Özer Ataç
TEHLİKENİN EN SİNSİSİ GÜRÜLTÜ -3
16.11.2026
1380 Okunma, 0 Yorum

SESSİZLİĞİN   HİKMETİ

 

Birincisi, Descartes insanı tanımlamak için  “konuşan hayvandır” tanımlaması yapmış.

2.Siyasal yöneticiler çoğunlukla sözel zekalılardan oluşuyor.

3.Teknoloji sayısal zekanın ürünüdür.

4. Saf bilgi, sayısaldır. (1)

Bu önermeleri  sayı, söz uyumsuzluğunun kesiksiz karşıtlığı için verdim. Biri yapar, öteki konuşur. Azınlığı, yaptıktan sonra konuşurken; çoğunluğu, yapmış veya yapacak gibi konuşur.

Keşifler çoğunlukla sayısaldır; bunu bilirsiniz. Sözel olanları ise sayısal zemine bina edilirler.

 

Toplum yöneticileri sözelde kümeleniyor. “İnsaflı” davranırsak, yöneticilerin çoğu, sözel işlevlidir. İnsanlık hakikati bilme, öğrenme  isteğinde samimi olsaydı,  insan beyni  iki kısma ayrılmazdı.  Beynin sol tarafı matematiksel, mantık esaslı; sağ tarafı sanat,mekan algısı ile ilgili. Bu algı da ölçüm ve tahayyül esaslı olduğundan sayısal bağlantılıdır. Pratik olarak sol tarafı  “motor,  sağı ise “kaporta” olarak anlayalım.  

 

Savaşların, çatışmaların, bencilliğin eşitsizliğin  sebebi,  kutsal metinlerin başlangıcındaki “söz”ün spekülatif yansımasından kaynaklandığını düşünüyorum.   Farklı  ifadeyle, üst katmanlar, alt katmanlara göre sayısal; alt katmanlar, üst katmanlara göre sözel oluyor. Buna göre yönetici yetkinliği, sayısal verinin, sözel düzeye eylem olarak gösterme becerisiyle anlaşılır.  

 

Mevlana Celaleddin’in şu sözü açıklayıcı olacaktır: “ Eğer kılıcın tahtadan ise bırak kınında kalsın.”

 

Konumuz bağlamında  o “kılıç”,  söz’dür. Yani “söz” ya savaşmaya ya da korkutmaya  yarıyor.

*

Bu yüzden ilahi elçiler, kutlu kişiler susmayı konuşmaktan; uçmayı, koşmaktan; koşmayı, yürümeden üstün tutmuşlar. Kısaca susmak, eyleme konuşmaktan daha yakındır. (2)

 

Demek ki  hesapsız  konuşmak, bilinenin tersine geliştirmiyor. Sözün niceliği, eylemin niteliğine erişmesi için veri, yani sayısal içerik  gerekiyor.  

 

Peki eylemin kaynağı nedir; söz mü, sayı mı? Eylem kararı,  beynimizin her iki kısmının koordinasyonuyla  ön lobda oluşuyor. Burada dikkat edeceğimiz nokta “koordinasyon”yani uyum ölçüsü.

 

Fatih Sultan Mehmet Bizansı  kuşattığında muteber yöneticiler meleklerin dişi mi, eril mi olduğunu tartışıyorlarmış. O zamanlardan bu güne değişen bir şey yok:  kifayetsiz acizliğin tek tutamağı retorik hal revaçta.  Tüm “yansız” tarih, nakarat  nişanlarıyla dolu.

 

Maalesef toplumlar, yöneticilerin, liderin vaatlerine bağımlıdır. Bu vaatler, çoğunlukla gerçekleşmez; gerçekleşenlerin getirisi ise  götürdüğüyle kıyaslanmayacak kadar ağırdır. Ayrıca, bunun sorumlusu  yöneticiler  sanılmasın. Ataletin sömürünün sebebi, sözü eyleme tercih eden toplumlardır. Aynı şekilde,  Allah’ın  doğayı   hal lisanıyla “konuşturması”(ki tabiat, var oluş eylemidir),  insanların   O’nun emirlerine uymasını sağlamıyor. O emirleri  din adamlarından dinlemek istiyor; dinledikçe, eylem basamaklarından  beklenti çukurlarına iniyorlar.     

*

Nasıl  maddedeki devinim zamanı oluşturduysa;  boşluk,  eylemi; eylem de tekamülü(evrensel yarar) oluşturdu.

