Dema Karkerîyê

Şerran sanayiiyê derxis holê

Dema Bazirganîyê merivan bihevdan nazkirinê ev dem ji boy xelk hev binasin demek başbu.

Şerrê fetihkirinê mezin teknolojî jî pêşket. Û kontrol ket destê teknolojîyê.

Di vê demê da pêşketinê ilmî li hemî cîhanê belav bu.

Kesek li Cizîra botan robotek ji boy ji bîrê av pê derxe çêkiribu êdi xelkê ewrupa ku diçun kanîyê wan jî ew teknoloji hilda bikar hanin.

Şer û ceng û dîlên şer ev teknolojî pêşde xist.

Pêşketina di alema Îslamê de li ser ziman û qanun çêkirinê pêşket. Ev warê ilmî de misliman serkeftîtir bun.

Em bipirsin ilm çiye?

İlm :

Çêkirina projeyan û ceribandina wê,

di ceribandina wê de encama wê kontrolkirine.

Ewrupa ev ilmê hanê hilda di sanayii de bikar hanîn.

Li nava Areb û Tirkan qanun tine bu.

Hetta vê demê jî weka Koçer/bedewî weka mirtiban bu jiyana wan.

Li Kûrdîstanê jî her bajarek qanunê cudda hebu...

Koçerê Kurda jî hebun lingek wan li çîya zozana yek li bajêr li deştê bu.

Lê ewrupa Xirîstîyan bun û qanunê wan hebu.

Misliman amurên bi desta çêdibin de gelek pêşketî bun.

Ewrupa ber bi sanayiiya pêşketî de çu.

Ewrupa ilm di sanayii û aborîyê de bikar hanî.

Pêşketina îro ro bidest xist.

Hilberîna makîna karkerî xuliqand.

Ewrupa, piştî ku Emerika hate keşifkirin bun xwedî embarê zêran.

Seba cî yê ku ewrupa lê ye û dewlemendîya xwe Bazirganîyê cîhanê xist destê xwe.

Îca ji wan xwestek zavbu hewçend ji wan mal hate xwestin ku êdi nikarbun têra ew talebên ha bi cî weynin.

Nikaribun têra wan hilberîna mal bikin.

Jê re li rê û çare gerîyan.

Êdî ji boy hilberînê pêwistî bi makina çêbu.

Xebatkarê ecemî hebun lê biwan ewle nedibun.

Seba vê yekê jî makîne çêkirin.

Piştî makîne çêkirin sanayii li ewrupa frîya gelek bi pêşket.

Û karkerî derket holê. Dema karkeran destpêkir.

Berê xelkê hilberîna mal dikir û mal difirot.

Êdî wê ked bidin û keda xwe bifiroşin.

Di şuna ku mal bidin û bîstînin êdi wê ked bidin ked bistînin

Di şuna koleyan de êdi karker cî girtin. Kolê dema me karkerin.

Di dema Bazirganîyê de karê herî mezin bi kola didan kirin.

Lê kole êdi têr nedikir zaftir kole pêwistbun pêdivî bikole yên zaftir hebu heye

Êdî hemî gel bun KOLE.

Hemî kesan kargehê xwe firotin û çun li fabrîqa bun karker (kole) êdi bi meaş dixebitin.

Hetta dest ji ax av mal milk gûndê xwe berdan firotin çun bun kirêcî. Li gûndê xwe ajalan jî di xanîyê zemin ku rast te rê diçe xwedî dikirin. Çun 3 metre li bin malê zemin bodromê xelkê da bi kırê runiştin... Meaşê wan û kirê jî hima bêje weka hev...

Kolê azad!? Azade bi xebite azade were malê rakeve!? azede di heftîyê de rojek li malê pal bide. Azade di salê du heftî de nexebite.

Hetta 65 salî êdi wê karker be piştî 65 salî êdi ew emekli dibe teqawit dibe... Çima 65 salî Seba êdi çot pênabe.

Lingek di tirbê de yê din li nexweşxanê...

Şekirê wî heye tiştek nabe derman heye. A ji te re ev derman bixo hetta sax bî...

Tansiyon heye dîsa...

Kalp heye dîsa...

Kolestrol heye dîsa...

Bıxo meeaş nîvî ji nexoşxanê û derman firoşa re... Yê din ji kirê û elektrik av û gaza xwezayi re...

Xwarin here dîsa bixebite nîv meeaşê din bila bidin te... Sed mixabin...

Bijî kăr kerî!? :(((

Li gorya ola Îslamê 3 curre kole hebun.

