KURDÎ BANK

 PROJEYA MEZIN A HÎNBÛN, ÇÊKIRIN, AVAKIRIN Û BELAVKIRINA HEVPAR

Xwedî û Çêkerê Projeyê: Civaknas û Marangoz Zeki Altuboğa

Mijar: Plana Biratiya Aboriyê û Aştiyê ku Ax, Mirov û Xebatê Dîne Cîranê Hev

I. RÊ Û MÎSYON

Sîstema drav û bankayên îro ku li ser faîzê dizivirin; mirovan ji xebatê, axê ji bereketê û civakê ji dilşewatî û alîkariyê qetandine. Ciwan bi dîplomayên bêkêr li kolanan bêkar in, gundî dest ji axa xwe berdidin û bajar jî bûne nav betona hişk.

KURDÎ BANK, ne tenê fikreke bankayê ye. Ji xwendinê heta xebatê, ji depokirinê heta birin û anînê, ji xaniyên hênik heta firotina li bazaran; Plana Mezin a Aştiyê ye ku mirov û xwezayê dike bingeha her tiştî.

Bingeha vê sîstemê li ser Sê Çavkaniyên Vegirtî (Bêkar) e: Dema em Axa Bêkar, Keda Bêkar û Paraya Piçûk bînin cem hev, Serbixwebûna Civakê û Kar ji bo Hemûyan çêdibe.

II. SÎSTEMA DRAVÎ Û KONTROLA NÊZÎK

KURDÎ BANK saziyeke dravî ya faîzxwar nîn e; Bankaya Hevpar a Gund û Bajar e ku li ser biratî û ortaqlıqê hatiye avakirin.

1. Komeleyên Gundî û Fona Mîkro-Yatırımê

Komeleyên gundan ên li bajaran, ji cihên lîstik û rûniştinê têne derxistin û dibin Komeleya Yatırım û Hevparîyê.

 * Hesabê Parayê li ser Nimûneya Gundê Tmoqê (Gümüşörgü): Di komeleyê de 550 endam hene. Her endam di mehê de 250 TL bide, di salê de dibe 3.000 TL. Bi vê yekê paraya gund di salê de digehîje 1.650.000 TL’yî.

 * Li hemberî vê aidatê, ji endam re Seneda Hevparîya Xebatê ya rewa tê dayîn. Ev para ne beşş e; rasterast paraya çandinî û kargehên li gund e.

2. Torra Ustayan û Qewalan (Müteahhit)

 * Pêşketina Hêdî Hêdî: Sîstem bi 11 Ustayan dest pê dike. Her yek 500.000 TL datîne û 5,5 Milyon TL amade dibe. Her usta 10 ustayên din tîne û dibin 121 kes. Gava digehîjin 500 ustayan, 250 Milyon TL paraya bêfaîz çêdibe.

 * 25.000 Şirîk-Xebatkar (Karkerên Ortak): Karkerên van ustayan ne taşeron in; dibin ortaqên kargehê û bi tevahî hejmara wan digehîje 25.000 karkerên xwedî pişik.

3. Kontrola 3 Asta

Ji bo kontrola parayên mezin (250 Milyon TL û zêdetir) ev rêz heye:

 * Asta 1: Berpirsiyarê Kirînê lîsteya tiştên pêwîst dertîne.

 * Asta 2: Hesabdar li bazara giştî digere û bihayê herî erzan û pak hildibijêre.

 * Asta 3: Serokê Hevparîyê kaxezan îmze dike û para rasterast diçe ser hesabê firoşkar.

 * Rêzika Paraya Mezin: Di kirîna ax û makîneyên mezin de Serok bi tenê nikare îmze bike; îmzeya Serok û 2/3 Rêveberan şart e.

III. BEŞÊN XEBATÊ Û CIHÊ PARAYÊ

KURDÎ BANK parayê nade deyn da ku faîzê bixwe; rasterast dibe ortaqê xebatê, tiştên xav, xaniyan û rêyan. Sîstem li ser 5 stûnan disekine: Beşê Xebat û Xwendinê, Beşê Avahî û Bajaran, Beşê Depo û Birin-Anînê, Beşê Bazar û Dikanan, Beşê Paraztin û Sîgorteyê.

