Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-3
22.05.2026
1174 Okunma, 1 Yorum

Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-3

Bu yazılar hem Yük. Müh. Süleyman Karagülle, Prof. Dr. Necmettin Erbakan, Prof. Dr. Arif Ersoy’u anma hem de yaşanan sosyal TUFAN’ için ÇARE yazılarıdır…

‘Sosyal Tufan’ derken, ülkemizde ve bütün dünyada hayatımızın ilmî-iktisadî-ahlâkî-idarî/siyasî dört ana alanını da sarmış olan ‘sosyo-ekonomik tufan’ demek istiyor, çare/çözüm olarak da ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’ önerimizi sunuyoruz…

***

Şükrü Çelik: Genellikle Müslümanların modern anlamda ne zaman iktisat yazınına veya iktisat hakkında söz söylemeye başladığı sorulur. Ancak biz, iktisadî hayatımızın ne zamana kadar İslâm toplumuna yaraşır bir şekilde yaşandığını merak ediyoruz. İktisadi ilişkilerimizi Müslüman olarak gerçekleştirmekten ne zaman vazgeçtiğimizi (Bir tarih vermek elbette mümkün değildir ama dönem olarak düşünülebilir.) ve neden vazgeçtiğimizi merak ediyoruz. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Arif Ersoy: Şimdi efendim, medeniyetler arasında, gece ile gündüz gibi, hak medeniyetler ile kuvvet merkezli medeniyet arasında zaman zaman geçiş dönemleri vardır.

Ortaklık Ekonomisi ilk defa Mezopotamya’da, Hz. Nuh (as) tarafından, site devletlerinde uygulanmıştır. Yani üretim faktörleri sahipleri kendi irade ve rızalarıyla bir araya gelmiş, ekonomik faaliyetler gerçekleştirmişler ve neticede paylaşımı da kendi irade ve rızalarıyla yapmışlardır.

Yeryüzünde ilk yerleşik düzen, ilk uygarlık Mezopotamya’da kurulmuştur. Dolayısıyla, İslâm/Ortaklık Ekonomisi ilk defa Mezopotamya’da uygulanmıştır.

Daha sonra Mezopotamya’da medeniyetin yapısında değişmeler olmuş ve o medeniyette hukuk kuralları üstün kabul edilmiştir. Güç öne çıktığı zaman Babil ve Asur medeniyetleri doğmuş, siyasi tekele dayalı, ekonomik düzenler oluşmuştur. Bunun prototipi ilk defa Mısır’da, firavunlar tarafından, kurulmuştur.

Merkeziyetçi siyasi tekele dayalı ekonomide, insanların büyük bir bölümü köle olarak çalıştırılmıştır. Piramitler ve saraylar yapılmış, uzun bir süre devlet kapitalizminin yani sosyalizmin ilk şekli Mısır’da uygulanmıştır. Sonra Hz. İbrahim (as), insanları putlar veya despotlar değil hak ve adalet etrafında toplanmaya, akıllarını kullanarak tek Allah’a inanmaya davet etmiştir. Onun için Hz. İbrahim, İslâm peygamberidir. 

Onun getirdiği hanif dinin, yani İslâm’ın, o dönemde iki şartı vardır: Birincisi, hakları veren ve alan Allah’a, tek İlah’a, inanmaktır. İkincisi ise paylaşımda adalettir. Hz. İbrahim (as) bunu savunmuştur. Daha sonra Hz. Musa (as) önderliğinde İsrailoğulları Mısır’da esaretten kurtarılmış, Filistin’e getirilmiş ve orada Ortaklık Ekonomisi kurulmuştur.

Bu düzen Hz. Davut (as) ve Hz. Süleyman’ın (as) döneminde uygulanmıştır. O dönemde, bütün Ortadoğu coğrafyasında ve Akdeniz havzasında serbest piyasa ekonomisi uygulanmıştır. Hatta öyle uygulamalar olmuştur ki; bir sürüde doksan dokuz koyuna sahip olan da, tek koyuna sahip olan da Kur’ân’ın ifadesiyle korunmuştur. Dünya tarihinde en kapsamlı Ortaklık Ekonomisi’nin uygulandığı dönem, Hz. Davut (as) ve Hz. Süleyman’ın (as) yönetimindeki İbranî uygarlığının olduğu dönemdir.

Daha sonra ekonomik yapı tekrar güçlü olanların tekelci yönetimine geçmiş ve Yunan sitelerinde aristokrat sınıfın egemen olduğu bir düzen kurulmuştur. Bu düzen aslında Eski Mısır ve Eski Mezopotamya medeniyetlerinin sentezinden oluşur. Felsefe ve düşünce açısından Hz. İbrahim’in (as) anlattığı esaslar alınmasına rağmen inanç açısından çok tanrılı bir dine inanmışlardır. Orada kölelerin hiçbir hakkı yoktu ve yabancılar oy kullanma hakkına sahip değildi. Atina demokrasisi, aristokratik bir demokrasidir ve tekelci bir yapıya sahiptir. 

Roma İmparatorluğu döneminde de bu ekonomik düzen uygulanmıştır. Roma İmparatorluğu, devlet kapitalizmine dayalı, Romalı aristokratlara hizmet eden bir ekonomik düzen ortaya koymuştur.