Yekem curre kole :

Kolê mezun nebune

Ev li mala bi cî dibin

Weka xelkê wê malêne

Duyem curre kole :

Kolê mezun

Ev dixebitin ji xwe re,

nîvî perê wan ji xwedî yê wan re bu nîvîyê din ji wan bixwe re bu. Ku bimirin malê wan ji xwedîyê wan re ye.

Curra sêyem koleyên mukatep :

Ev dixebitin bi taksîda perê para azadbuna xwe didin. Ku perê para Azadîya xwe bidin êdi ew azad dibin.

Sistema karkerîyê û sistema koletîyê dişibe hev dişibîya hev.

Bi pergala karkerîyê bixebata karkeran kargeh gelek mezin bun.

Berê baca mal ji sermîyan didan jê re zekat digotin.

Ev yek hildan ji kăra wan bac hate stendin.

Berê faiz qedexebu faizê jî ji xwe re helal kirin.

Êdî di pîyasa aborîyê de qarun çêbun zalim û zilm çêbu. Êdi li hemberê wan kes nema hemberî nema

Pîyaseya ku jê reYekdestî "tekel" tê gotin çêbu.

Perê wan ku zêr bu êdi têr nekir.

Îca rabun perê banqê îcat kirin seba perê berê perê zêr têr nedikir.

Karsazan hemî kargehan stendin

Piştî ku hemî kargehan karsaza stend êdi tekel di sanayii de çêbu hemî bun weka qaruna

YEKDESTÎ çêbu di hêla sanayii de.

YEKDESTÎ ya banqê jî çêbu

YEKDESTÎ ya Dewletê jî çêbu

Li alîyêk ev yekdestî

Bu kapîtalizm li alîyê din bu sosyalizm

Kapîtalizm û sosyalîzm çêbu.

Yekê got bila hemî pere di qaseya dewletê da be navê wê bu sosyalîzm

Ya din got na xêr bila perê li qaseya çend dewlemenda be qu ew kes dewlet wan diyar dike.

Bı herdu rêya jî pere ji destê gelan stendin.

Îca şerê van çavnebara destpêkir.

Şêre cîhanê yekem û duyem destpêkir.

Malwêranî qetlîamê ecêb hate serê Merivahîyê

Şêre cîhanê sêyem amadekarî heye lêhêvya dora xwe ye.

Gelek pirsgirêkê giring hetta neha nehatine çareserkirin

Şêre navnetewî dibe ku neha rawestîya bin lê şêre navxwe yî berdewame

Kapitalizma Beşa YEKDESTÎ ya monopol, pirsgirêka bazarê welidand

Pirsgirêka giring derxist holê.

Şirîkkeda kăra xwe xwestin zaftir zêde bikin. Qazanca xweya herî zaf li ser mal barkirin. Ji boy zaftir qazanç bikin gelek bierzanî mal stendin. Êdi kê karibe erzantir bistîne.

Reqabetek nedîtî dinavbera wan de destpêkir.

Weka ga masî ku masîyê biçuk bixo.

Şirîkkedê mezin yê biçuk xwarin ji holê hildan. Êdi her beşê monopolê wan çêbun

Dema bêjî ev xebat yekser kesên di wê beşê da bune YEKDESTÎ diyarin.

Şirkeda monopol kara herî li ser malê xwe zêdebarkir.

Bi erzanî stend û bi buhayê herî zaf firot.

Seba bi erzanî stend hilberîn kêm bu. Kesên hilberîner gotin em çima li ser hewqas keda xwe têda bixisirin zerar bikin.

Îca seba giran bi buhayê zêde firotin hemî kes ew mal nikaribu bistîne

Stendin kêm bu.

Seba erzan stendin hilberîn têk birin, ji bo ku giran firotin stendinê.

Ji vî halî re çare gerîyan

Rêya ku ji re dîtin. Hilberînê %50 kêm kirin. Emê bêjin berê 10 dolim erd bajotan wê êdi 5 dolim bajon.

Îca gelek xebatkar karker man bê iş bê kăr man.

Gel nikaribu mal bistîne, seba mal nikaribu bistîne malê wan di destê wan da ma.

Êdî qirîza aborîyê destpêkir.

Qirîza aborî, sanayii têk dibe aborîya sanayii têk dibe.

Di qirîza aborîyêda mexaze tije malê lê kesên bistîne tine.

Mal ku neyê stendin fabrîqe jî êdi mal çênakin. Fabrîqe jî dirawestin.

Di rewşa weha de fabrîqe jî nikarin meeaş bidin karkeran.

Karker jî nikarin herin mexazeyan mal bistînin.

Derî li ser aborîyê tê radan. Dest û ling li aborîyê tê girêdan.

