Reşat Nuri Erol
Medeniyet-4: Osmanlı, Ortadoğu ve Küresel Güç
17.11.2026
371 Okunma, 1 Yorum

Medeniyet-4: Osmanlı, Ortadoğu ve Küresel Güç

Önceki yazılarla birlikte okunmasını tavsiye ederek kaldığımız yerden devam…

Yirminci yüzyıl boyunca kapitalizm ile sosyalizm arasındaki rekabet, ekonomik modellerin karşılaştırılmasının ötesine geçerek devletlerin meşruiyetini, toplumsal örgütlenme biçimlerini, bilimsel araştırma politikalarını ve uluslararası ittifakları belirleyen küresel bir mücadeleye dönüşmüştür.

Ancak bu rekabet, her iki sistemin de kendi içinde farklılıklar barındırdığını ve ekonomik başarıların yalnızca ideolojik tercihlerle açıklanamayacağını göstermiştir.

Sanayileşme, tarımsal üretkenlik, eğitim düzeyi, teknolojik kapasite, kurumların niteliği ve uluslararası ticaretle kurulan ilişkiler, farklı ülkelerin gelişme süreçlerinde belirleyici rol oynamıştır. Bu nedenle yirmi birinci yüzyılın ekonomik ve siyasi düzenini tartışırken kapitalizm ile sosyalizmi yalnızca birbirine karşıt iki ideolojik etiket olarak değil, üretim, bölüşüm, özgürlük, adalet ve devletin sorumlulukları konularında farklı cevaplar geliştiren tarihsel modeller olarak ele almak gerekir.

***

Osmanlı Hinterlandı, Ortadoğu ve Küresel Güç Mücadelesi

Yirminci yüzyılın başı, Osmanlı Devleti’nin çözülüşü, Birinci Dünya Savaşı’nın yıkıcı sonuçları ve Ortadoğu’nun siyasi coğrafyasının yeniden şekillenmesi nedeniyle İslam dünyasının tarihinde büyük bir kırılma noktası olmuştur.

Osmanlı Devleti’nin yüzyıllar boyunca farklı dinî, etnik ve dilsel toplulukları aynı siyasi yapı içerisinde barındırmış olması, imparatorluğun bütün dönemlerinde ve bütün bölgelerinde eşitlikçi bir düzenin bulunduğu anlamına gelmese de farklı toplulukların ortak siyasi kurumlar etrafında yaşama tecrübeleri bakımından önemli bir tarihsel miras oluşturmuştur. Osmanlı hinterlandında yer alan Balkanlar, Kafkaslar ve Ortadoğu, imparatorluğun dağılmasının ardından yalnızca sınırların değiştiği bölgeler olmamış, aynı zamanda yeni devletlerin kurulduğu, nüfus hareketlerinin yaşandığı ve uluslararası güç mücadelelerinin yoğunlaştığı alanlara dönüşmüştür.

Birinci Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan yeni siyasi düzen, Osmanlı coğrafyasındaki toplulukların bir bölümünü farklı devletlerin sınırları içerisinde bırakırken diğerlerini göç, sürgün, mübadele ve zorunlu yer değiştirme gibi ağır tarihsel tecrübelerle karşı karşıya getirmiştir.

***

Bu gelişmelerin sonucunda Ortadoğu’nun sınırları, yönetim biçimleri ve ekonomik ilişkileri yeniden düzenlenmiş; petrol başta olmak üzere doğal kaynaklar, uluslararası güç rekabetinin ve devletler arası stratejik ilişkilerin önemli unsurlarından biri hâline gelmiştir. Bölgenin doğal kaynaklarının dünya ekonomisi açısından taşıdığı önem, dış müdahalelerin tek nedeni olmasa da enerji güvenliği, ticaret yolları, askerî üsler ve bölgesel ittifaklarla birlikte değerlendirildiğinde Ortadoğu’nun uluslararası siyasetteki ağırlığını açıklayan temel etkenlerden birini oluşturmuştur.