 * Nûkirina Axa Bêkar: Erdên ku nayên çandin bi razîbûna xwediyê axê dibin zeviyên çandiniya pak û organîk.

 * Kargehên Tiştên Xav: Ji bo çêkirina tixla, seramîk û kevirên naskirî (Mêrdîn, Xelat, Qaracadağ) kargeh têne vekirin.

 * Depoya Makîneyan: Makîneyên mezin nakevin ser navê kesan, dikevin depoya hevpar a gund/bajar.

IV. XWENDIN Û ZANÎNGEHA XEBATÊ

Saziyeke xwendinê ye ku xwendina kaxezî û xebata destan digehîne hevdû.

1. Rêzika Karê ya Rojane

 * 07:00 - 12:00 (6 Saet): Xebata li atolyeyê û li qadê.

 * 12:00 - 15:00: Bêhnvedan û xwarina nîvro.

 * 15:00 - 19:00 (4 Saet): Dersên teorîk (Qur’ana Pîroz, Aborî, Matematîk, Kompîtur û Dersên Ustatiyê).

2. Çêkirina Tiştên Herêmî

 * Karê Axê: Çêkirina seramîk, tixla û lavaboyan.

 * Teknolojiya Tixlayên Kilitî: Tixlayên ku hewcedariya wan bi suxre û kevirê din nîn e, navbêna wan ji bo germî û deng hênik e û di nav hev de kilit dibin.

 * Karê Kevirvantiyê: Kevirên Mêrdîn, Xelat û Qaracadağê têne birîn û dibin kevirên kolanan.

3. Mafên Xwendekaran

 * Mala Bêpere: Xwendekar û malbatên wan di zovê xwendinê de bêpere dimînin.

 * Mûçeyê Xebatê: Xwendekar ji çêkirina tiştan mûçeyê herî kêm (asgari) distînin.

 * Mezuniyeta bi Sermaye: Xwendekar tenê bi dîplomayê dernakeve; bi senedên ortaqiyê, kaxezê ustatiyê û paraya vekirina dikanê mezun dibe.

V. RÊZIKA KAR Û MAFÊN KARKERAN

1. Dabeşkirina Paraya Karker

Mûçeyê karker li gorî van 4 tiştan tê diyarkirin:

 * Perwerdehî: Asta xwendin û zanîna wî/wê.

 * Jêhatîbûn: Leza destan û pakija karê wî/wê.

 * Jîrbûn: Zekawet û çareserkirina pirsgirêkan.

 * Qidem: Salên ku di kar de derbas kirine.

2. Parastina Karker ji Şaşiyan

Rêxistin tawanê naxe ser milê karker:

 * Kêmasiya Ziyanê: Ger zirareke zanebûnî hebe sendîka midaxele dike.

 * Xerabûna Moralê: Desteya exlaqê alîkariyê dike.

 * Bêtecrubeyî: Yekeya hînkirinê kesî ji nû ve perwerde dike.

 * Şaşiya Projeyê: Berpirsiyarî li ser milê endezyar an ustayê mezin e.

3. Modela "Yek Seet" (Xebata bi Saetan)

Ji bo jinên malê, xwendekar û astengdaran e. Karker tê kargehê, qerta xwe dixwîne. Çend saet bixwaze (1, 2 an 3 saet) dixebite û derkeve. Paraya saetên ku xebitiye rasterast derbasî hesabê wî/wê dibe.

VI. BÊPERE AVAHÎSAZÎ (PARASIZ İNŞAAT) Û GUNDÊN NÛ

1. Avakirina Bêparayî û Bêfaîz

Bêyî krediya bankayê û faîzê, xanî bi senedan têne çêkirin:

 * Xwediyê Axê: Axa xwe dide û dibe ortaq.

 * Mîmar û Endezyar: Projeya xwe didin û dibin ortaq.

 * Satıcıyên Malzemeyan: Çîmento û hesên didin û dibin ortaq.

 * Usta û Karker: Keda xwe didin û dibin ortaq.

 * Senedên Xanî: Gava xanî çêbibe, mesref dibe sened (Mînak: Xanî = 100 Sened). Kesê ku 100 senedî kom bike mifta xaniyê xwe distîne.

