Düzeni doğru kur ve koru, kendini denetle…
“Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet-165” başlıklı yazı dizimizde Maide Suresi 18’inci ayet değerlendirmemizin de sonuna geldik, elhamdülillah… Bir yazı ile ara veriyor ve diyoruz ki; Düzeni doğru (yani ‘Adİl Düzen’) kur ve koru, kendini denetle...
1. Temel hukuk güvencesini ilan et
•Gerçekleştirmek için herkes için eşit hukuk ‘Yeni Anayasa’ ile yazılı ve fiili olarak başlatılır. •“Hiç kimse hukukun üstünde değildir” sadece söz değil, ilk davalarda uygulanır.
Aksi halde güven kırılırsa nizam, sistem, düzen biter ve çöker.
2. Yargıyı gerçekten bağımsız yap
•Hâkim atamaları siyasetten ayrılır. •Güvence sistemi kurulur (görevden keyfi alma yok). •Üst düzey davalarda bile müdahale olmaz. •Gerçek anlamda adalet sağlanır.
3. Liyakat envanteri çıkar
•Devlette kim ne iş yapıyor, yetkin mi değil mi belirlenir. •Kritik görevler ehil insanlara verilir. •Sadakat değil yetkinlik ölçülür. •Emanetler ehline verilir.
4. Yolsuzlukla açık savaş başlat
•Büyük ve sembolik dosyalar açılır. •Üst düzey dahil kim olursa olsun soruşturulur. •Mal varlığı şeffaflığı zorunlu olur. •Rüşvet ve her türlü yolsuzluklar sona erer.
Bu adım toplumun devlete yeniden inanmasını ve refahı sağlar.
5. Ekonomide yönü üretime çevir
•Sanayi, tarım, teknoloji ve diğer önemli alanlara doğrudan destek. •Rant ve kısa vadeli kazanç yerine uzun vadeli üretim. •“Adil Ekonomik Düzen” sayesinde bu gerçekleşir.
6. Servet yoğunlaşmasını dengele
•Tekelleşme ve aşırı yığılma önlenir. •Küçük ve orta ölçekli işletmeler güçlendirilir.
Orta sınıf ya da orta direk = sistemin omurgasıdır; bu direği daima sağlam tut.
7. Eğitim sistemini yeniden kur
•Ezber değil analitik düşünce + ahlak + meslek. •Her gence bir beceri kazandırılır.
8. Devlet harcamalarını disipline et
•İsraf azalır ve kesilir. •Öncelik: üretim, eğitim, sağlık. •Gösteriş projeleri azaltılır.
9. Şûra (danışma) mekanizması kur
•Akademi, iş dünyası, halk temsilcileri sürece dahil edilir. •Büyük kararlar tek akılla değil, ortak akılla alınır. “İşlerini/yönetimlerini aralarında istişare ile yürütürler.” (Şûrâ 38)
10. Topluma net bir ahlaki yön ver
•Adalet, dürüstlük, ahlak ve emanet bilinci vurgulanır. •Üst düzey yöneticiler her yönleri ile örnek olmak zorunda olur. •“Önce Ahlak ve Maneviyat”.
Tepesi “bozuk sistem ve zalim düzen” düzelmez; “Adil Düzen” kur.
BU 10 ADIMIN SONUCU
İlk 3-5 yıl içinde: •Güven oluşur. •Ekonomi dengelenir. •Kurumlar oturur. •Dış baskılar azalır. •ADALET gerçekleşir: “El-adlü esasü’l-mülk / Adalet devletin temelidir.”
EN KRİTİK UYARI
İsra Suresi’ndeki bu 3 ayet: 5. “Bu iki fesattan ilkinin zamanı gelince üzerinize güçlü kuvvetli kullarımızı gönderdik. Bunlar, evlerin arasında dolaşıp köşe bucak her tarafı aradılar. Bu, yerine getirilmiş bir vaat idi.” 6. “Bir zaman sonra onlara karşı size tekrar üstünlük verdik, servet ve oğullarla gücünüzü arttırdık; adamlarınızın sayısını daha da çoğalttık.” 7. “Eğer iyilik ederseniz kendiniz için iyilik etmiş olursunuz; kötülük ederseniz yine kendinize edersiniz. Nihayet ikinci cezalandırma vakti gelince, düşmanlarınız onurunuzu çiğnesinler, daha önce girdikleri gibi yine mescide girsinler ve ellerine geçirdikleri her şeyi yakıp yıksınlar istedik.”
Bu adımlar yapılır ama sonra: •Güç tekrar tek elde toplanırsa… •Liyakat bozulursa… •Servet yine dar çevreye akarsa… Sistem tekrar başa döner ve ikinci çöküş daha sert olur.
SON UYARI: Kur’an’ın verdiği düzen ve yönetim modeli aslında çok nettir: Sistemi yani düzeni doğru kur, kendini denetle; yani “Adİl Düzen” kur ve koru…