Ucuz emeğe erişim, hammadde kaynaklarının denetimi ve küresel üretim zincirlerinin genişlemesi, gelişmiş ekonomilerin uluslararası ekonomik ilişkilerindeki önemli çıkar alanları arasında yer almıştır.

Ortadoğu’daki bütün siyasi gelişmeleri yalnızca dış güçlerin kaynakları kontrol etme arzusuna indirgemek, bölge ülkelerinin kendi kararlarını, toplumsal dinamiklerini, siyasi çatışmalarını ve tarihsel sorumluluklarını göz ardı etmek anlamına gelir.

Bölgenin geleceğini anlamak için dış müdahaleler kadar otoriter yönetimleri, kurumsal zayıflıkları, ekonomik eşitsizlikleri, toplumsal kutuplaşmaları ve siyasi katılım sorunlarını da değerlendirmek zorundayız.

(Devamı var)

 


YorumcuYorum
Reşat Nuri Erol
17.11.2026
10:19


Reşat Nuri Erol

Medeniyet: Osmanlı, Orta Doğu ve küresel güç

Reşat Nuri Erol

17.11.2026 

https://www.milligazete.com.tr/medeniyet-osmanli-orta-dogu-ve-kuresel-guc






Son Eklenen Makaleler
Reşat Nuri Erol
Medeniyet-4: Osmanlı, Ortadoğu ve Küresel Güç
17.11.2026 371 Okunma
1 Yorum 17.11.2026 10:19
Hüseyin Bağdatlı
DİBİNİZ TUTMASIN DİYE, KARIŞTIRIYORUM.
16.11.2026 26 Okunma
Özer Ataç
TEHLİKENİN EN SİNSİSİ GÜRÜLTÜ -3
16.11.2026 1380 Okunma
Reşat Nuri Erol
Yeni Medeniyet-3: Kapitalizm ve Sosyal Devlet
16.11.2026 646 Okunma
1 Yorum 16.11.2026 07:59
Reşat Nuri Erol
Medeniyet-2: Finans Kapital ve Ekonomik Düzen
15.11.2026 687 Okunma
1 Yorum 15.11.2026 09:08
Hüseyin Bağdatlı
ALİAĞA VE HELİKOPTER KAZALARI TESADÜF MÜ?
14.11.2026 120 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
ERDOĞAN DOĞUŞTAN LİDERDİR
14.11.2026 139 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
ANİ KALP KRİZİNİN MÜSEBBİBİ
14.11.2026 117 Okunma
Reşat Nuri Erol
Yeni Medeniyet-1; Adil Dünya Barış Düzeni…
14.11.2026 776 Okunma
1 Yorum 14.11.2026 07:23
ZEKİ ALTUBOĞA
#AVAHÎ BÊPERE ÇAWA TÊNE ÇÊKIRIN? DESTPÊK: ÇIMA XWEDÎ
13.11.2026 95 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTIYA SED KOOPERATÎFÎ – MAKALEYA YEKÊM Avakirina Civ
13.11.2026 96 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
PROJEYA SÊRA Sêwirana Mîmarî, Endezyarî û Teknîkî ya S
13.11.2026 100 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNOLOJIYA SÊRAYA DU-QATÎ Makaleye sêyem Pergala Pa
13.11.2026 102 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNOLOJIYA SÊRAYA DU-QATÎ Makaleye sêyem Pergala Pa
13.11.2026 109 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNÎKA AMADEKIRINA ZEMÎN Û AXÊ YA SERAYÊ Makaleya Duy
13.11.2026 106 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
MODELA PERGALA SÊRAYÊ YA MALBATÎ Makaleya YEKEM Band
13.11.2026 103 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTIYA SED KOOPERATÎFÎ – MAKALEYA YEKÊM Avakirina Civ
13.11.2026 93 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
#AVAHÎ BÊPERE ÇAWA TÊNE ÇÊKIRIN? DESTPÊK: ÇIMA XWEDÎ
13.11.2026 99 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTIYA SED KOOPERATÎFÎ – MAKALEYA YEKÊM Avakirina Civ
13.11.2026 100 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
PROJEYA SÊRA Sêwirana Mîmarî, Endezyarî û Teknîkî ya S
13.11.2026 96 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNOLOJIYA SÊRAYA DU-QATÎ Makaleye sêyem Pergala Pa