 

 “Otuz çubuk bir tekerleğin

Merkezinde birleşir.

Ama arabanın işe yaraması ,

Ortadaki boşluktandır.

Kili yoğurup kap yaparız.

Ama kabın içindeki boşluktur yararı.

Bir odaya kapılar ve pencereler açarız.

Ama odanın işe yaraması o boşluktandır.

Dolayısıyla, sahip olmak ne kazançsa,

Olmayan (boşluk) o kadar işe yarar.”

(Lao Tzu/Laozi) (3)

 

Yukarıdaki alıntı, ne sayısal, ne de matematiksel formül; bu yüzden çelişkiye düştüğüm sanılmasın. Yukarıdaki sözler, kendini, yani  yeni sözler türetmiyor; kendini var eden eylemin duyumsamasını, eylem olarak yeniden kendinin önüne koyuyor.

 

SESSİZLİK  ŞİFADIR

Bu ara başlıktan, “ne öldüren, ne güldüren” yüksek maliyetli ilaç sektörü akla gelmesin. İnsanlık onlardan gelecek zamanlarda vaz geçecek: çünkü kazanç ve tekel esaslı inşa edildiler.

 

Aklın yakıtı olan nöro transmitter adlı kimyasallarmilyarlarca sinir hücresini akışkan sinyalli aktive ediyor. Bunlar glutamat, asetilkolin, dopamin, noradrenalin, gama amino bütirik asitler ve serotonin.Esas nokta  bu kimyasalları bir araya getirmek sanılmasın;  onları uygun çevre koşullarında kullanırsak hakikat suyundan yudumlarız. Sahip olmak yerine, içrek(mündemiç) olmaktır mesele.İblisliğin, kötülüğün kol gezmesine , şeytani saptırıcılığa alaverelere baktığınızda, varlıklılarda sayılan kimyasalların bolluğundan şüphe edemeyiz. Onlarda olmayan, sessizlik; vicdanlarını susturan gürültü esaretidir.Öyle ki o gürültüyü her yerde hazır ve nazır istiyorlar.  

 

Toplumsal barış için farklı bir öneri sunuyorum : Kolluk kuvvetleri  önce gürültücünün peşine düşmeli. Yalnız bu kollamanın yararlı,  başarılı olması için istisnası olmamalı; gürültü  kapsamına giren ne varsa kolluğun yasal yaptırımına tabi tutulmalı.

 

Bunun sebebi  gürültünün hakikat karşıtlığıdır. Çünkü hakikat, hal ve olguların dilidir. Gürültü ise ses oktavları miktarınca hakikat önüne surlar örer.  

 

Sağlık sorunları olan kişilere sigorta hizmeti veren Avanti Travel Insurance araştırmasına göre  2027’de ziyaret edilebilecek dünyanın en sessiz şehirleri sıralamasında ilk 10 Avrupa’dan. Euronews aktarmış:Venedik (İtalya),Lizbon(Portekiz), Amsterdam(Hollanda),Barselona(İspanya), Brüksel(Belçika), Atina(Yunanistan), Zürih(İsviçre),Milano(İtalya),Floransa(İtalya), Stockholm(İsveç). Türkiye’den  hiçbir şehir yok!

 

Dikkat ettiniz mi: Turizm acenteleri  ziyaret edilecek güzellikleri, sessizliğe dayandırmışlar; nihayet öneri yapacak “rüşte” eriyorlar.   

 

Kötü yöneticilerden bezmiş halklar bezginliklerinin sebebinin kendileri olduğunu idrak edinceye kadar kötü yönetilecekler.Çünkü sözleri ,vaatleri olgulara , hallerin önüne koyuyorlar.

Hollywood dahi sormuştu: “Neden adalet, sözlere emanet edildiğinde “şeytanın avukatları”galebe çalıyor?”

Neden yasalar çoğaldıkça, sorunlar artıyor. Neden hakikat, sözün insafına terk edildi? Sonu gelmez sorular girdabından çıkamayız.

