“Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân?” - 1

“Öyleyse ikinizin rabbinin olgularının hangisini tekzib ediyorsunuz?” (Rahman 13)

1999 yılında İslam Medeniyeti Vakfı’ında (Üsküdar) “Kur’an Matematiği” ismiyle başlayan haytalık “Kur’an ve İlim Seminerleri” devam ediyor… Cumartesi günü 1325’inci haftalık seminerimizi de yaptık, elhamdülillah… On haftadan beri Rahman Suresi tefsiri üzerinde çalışıyoruz; geçen hafta yukarıda başlıkta Arapçasını, devamında da Türkçe mealini yazdığım ayet üzerinde durduk… “Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân? / Öyleyse ikinizin rabbinin olgularının hangisini tekzib ediyorsunuz?” (Rahman 13)

“âlâi” ifadesi Kur’an’da 34 kere geçmektedir. 31’i Rahman suresinin bu tekrarlayan ayetindedir. Diğer 3’ünden ikisi Araf suresinde biri de Necm suresinde geçmektedir.

“Âd’a kardeşleri Hûd’u … “Ey kavmim, sizin için O’ndan başka hiçbir ilahın olmadığı Allah’a ibadet edin, ittika etmez misiniz” dedi. Kavminden küfredenlerin ileri gelenleri “kesinlikle biz seni sefahat içinde görüyoruz ve kesinlikle biz seni yalancılardan zannediyoruz” dediler. “Ey kavmim, bende bir sefahat yok ve ancak ben alemlerin rabbinden bir elçiyim, size rabbimin mesajlarını ulaştırıyorum ve ben sizin için emin bir nasihat edenim, size rabbinizden sizden bir adamın üzerinde bir zikrin sizi uyarması için gelmesine şaşırıyor musunuz ve zikredin ki sizi Nuh kavminin sonrasında halifeler kılmıştı ve sizi yaradılışça güçlü kılmıştı, öyleyse Allah’ın olgularını zikredin, umulur ki iflah olursunuz” dedi.” (Araf 65-69) Bu ayetlerde Hûd, kavmi olan Âd’a Allah’ın olgularını zikredin demektedir. Öncesinde iki şeyi zikretmelerini istemektedir. Biri, Nuh kavminin halifeleri kılınmaları, diğeri bedence güçlü kılınmalarıdır. Bu iki durum Allah’ın alâsındandır. Bir topluluğun yaradılışça güçlü kılınması ve bir topluluğun tarihsel yükselişi, basit birer tesadüf veya “nimet” değil, arkasında biyolojik ve sosyolojik yasaların yattığı, üzerinde kafa yorulması gereken olgulardır. Âd kavmine Hûd “size verilen bu biyolojik ve siyasi gücün mekanizmalarını inceleyin, bunların arkasında yatan düzeni görüp Allah’ın gücünü anlayın ve yalnızca O’na ibadet edin” demektedir.

“Semûd’a kardeşleri Salih’i … “Ey kavmim, sizin için ondan başka hiçbir ilahın olmadığı Allah’a ibadet edin, size rabbinizden bir beyyine gelmiştir, bu sizin için bir ayet olan Allah’ın dişi devesidir, onu bırakın, Allah’ın arzında yesin ve sizi elim bir azabın alacak olmasına sebep olacak olmasından dolayı ona kötülükle dokunmayın ve zikredin ki sizi Âd’ın sonrasında halifeler kılmıştı ve sizi arzda barındırdı, ovalardan kasrlar ediniyordunuz ve dağları evler olarak yontuyordunuz, öyleyse Allah’ın olgularını zikredin ve arzda fesat çıkaranlar olarak karışıklık çıkarmayın” dedi.” (Araf 73-74) Bu ayetlerde Salih, kavmi olan Semûd’a Allah’ın olgularını zikredin demektedir. Öncesinde iki şeyi zikretmelerini daha istemektedir. Birisi Âd kavminin halifeleri kılınmaları, diğeri yerde yerleştirilmeleridir ki bunun iki şekilde olduğu söylenmektedir: Ovalara kasrlar yapıyorlar ve dağlardan evler yontuyorlar. Semûd kavmine Salih “size verilen siyasi gücün mekanizmalarını inceleyin, size verilen bu mimari dehayı Allah’ın koyduğu doğal kanunları kullanarak gerçekleştirdiğinizi düşünün, altında yatan mekanizmayı inceleyin, bunların arkasında yatan düzeni görüp Allah’ın gücünü anlayın ve yalnızca O’na ibadet edin” demektedir.

“Rabbinin olgularından hangisini şüpheyle tartışırsın?” (Necm 55) Bu ayetin öncesinde ilk Âd kavminin, Semûd’un ve Nuh kavminin başına gelenleri ifade ettikten sonra bu ayette rabbinin âlâsının hangisini şüpheyle tartışıyorsun denmiştir. Onların başlarına gelenlerin her biri bir olgudur. Onların her birinin derinlemesine incelenmesi ve araştırılması gerekir. Yakın zamanda Âd kavminin yıldırım fırtınası ile nasıl yok edildiği bulunmuştur. Bu da ancak derin bir inceleme ve araştırma ile bulunmuştur. Bunlar Allah’ın tarihi olgularıdır. Ancak derin bir analizle nasıl gerçekleştiği anlaşılabilir.

Rahman suresinin bu ayetine kadar 12 ayet geçmiştir ve arkasından bu ayette “Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân? / Öyleyse ikinizin rabbinin olgularının hangisini tekzib ediyorsunuz?” denmiştir? (Rahman 13) Bu ifade geneldir. Rabbimizin tüm olgularıdır ama bu ayette bu soru sorulduğuna göre önceki ayetlerde rabbimizin olguları olmalıdır. (Devamı var)