(Devamı var)

 


YorumcuYorum
Reşat Nuri Erol
22.05.2026
08:17


Reşat Nuri Erol

Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-3

Reşat Nuri Erol

22.05.2026 - 04:30

https://www.milligazete.com.tr/prof-dr-arif-ersoy-adil-duzen-ortaklik-ekonomisi-3






Son Eklenen Makaleler
Yusuf Eren Kendir
UZBG - SÖZLÜKÇE
11.06.2026 19 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 199
11.06.2026 539 Okunma
1 Yorum 11.06.2026 08:35
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 198
10.06.2026 711 Okunma
1 Yorum 10.06.2026 09:48
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 197
9.06.2026 762 Okunma
1 Yorum 09.06.2026 07:04
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi-15
8.06.2026 919 Okunma
1 Yorum 08.06.2026 09:07
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi-14
7.06.2026 923 Okunma
1 Yorum 07.06.2026 06:45
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi-13
6.06.2026 1006 Okunma
1 Yorum 06.06.2026 06:38
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-1
5.06.2026 1077 Okunma
1 Yorum 05.06.2026 07:41
Yasin Kılar (Karar Danışmanı - Mentor)
GERÇEK ÖĞRETMENİM VE BEN, SINIRINI HADDİNİ BİLEN CLAUDE
5.06.2026 129 Okunma
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi-11
4.06.2026 1026 Okunma
1 Yorum 04.06.2026 10:09
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi-10
3.06.2026 1081 Okunma
1 Yorum 03.06.2026 09:14
Yusuf Eren Kendir
Uzay-Zamanı Büken Gönül Denklemi (UZBG) - ÖN SÖZ
2.06.2026 175 Okunma
Özer Ataç
YENİ (DEN) ORTA ÇAĞ - 10
2.06.2026 1032 Okunma
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-9
2.06.2026 1118 Okunma
1 Yorum 02.06.2026 10:21
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-8
1.06.2026 1033 Okunma
1 Yorum 01.06.2026 11:00
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-7
31.05.2026 1161 Okunma
1 Yorum 31.05.2026 07:29
Hüseyin Bağdatlı
KILIÇDAROĞLU ÖZGÜR KAYIKÇI KAVGASI
31.05.2026 286 Okunma
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-6
26.05.2026 979 Okunma
1 Yorum 26.05.2026 09:43
Hüseyin Bağdatlı
CHP’YE MUTLAK İKTİDAR İMKANI
24.05.2026 354 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
CHP YE MUTLAK BUTLAN KARARI.
24.05.2026 247 Okunma
Mete Firidin
Fatır Suresi 13. Ayet
24.05.2026 344 Okunma
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-5
24.05.2026 964 Okunma
1 Yorum 24.05.2026 10:24
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-4
23.05.2026 1125 Okunma
1 Yorum 23.05.2026 10:05
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-3
22.05.2026 1174 Okunma
1 Yorum 22.05.2026 08:17
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-2
21.05.2026 1107 Okunma
1 Yorum 21.05.2026 10:46
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-1
20.05.2026 1069 Okunma
1 Yorum 20.05.2026 10:06
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 196
19.05.2026 1041 Okunma
1 Yorum 19.05.2026 09:45
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 195
18.05.2026 1002 Okunma
1 Yorum 18.05.2026 10:19
Özer Ataç
Yeni (den) Orta Çağ 9
17.05.2026 691 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 194
17.05.2026 1144 Okunma
1 Yorum 17.05.2026 08:39
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 193
16.05.2026 1115 Okunma
1 Yorum 16.05.2026 10:22
Yasin Kılar (Karar Danışmanı - Mentor)
GERÇEK ÖĞRETMENİM VE BEN, HAKİKAT ARAYICISI GROK
16.05.2026 198 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 192
15.05.2026 1229 Okunma
1 Yorum 15.05.2026 11:43
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 191
14.05.2026 1252 Okunma
1 Yorum 14.05.2026 09:45
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 190
13.05.2026 1073 Okunma
1 Yorum 13.05.2026 07:42
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 189
12.05.2026 1031 Okunma
1 Yorum 12.05.2026 10:02
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 188
11.05.2026 1249 Okunma
1 Yorum 11.05.2026 10:44
Hüseyin Bağdatlı
HERGÜN ANNELER GÜNÜ
10.05.2026 239 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
MİLLİ BALİSTİK FÜZEMİZ
10.05.2026 221 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
3. DÜNYA SAVAŞININ ORTASINDAYIZ
10.05.2026 349 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 187
10.05.2026 1161 Okunma
1 Yorum 10.05.2026 10:01
Bahaeddin Sağlam
Hz. Muhammed Son Derece Samimiydi: Müminûn Suresi
9.05.2026 254 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 186
9.05.2026 1161 Okunma
1 Yorum 09.05.2026 11:13
Reşat Nuri Erol
‘Başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim…’-2
7.05.2026 1170 Okunma
1 Yorum 07.05.2026 09:57
Reşat Nuri Erol
‘Başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim…’-1
6.05.2026 1370 Okunma
1 Yorum 06.05.2026 08:31
Reşat Nuri Erol
“Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân?” - 2
5.05.2026 1487 Okunma
1 Yorum 05.05.2026 11:48
Reşat Nuri Erol
“Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân?” - 1
4.05.2026 1323 Okunma
1 Yorum 04.05.2026 07:20
Hüseyin Bağdatlı
EN BÜYÜK HIRSIZ KİMDİR? İMAMOĞLU MU, ERDOĞAN MI?
3.05.2026 349 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 185
3.05.2026 1381 Okunma
1 Yorum 03.05.2026 10:18
Özer Ataç
Yeni (den) Orta Çağ 8
2.05.2026 460 Okunma


© 2026 - Akevler