Hayatın çekilmezliğinden bunaldığımızda doğanın sessizliğine sığınmadığımızda o sorunların ve çaresizliğimizin kurbanı oluruz. O kesif kirli koşullar imkansızlıkları doğa oluşturmuyor.Onlar sözü işten üstün tutanlar, gürültüyü artıranlar, insanları gürültü ile bir birine düşman yapanlar “sağlıyor”.  Sağlık amaçlı sağlık değil; “sağlık” adı altında bunu yapıyorlar.  çünkü sistem böyle sürüyor. Gürültüyü kendi içinde “özgürce” kanıksa ki yukarıdan gelenleri hazmedesin.  Hatta kolluğun emeğini  cezasızlıkla israf ederek bunu sağlamlaştırıyorlar.  Bu noktada yine açıklamalıyım: yöneticileri bu  oluşumun kaynağı görmemeliyiz.  Bu küresel sistemin, aklı vicdandan ayırma yöntemidir. Sonra boşta kalan akla, ikonlar,putlar,  bencillik, benlik el koyuyor.  

 

AÇIKLAMALAR:

 

(1)Bilgi: bilen (özne) bilinen(nesne)kurulan ilişkinin etkisidir.Veri (datum) ise ölçüm, sayım, deneye, gözlem sonucu elde edilir. Bilginin işe yarayanı veri denir. Veri temelde ve esasta sayısadır; sözel veri “yorum” belirsizliği ile maluldur. Çünkü sayı,  etkileşimin bütün  süreçlerinde firesiz olurken,  dil göreceliğin kapsamından çıkamaz.  Sayı, nitelik nicelik evrenini kapsarken, söz niceliğe bağımlıdır.

 

 

(2)”Bilenler söylemiyor, söyleyenler bilmiyor” Çinli düşünür Lao Tzu (MÖ 571-471)Eylemin  aktarılmaz hal esaslı bilgi  olduğunu anlatır. Diğer bir deyişle anlatım, eylemden uzaklaşmadır.  

 

(3)2500 yıl önce Lao Tzu’nun kaleme aldığı Tao Te Ching’in 11 ayeti. Taoizm felsefesinde boşluk (Wu) “yokluk” veya “eksiklik” değildir. Tam aksine potansiyelin,akışın, hayatın var olduğu ana boşluktur.

 

 