Ji bo werisê dest û lingê li aborîyê hatîye girêdan kesên berê rê û rêbaz gerîyane.

1917 li nava URis ji vî karî re rê gotin sosyalizmê. Em bi sosyalizmê karin xwe xelaskin.

Hemî tişt destser kirin gotin ev êdi malê dewletê ye. Bi vê rê Pêdivîyên gel dewletê da.

Li Emerîka Keynes perê enflasyonist da çêkirin wan jî Wisa rê li vî karî dît.

Perê bê bergîdan aborîyê livitand xebitand.

Keynes pere dide fabrîqa êdi mal nefiroşin jî fabrîqe dixebitin.

Mexazeyan mal bi xesar jî karin bifiroşin...

Ku difiroşin sîparîş didin fabrîqa talep çêdibe.

Bi vî rengî çerxa aborîyê dizivire.

Îca li milêdin enflasyon çêdibe. Ji hêlekdin de xesar dide aborîyê.

Ola Îslamê rêyek baştir pêşniyarê bawermenda dike.Ew jî zekate. Zekat bê enflasyon vê mijarê çareser dike. Zekat Çerxa aborîyê digerîne.

Serê salê ji zekatê gel para xwe dîstîne.

Bi perê para xweyî ji zekatê diçe li mexazeyan mal dîstîne. Mexaze, sîparîş dide fabrîqê. Fabrîqe karkeran dide xebatê. Carek din mal diçe maxezeyan. Ev çerxa aborîyê ku dizivire salek dewam dike.

Tedbîrê aborîyê şer jî dîsa şer nerawestandiye.

Ewrupa aborîya dualî liberal bikar hanî kısmek di destê dewletê da qismek di destê dewlemenda da.

Yanî ji hêlek da dewlet kargeh vekir.

Ji hêladin alîyêdin de perê enflasyonist bikar hanî.

Li ber vê yekê jî pirsgirêk xelas nebun.

Ewrupîya ji boy aborîya xwe birêve bibin welatên somurge ji xwe re zeft kirin.

İngiliz, Fransız, İtalyan... Her welatek ji xwe re welatên din zeft kirin

Diçî Cezayir ji erebî çêtir bi fransî dizanin weka Kûrdê bakur.Dîya zarok bi tirkî nizane zarê wê jî bi Kûrdî nizane.

Alman seba têr para xwe hilnedan du car şerê cîhanî derxistin.

Di dawîya ev şêre cîhanî de lihevkirin şerrê cîhanî yê sêyem rawestandin.

Lê baş bizanbin kapîtalîzm şêre cîhanî yê sêyem gej dike derdora agir xweşkiriye

Şêre cîhanê sêyem li ber derê me ye.

Dawî li pergala karkerîyê tê

Sistema karkerîyê li ber dawîbunê ye.

Kapîtalizmê de faiz heye. Her sal pêwiste sermîyan zêdetir bibe.

Ku Wisa neke çerxa aborîyê nazivire. Seyyara aborîya kapîtalizmê wê ji rê derê têkeve şerempolê :))

Sermîyanê her sal zêdetir dibe êdi di wê pîyasê de cî jê re namîne. Têr dibe.

Seba têr kargeh avabune, têr xebatkar dixebitin û êdi şunda naçe.

Lê pêdivî bi çi heye ji sermîyan re bazarê nu pîyasê nu

Ew jî ne li welatê ewrupa dewêlên din.

SSCB bê ji boy bazarek weha vebe xerakirin.

Dor dora ÇîN ê ye.

Peyre wê çibibe dibe ku îran û tirk jî berê wan bidin hev divirda giring Kûrd wê çibike..... Sistemek Jiyanê weha ava bike ku atom jî nikarbe tesir li Kurda bike..... Enerjîya alternatif

Aborîya alternatif

Parastina hetta her mal û apartmana

Perwerdebuna danek hilberin danek perwerdebun....

Gûndê Hûnermenda ku hemî Hûnera cîhanê têxe çerxa xwe....

Îca wê nufus bihêlin zêde bibe

Piştî şaristanîya bejî îca wê ya avî çêbe

Li ser ruyê erdê hemî hatîye parvekirin

Dor dora li ser bahrê bajar bên avakirin...

Piştî bajarê li ser bahra wê şaristanîya fezayê destpêbike

Cîhan seba vê yekê li reyêk AŞTÎYANE digere

Ji boy vê aşîtîyê dema Karkerîyê dawî lê tê dewra bi meaş xebatê hatîye ber dawîbunê...

Merivahî ji koletîyê hê xelas buye dixwaze ji karkerîyê jî xelas bibe...

Xeratê Civaknas Zeki Altuboğa