13.11.2026 100 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNOLOJIYA SÊRAYA DU-QATÎ Makaleye sêyem Pergala Pa
13.11.2026 106 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNÎKA AMADEKIRINA ZEMÎN Û AXÊ YA SERAYÊ Makaleya Duy
13.11.2026 81 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
MODELA PERGALA SÊRAYÊ YA MALBATÎ Makaleya YEKEM Band
13.11.2026 91 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTIYA SED KOOPERATÎFÎ – MAKALEYA YEKÊM Avakirina Civ
13.11.2026 81 Okunma
Reşat Nuri Erol
Düzen-2; Kendi kanun ve kendi medeniyetimiz
11.11.2026 826 Okunma
1 Yorum 11.11.2026 10:49
Reşat Nuri Erol
Düzen-1; ‘Komünizm yıkıldı, sıra kapitalizmde’
10.11.2026 854 Okunma
1 Yorum 10.11.2026 08:28
Hüseyin Bağdatlı
TRUMP'IN KAYBETMESİNE DAİR
8.11.2026 162 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
ANMA PROGRAMINDA SAYGIDA KUSUR
8.11.2026 178 Okunma
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya için-4; ‘Adil Dünya Barış Düzeni’
7.11.2026 901 Okunma
1 Yorum 08.11.2026 09:16
Ahmet Yücel
ALLAH NURUNU TAMAMLAYACAK.
7.11.2026 274 Okunma
1 Yorum 07.11.2026 23:56
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya için-3; “Söz Ola Kese Savaşı”
7.11.2026 880 Okunma
1 Yorum 07.11.2026 08:25
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA DUYEM A BINGEHÎ: PERGAL
6.11.2026 151 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN CUREYÊN BIRYAR HILDANÊ Beşa
6.11.2026 127 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN ÇAREMÎN A BEŞA BINGEHÎ: PERGA
6.11.2026 137 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA PÊNÇEM A BINGEHÎ: PERGA
6.11.2026 134 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA ŞEŞEM A BINGEHÎ: PERGAL
6.11.2026 146 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA HEFTAN : DABEŞKIRINA KA
6.11.2026 142 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA HEŞTEM A BINGEHÎ : DABE
6.11.2026 153 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA DEHEM A BINGEHÎ: PARVEKI
6.11.2026 123 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTİYA SED KOOPERATÎFÎ BEŞA YAZDEHÂN: TEŞKÎLATA KAS
6.11.2026 135 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
BEŞA Diwazdan AMBÂR, DEPO, ZINCÎRA SARI, PARASTINA HÊ
6.11.2026 135 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
BEŞA 13 TESÎSÊN BERHEMKIRINÊ, NAVENDA LÊHÛRDANÊ Û BIN
6.11.2026 126 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
BEŞA ÇARDEHÊ SÛKÊN GEL, XALÊN FIROTANÊ Û GIHÎŞTINA XER
6.11.2026 134 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
BEŞA 15 ÇANDINÎ, AJALDARÎ Û ORGANÎZASYONA HILBERÎNA X
6.11.2026 147 Okunma
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya-2; Yeni bir ‘İnsanlık Sözleşmesi’
6.11.2026 896 Okunma
1 Yorum 06.11.2026 08:49
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya-1; Hakkı üstün tutarak kurulur
5.11.2026 895 Okunma
1 Yorum 05.11.2026 05:53
Reşat Nuri Erol
Medine’den insanlığa-4; ve İnsanlık Sözleşmesi
4.11.2026 954 Okunma
1 Yorum 04.11.2026 08:29
Reşat Nuri Erol
Medine’den insanlığa-3; ve ‘Medine Sözleşmesi’
3.11.2026 925 Okunma
1 Yorum 03.11.2026 05:49
Özer Ataç
S I L A’ i R A H Î M (*) ya da KOZMİK BAĞ
1.11.2026 1236 Okunma


© 2026 - Akevler