, at, katır gibi hayvanlar veya insan gücü ile taşınan bir yük olarak büyük bir nisbet idi. Bugün ise bu değerler arasındaki fark oranı yüz ile ikiyüz misli olarak ortaya çıkmıştır ve taşıma işlemi —özellikle emniyet açısından— aynı oranda önem kazanmıştır.

Altının taşıma kolaylığı yanında diğer önemli bir özelliği de, devletlerin kefaleti altında taşınmadan takas usûlü ile idare edilmesidir. Kişi gümüş parayı kendi ülkesindeki hazineye verir, hazineden aldığı altını dışarıya götürür; oradaki hazineye altını verip gümüşü alır ve piyasalardan istediği mal alışverişini yapıp ülkesine getirir. Getirdiği malı satar ve eline gümüş geçmiş olur. Gümüşü tekrar götürüp hazineye verir ve böylece uluslararası ithalat ve ihracatı sürdürür.

Böylece ihracat için de durum aynı olmakta, sadece ters işlem yapılmaktadır. Hazineye altın verilip gümüş çekilmektedir. Yurt içinden mal alınıp dışarıya çıkarılmakta, orada satış karşılığı toplanan gümüş o ülkenin hazinesinde altın ile değiştirilmekte ve böylece altın yurt içine sokulmaktadır. Yurt içinde hazineye altın verilip gümüş alınır ve yine mal alım-satımı devam ettirilir. Böylece değer ölçüsü olarak yurt içi piyasada gümüş ne           ise uluslararasında altın da odur. Uluslar mallarını birbirlerine gümüşle değil, altınla satmış veya almış olurlar.

         Gümüş para olarak halkın elinde, mallar tüccarda toplanmakta; altın devlet hazinesinde, mallar ise ihracatçı tüccarların elindedir. Böylece iç piyasada gümüş nasıl genel bir senet ise; dış piyasada da altın öylesine uluslararası değeri olan bir senet olmaktadır.

         Altının gümüşten farkı, onun malları değil de gümüşü satın aldığını ifade eden bir senet olmasıdır. Halk malı götürüp gümüşü almaktadır. Tüccar gümüşü halka karşı para olarak kullanmakta, diğer taraftan elindeki para ile hazinedeki altını ölçmektedir.Dolayisiyle gümüş iki defa değer kazanmaktadır. Mallar yalnız gümüşle değerlendiriliyor. Altın da yalnız gümüşle ölçülüyor. Halbuki gümüş bir taraftan mal olarak altınla ölçülüyor, diğer taraftan para oluyor ve iç malların değer birimi olarak işlem görüyor.

Tüccar malın iç fiatını tesbit ederken, onun dış piyasadaki değeri —yani hazinedeki altın— ile karşılaştırır. Dolayisiyle gümüş, altın ve mala göre iki yeri birden değerlendiren ölçü birimi olduğu için bir gramı iki gram işlemi görmekte ve değeri iki kat artmaktadır.

Burada bir noktaya işaret etmemiz gerekecektir. Altının hazinede veya sarraflarda olması piyasaya tesir etmez. Zira piyasadaki altın mal olarak, hazinedeki altın dış para olarak ikisi de gümüşün karşısındadırlar. Dolayisiyle altının kasa içinde veya dışarda olması piyasaya tesir etmez.

            Gümüş için ise durum böyle değildir. Eğer gümüş hazine kasalarında ise piyasada para azalmıştır, para darlığı var demektir. Eğer gümüş piyasaya sürülmüş ise piyasada para bolluğu var demektir. Böylece hazinedeki altın ile gümüşün değiştirilmesi, iç piyasada paranın azalıp çoğalması işlemini gerçekleştirmektedir. Bu da iç piyasanın düzenlenmesi aracı olarak gerçekten çok güçlü bir silah olmaktadır.

           Demek ki, altının ithalat ve ihracat aracı olarak ülkeler arası para görevi görmesi yanında; ülke içinde para hacmini genişletip daraltma imkânını veren bir kudreti de vardır. İyi kullanıldığı takdirde bu imkân bir ülkeye çok büyük faydalar sağlar. Bugünkü merkez bankaları bu işlemi yürütmektedirler.