2. Gundên Nû ên "Sed Mal" (100 Malî)

Li gundan gundên nû ên ekolojîk ku ji 100 malî pêk tên têne avakirin. Mal ji dar û kevirên kilitî yên Zeki Altuboğa têne çêkirin. Di her gundî de 100 mal, atolyeya darê û marangozhane hene.

VII. LOJÎSTÎK, BAZAR Û DIKANÊN DARÎN

1. Pêvana Bazaran

 * Mahalle û Semt: Ji bo 100 malî 1 bakkalê mahalle ye.

 * Bajarok (Kasaba): Bazarên darîn ên ji 10 dikanan pêk hatî.

 * Bajar û Navçe: Bazarên mezin ên ji 100 dikanan pêk hatî.

 * Navendên Herêmî: Bazarên mezin ên ji 1.000 dikanan pêk hatî.

 * Metropol: Bazarên gewre ên ji 2.000 heta 2.500 dikanan pêk hatî.

2. Parvekirina Paraya Bazarê (Rêzika %40 - %40 - %20)

Cîroya bazara darîn bi vê rêyê tê parvekirin:

 * %40 ji xwediyê axê re,

 * %40 ji ustayê ku bazar ava kiriye re,

 * %20 ji Projeçêker Zeki Altuboğa û Ekîba wî re tê dayîn.

3. Bazara Bêqasa û Karta Bazarê

 * Karta Bazarê: Mişterî parayê xwe di ketinê de bar dike ser kartê. Di dikanan de para derbas nabe. Tişt têne pakêtirin û mişterî ber derî distîne.

 * 4 Cûreyên Bazaran: Bazara Esnafan, Bazara Konsînye (firotin û dan), Bazara Mala-Mal (Guhartina tişt bi tiştî) û Bazara Siparişê.

VIII. TEKNOLOJÎ Û YAZILIM (KURDÎ-TECH)

Ji bo ewlehiyê teknolojî tê xebitandin:

 * Senedên Dîjîtal (Blokzincîr): Ji bo sened winda nebin û saxtekarî neyê kirin, tomarên dîjîtal ên şefaf têne çêkirin.

 * Sepana Aqilmend: Ji bo dîtina tiştên di dikanê de û anîna ber derî sepana telefonê tê çêkirin.

 * Xebata bi Telefonê: Dema karkerê "Yek Seet" bixebite, paraya wî/wê hema di saetê de derbasî telefona wî/wê dibe.

IX. SÎGORTE, XWEZA Û PARASTIN

1. Fona Afatê (Takaful)

Ji paraya hevpar %3 heta %5 tê veqetandin ji bo rojên teng, hişkesalî û afatan. Her wiha siloyên mezin ên genim û toveyan têne çêkirin.

2. Enerjiya Rojê û Toveyên Resen

 * Panêlên Rojê (GES): Li serbanê bazaran panêlên rojê têne danîn da ku elektrîk bêpere bibe.

 * Toveyên Resen: Toveyên kevnar ên gundiyan têne parastin û bêpere li gundiyan têne belavkirin.

3. Parastina ji Enflasyonê

Senedên bazarê ne li ser parayê kaxezî, li ser xwarinê (mînak 1 kg genim an 1 kg hêngevin) an zêr têne girêdan da ku nirxê wan nekeve.

X. PLANA PÊKANÎNÊ (3 AST)

 * Ast 1 (12 Meh): Li 1 Gundî (Tmoq) û 1 Navçeyê bazara darîn û xaniyên pilot têne çêkirin.

 * Ast 2 (24 Meh): Zanîngeha Xebatê tê vekirin; xeta bazirganiyê ya navbera Colemêrg û Stenbolê çalak dibe.

 * Ast 3 (36 Meh): Bazarên gewre ên ji 2.500 dikanî têne vekirin û firotina ji bo derveyî welat dest pê dike.

XI. GOTINA DAWIYÊ

Plana KURDÎ BANKê; mirovan naxe bin deyn û faîzê; mirovan bi xebatê rûmetdar dike, axê zindî dike, pêşerojê dide ciwanan û mal dide karkeran. Ev xebat ji bo hemû civakê rêya Aştî û Bereketê ye.

> Xwedî û Çêkerê Projeyê:

> Civaknas û Marangoz Zeki Altuboğa

>