KOMÜNSÜZ BARBAR: KOMPÜTÜR (*)

İnsanlık bu kadar medenileşebildi. Boğazlaşmaların mors alfabesi gibi kesikleşmesi umut vermiyor. Dahası barış için illa  protez gerekiyor. O protezin yz olacağı kendini gösterdi.

Fakat insanlık, başına buyruk var edilmedi.(1)

Doğumumuz, yaşamımız ve ölümümüz kapsamında her şey görünür ve ortaya çıkmamış işlev(fiil) olarak belirlenmiş. Bu sınırları aşan tüm yönelişler, sınırları genişleten,  destekleyen “protezlerle” karşılanıyor.

*

“Korkunun ecele faydası yok!”  insanın varoluşsal takdiri,  esnettiği oranda yapay zekanın ona eşlik edeceği ortaya çıktı.  

Fizikteki “gözlenen ışık demeti” deneyini hatırlayın.  O gözlem,  var oluşsal yazılım yani takdirdir.

Bu çok basit bir anlatım; fakat atıf, değerliye ise değerlidir.  

*

Geçen hafta dijital evren inşacılarının uzmanları , “frene basmalıyız; bu hızı kontrol edemeyiz!”deyiverdiler.

OpehAI’ye ait yapay zeka modelinin  bir değerlendirme sırasında, kopya çekmek  amacıyla rakip platform  Hugging Face sunucularına kendi kendine sızdığı ortaya çıkmış.

Habere göre, bu olayın ardından dünyanın en büyük yz laboratuarlarında çalışan binden fazla mühendis, uzman ,ABD hükümetine sektörü yavaşlatma çağrısı yapan bir dilekçe imzalamış.(2)

*

Yapay Zeka,  insanlığın  tüm medeni “becerisini”  işlerini, kararlarını, bilgisini elinden alma tehlikesi, antik tarihin  medeniyetleri  yıkıp istila eden  barbarlarına benziyor. Fakat bu barbarlar,  antik dönemdekilerden farklı: ne komüncül saflık ne de medeni ben(ci)likleri var görünüyor.

*

Aşağıya kendi tarzında esaslı bir alıntıyı paylaşıyorum:

Bu alıntı, ilkel insanın doğa ile barışıklığı, toplayıcı avcılığın ortak yaşamını; benliğin bilinmediği, bizliğin, ortaklığın, kolektifliğin en yalın hallerini; doğanın emsalsiz aklına, içsel- sonsuz kabiliyetiyle bütünleştirdiğini; böylelikle sezgi, iç görü, uyum, refleks özelliklerinin  doğaya yaraşır seviyeye eriştiğini; yerleşik  medeniyetin erişemeyeceği Bütün’lüğü; ardından, bu bütünlükten  medeniyete “indiğinde” nasıl sentezlere “gark” olup, benlik bencillik, korkutuculuk, esaret, sömürü istismar kurumlarını ihdas ettiğini  anlatıyor. Barbarın medeniyet ile yaptığı “sentez”,  aynı zamanda onun ilkel beynini geliştirip katmanlaştırıyor.  Aklı,  zihni, fikri,   kurguyu, yalanı- dolanı, marifeti imal etmesini de beraberinde getiriyor.

*

Buyurun:   

“Barbar demek tarihçe. Manevi insan ‘ruh,ve coğrafya potansiyeli)demektir.

İleri ortama düştü mü onu kavrayıp geliştirmek için ölümüne dirimine savaşır.; başardığı yerde yücelir, yücelmesi tanrısını değiştirip başka tanrıyı  edinmeye çok yatkındır.

İşte diyalektiğin bu momentinde (anında)kutsallaştırma, tanrılaşma süreci ikinci yüzü işler:yenilen eski Irak köycükleri ahalisi, yeni gelen dağlı komünün tanrısını, tapınağını  yüceltip eseri göğe  doğru yükseltmeye devam ederler.

Gelenler  üstün olmaya yücelmeye  pek yatkınken, yenilenler yenenleri üstün insan görmeye yüceltmeye pek yatkındırlar.

Diyalektiğin inanılmaz güçle, bir emek potansiyeliyle iki yanlı yaşamak ihtiyacıyla,  doğal olarak işleyişi Irak’ta tanrıları ve tapınakları göğe doğru yükselterek çoğaltır. Yeryüzüne medeniyet tohumu olarak saçılacak ilk kentin ve Sümer Medeniyetini yaratan  bütün temel keşiflerin sahibi de bu el-ele vermiş yanan, yenilen komün kolektif emeğidir. Yaşamak için üretmek, üretmek zorunluğu kadar,

 yalın bir şeydir aslında.  Ama komünün bizzat kendisinin , beyninin doğuş mekanizması , tarihe yeni adım atmış kolektif çocuk potansiyeli , ürettiklerinden daha çok giderek tanrılaşmaya kutsanmaya mabetleşmeye  önem verir.  Adeta tanrılaşma, kutsallaşma üretir ve ürer. Şüphesiz bunu alt şuur ile beyninin doğuş mekanizmasıyla yapar.

Ve medeniyet doğduktan sonra her tarihsel devrimle canlanarak yenilenip  ilerleyen bu devridaim içinde 6500 yıl saat düzeni gibi sürer; modern insana miras olur. Modern insan ve bilim adamı dahi bunu bütün kökleriyle bilincine çıkaramazsa , bilenlerini bilmeyenler üzerinde ululaşması, kariyerizmi , maddi , manevi bömürüsü olarak sürer gider.” (3)

Açıklamalar :

(*)Computer, Latince “computare”(hesaplamak, bir araya getirip saymak) fiilinden ing türemiş. 1640 larda makineler için değil, compute /hesaplayan insanlar olarak tanımlanmış.Zamanla işi alte yapmaya başlamış. “Hesaplayan makine” ile “sayan makine”, işlev yönünden ayrılsa da TDK “bilgisayar” karşılığını vermiş.

Bu gün hesaplayan makine’nin  yz (Yapay Zeka) aşaması;  ölçüp, biçip/hesaplayıp  veri haline getiriyor. Gelecekte bu verileri kendi kullanacak.

(1)Kıyamet Suresi/75:36  “Yoksa o insan başıboş bırakılacağını mı sanıyor!?”

E yahsebul(sanıyor mu)L-insanu(insan) enyutrake(bırakılacağını)suden(başıboş)(https://acikkuran.com/7536

(2) tr.euronews.com”Batı frene bastı: Çin yapay zekada hız kesti mi,öne mi geçti?”

(3)Dr.Hikmet Kıvılcımlı; “Allah Peygamber Kitap”; Köxüz Yayınları