 

 

 

 

 

 

                                                                                           

 

 

 


PARA-İslam'da denge/Altın ve Gümüş
1-1-kapak içi
1181 Okunma
2-2-takdim-REŞAT EROL
1100 Okunma
2-2-takdim-reşat erol
923 Okunma
3-3-önsöz-süleyman karagülle
1134 Okunma
4-4-YAŞAMA DÜZENİ
1121 Okunma
5-5-HAYVANLARDA YAŞAMA DÜZENİ
1035 Okunma
6-6-İNSANLARDA YAŞAMA DÜZENİ
1136 Okunma
7-7-ÜRETTİĞİ KADAR TÜKETME ESASI
1116 Okunma
8-8-ÜRÜNÜN TÜKENMEMESİ ESASI
1069 Okunma
9-9-VERİP KARŞILIĞINI ALMA ESASI
1113 Okunma
10-10-GÜMÜŞ SENET
1096 Okunma
11-11-ALTIN SENET
1219 Okunma
12-12-HAZİNE ALTINI
1167 Okunma
13-13-SERBEST FİAT
1055 Okunma
14-14-ALTIN VE GÜMÜŞ DENGESİ
1341 Okunma
15-15-ALTIN VE MİLLÎ GELİR
1139 Okunma
16-16-ALTIN VE ÜLKELER ARASI DENGE
1495 Okunma
17-17-GÜMÜŞ STOKU VE ÜLKELER ARASI DENGE
2644 Okunma
18-18-ALTIN FİATI
1274 Okunma
19-19-HAZİNEDE GÜMÜŞ STOKU
1319 Okunma
20-20-SERMAYE VERGİSİ İLE PARA DENGESİ
1116 Okunma
21-21-DENK MALLAR
1090 Okunma
22-22-KREDİ
1023 Okunma
23-23-SENET PARA
1292 Okunma
24-24-FİATLARA MÜDAHELE
1054 Okunma
25-25-NAKDÎ VE GELİR VERGİSİ
1076 Okunma
26-26-PARA'NIN HAPSİ
1138 Okunma
27-27-KARŞILIKSIZ PARA
945 Okunma
28-28-İŞLETME VE MUAMELE VERGİSİ
1122 Okunma
29-29-HAZİNE'NİN FONKSİYONU
1249 Okunma
30-30-VERESİYE VE FAİZ
1730 Okunma
31-31-ÜCRET
1136 Okunma
32-32-TEKEL
1048 Okunma
33-33-DEPO EDİLEMEZ MALLAR
1249 Okunma
34-34-İÇİNDEKİLER
1028 Okunma
34-34-İÇİNDEKİLER
1027 Okunma
35-35-PARA DENGESİNİN RİYAZİ TAHLİLLERİ
1159 Okunma
36-36-YAŞAMADÜZENİ
1006 Okunma
38-38-İNSANLARDA YAŞAMA DÜZENİ
1022 Okunma
39-39-ÜRÜNÜN TÜKENMEMESİ ESASI
993 Okunma
40-40-GÜMÜŞ SENET
943 Okunma
41-41-HAZİNE ALTINI
1000 Okunma
42-42-ALTIN VE GÜMÜŞ DENGESİ
1021 Okunma
43-43-ALTIN VE ÜLKELER ARASI DENGE
954 Okunma
44-44-ALTIN FİATI
958 Okunma
45-45-SERMAYE VERGİSİ İLE PARA DENGESİ
1082 Okunma
46-46-KREDİ
1034 Okunma
47-47-FİATLARA MÜDAHELE
977 Okunma
48-48-PARANIN HAPSİ
952 Okunma
49-49-İŞLETME VE MUAMELE VERGİSİ
909 Okunma
50-50-VERESİYE VE FAİZ
1010 Okunma
51-51-TEKEL
930 Okunma
52-52-ŞER'İ AYLARIN TAKVİMİ
1050 Okunma
53-53-VEDA AYININ MANASI
1179 Okunma
54-54-PARA KİTABININ ŞER'İ DELİLLERİ
1042 Okunma
54-54-ŞER'İ DELİLLERİ
1041 Okunma
55-55-PARA KİTABI ŞERİ DELİLLERİ
976 Okunma