Son Eklenen Makaleler
Reşat Nuri Erol
Medeniyet-4: Osmanlı, Ortadoğu ve Küresel Güç
17.11.2026 370 Okunma
1 Yorum 17.11.2026 10:19
Hüseyin Bağdatlı
DİBİNİZ TUTMASIN DİYE, KARIŞTIRIYORUM.
16.11.2026 26 Okunma
Özer Ataç
TEHLİKENİN EN SİNSİSİ GÜRÜLTÜ -3
16.11.2026 1380 Okunma
Reşat Nuri Erol
Yeni Medeniyet-3: Kapitalizm ve Sosyal Devlet
16.11.2026 645 Okunma
1 Yorum 16.11.2026 07:59
Reşat Nuri Erol
Medeniyet-2: Finans Kapital ve Ekonomik Düzen
15.11.2026 687 Okunma
1 Yorum 15.11.2026 09:08
Hüseyin Bağdatlı
ALİAĞA VE HELİKOPTER KAZALARI TESADÜF MÜ?
14.11.2026 120 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
ERDOĞAN DOĞUŞTAN LİDERDİR
14.11.2026 139 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
ANİ KALP KRİZİNİN MÜSEBBİBİ
14.11.2026 117 Okunma
Reşat Nuri Erol
Yeni Medeniyet-1; Adil Dünya Barış Düzeni…
14.11.2026 775 Okunma
1 Yorum 14.11.2026 07:23
ZEKİ ALTUBOĞA
#AVAHÎ BÊPERE ÇAWA TÊNE ÇÊKIRIN? DESTPÊK: ÇIMA XWEDÎ
13.11.2026 95 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTIYA SED KOOPERATÎFÎ – MAKALEYA YEKÊM Avakirina Civ
13.11.2026 96 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
PROJEYA SÊRA Sêwirana Mîmarî, Endezyarî û Teknîkî ya S
13.11.2026 100 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNOLOJIYA SÊRAYA DU-QATÎ Makaleye sêyem Pergala Pa
13.11.2026 102 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNOLOJIYA SÊRAYA DU-QATÎ Makaleye sêyem Pergala Pa
13.11.2026 109 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNÎKA AMADEKIRINA ZEMÎN Û AXÊ YA SERAYÊ Makaleya Duy
13.11.2026 106 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
MODELA PERGALA SÊRAYÊ YA MALBATÎ Makaleya YEKEM Band
13.11.2026 103 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTIYA SED KOOPERATÎFÎ – MAKALEYA YEKÊM Avakirina Civ
13.11.2026 93 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
#AVAHÎ BÊPERE ÇAWA TÊNE ÇÊKIRIN? DESTPÊK: ÇIMA XWEDÎ
13.11.2026 99 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTIYA SED KOOPERATÎFÎ – MAKALEYA YEKÊM Avakirina Civ
13.11.2026 100 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
PROJEYA SÊRA Sêwirana Mîmarî, Endezyarî û Teknîkî ya S
13.11.2026 96 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNOLOJIYA SÊRAYA DU-QATÎ Makaleye sêyem Pergala Pa
13.11.2026 100 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNOLOJIYA SÊRAYA DU-QATÎ Makaleye sêyem Pergala Pa
13.11.2026 106 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
TEKNÎKA AMADEKIRINA ZEMÎN Û AXÊ YA SERAYÊ Makaleya Duy
13.11.2026 81 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
MODELA PERGALA SÊRAYÊ YA MALBATÎ Makaleya YEKEM Band
13.11.2026 90 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTIYA SED KOOPERATÎFÎ – MAKALEYA YEKÊM Avakirina Civ
13.11.2026 81 Okunma
Reşat Nuri Erol
Düzen-2; Kendi kanun ve kendi medeniyetimiz
11.11.2026 826 Okunma
1 Yorum 11.11.2026 10:49
Reşat Nuri Erol
Düzen-1; ‘Komünizm yıkıldı, sıra kapitalizmde’
10.11.2026 854 Okunma
1 Yorum 10.11.2026 08:28
Hüseyin Bağdatlı
TRUMP'IN KAYBETMESİNE DAİR
8.11.2026 161 Okunma
Hüseyin Bağdatlı
ANMA PROGRAMINDA SAYGIDA KUSUR
8.11.2026 178 Okunma
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya için-4; ‘Adil Dünya Barış Düzeni’
7.11.2026 900 Okunma
1 Yorum 08.11.2026 09:16
Ahmet Yücel
ALLAH NURUNU TAMAMLAYACAK.
7.11.2026 274 Okunma
1 Yorum 07.11.2026 23:56
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya için-3; “Söz Ola Kese Savaşı”
7.11.2026 880 Okunma
1 Yorum 07.11.2026 08:25
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA DUYEM A BINGEHÎ: PERGAL
6.11.2026 151 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN CUREYÊN BIRYAR HILDANÊ Beşa
6.11.2026 127 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN ÇAREMÎN A BEŞA BINGEHÎ: PERGA
6.11.2026 137 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA PÊNÇEM A BINGEHÎ: PERGA
6.11.2026 134 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA ŞEŞEM A BINGEHÎ: PERGAL
6.11.2026 146 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA HEFTAN : DABEŞKIRINA KA
6.11.2026 142 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA HEŞTEM A BINGEHÎ : DABE
6.11.2026 153 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTEYA SED KOOPERATÎFAN BEŞA DEHEM A BINGEHÎ: PARVEKI
6.11.2026 123 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
YEKÎTİYA SED KOOPERATÎFÎ BEŞA YAZDEHÂN: TEŞKÎLATA KAS
6.11.2026 134 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
BEŞA Diwazdan AMBÂR, DEPO, ZINCÎRA SARI, PARASTINA HÊ
6.11.2026 135 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
BEŞA 13 TESÎSÊN BERHEMKIRINÊ, NAVENDA LÊHÛRDANÊ Û BIN
6.11.2026 126 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
BEŞA ÇARDEHÊ SÛKÊN GEL, XALÊN FIROTANÊ Û GIHÎŞTINA XER
6.11.2026 134 Okunma
ZEKİ ALTUBOĞA
BEŞA 15 ÇANDINÎ, AJALDARÎ Û ORGANÎZASYONA HILBERÎNA X
6.11.2026 147 Okunma
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya-2; Yeni bir ‘İnsanlık Sözleşmesi’
6.11.2026 895 Okunma
1 Yorum 06.11.2026 08:49
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya-1; Hakkı üstün tutarak kurulur
5.11.2026 895 Okunma
1 Yorum 05.11.2026 05:53
Reşat Nuri Erol
Medine’den insanlığa-4; ve İnsanlık Sözleşmesi
4.11.2026 954 Okunma
1 Yorum 04.11.2026 08:29
Reşat Nuri Erol
Medine’den insanlığa-3; ve ‘Medine Sözleşmesi’
3.11.2026 925 Okunma
1 Yorum 03.11.2026 05:49
Özer Ataç
S I L A’ i R A H Î M (*) ya da KOZMİK BAĞ
1.11.2026 1236 Okunma


© 2026 - Akevler