KESAYETIYA BAWERMENDÊN RASTÎN
Bawermendên rastîn, ne tenê ew kes in ku bi gotin dibêjin "me bawer kiriye". Ew kes in ku baweriya xwe vediguhêrin tevgerê, tevgera xwe vediguhêrin pergalê û pergala xwe jî vediguhêrin edaletê. Di peyama giştî ya pirtûka pîroz de bawermendên rastîn; ne kesên qels, pasîf û li nav xwe girtî ne; berevajî wê, wekî şahsiyetên xwedî hevsengî, bi hêz û xwedî berpirsiyarî tên avakirin.
Kevirên bingehîn ên vê şahsiyetê ev in:
1. Di Baweriyê de Sebat û Hejanekirin
Dilê bawermendên rastîn ne belawela ye. Ew hebûnê bi heqîqetek tenê ve girê didin. Hêz, meqam û qelebalixiyê ji xwe re nakin pîvan. Ew xwedî hevsengiyeke navxweyî ne ku ne di zoriyê de dihejin û ne jî di dewlemendiyê de ji rê derdikevin. Bawerî stûna wan a piştê ye; rêya wan ne şert û merc, lê prînsîp diyar dikin.
2. Dîsîplîna Navxweyî û Kontrola Nefsê
Bawermendên rastîn berî her tiştî di cîhana xwe ya hundirîn de nîzamê ava dikin. Hêrsa xwe daidilidînin, bi kîbra xwe re şer dikin û hîrsa xwe terbîye dikin. Kesê ku nikaribe xwe kontrol bike, nikare civakê jî serast bike. Hêza wan ne di qîrînê de, di xwe-ragirtinê de ye.
3. Hevgirtina Exlaqî
Bawermendên rastîn ne durû ne. Di navbera halê wan ê veşartî û yê eşkere de kortal û cudahî tune ne. Gotin û kirina wan li hev dikin. Ji bo menfaetê dest ji prînsîpên xwe bernadin; çunke rastgoberî ji bo wan ne taktîk e, nasname ye.
4. Kesayetiya ku Ewlehiyê Ava Dike
Îman û ewlehî ji heman kokê tên. Bawermendên rastîn li her devera ku lê bin, hestê ewlehiyê ava dikin. Xiyanetê li emanetê nakin. Mala giştî naxin xizmeta berjewendiya xwe ya şexsî. Gava sozekê bidin, li pişt soza xwe disekinin. Mirov li cem wan xwe di emniyetê de hîs dikin.
5. Sekna li ser Bingehê Edaletê
Ew edaletê li gorî hestên xwe xwar nakin. Pîvana ku ji bo dostan û ya ji bo neyaran bi kar tînin, yek e. Li hemberî neheqiyê bêdeng namînin; çunke dizanin ku bêdengî, şirîkatiya zilmê ye. Edaleta wan ne ji bo tolgirtinê, ji bo teslîmkirina heq e.
6. Di Aboriyê de Ked û Helalî
Bawermendên rastîn kedê didin, berhem tînin û xwêdana eniyê dirêjin. Ne bi xerckirinê, bi hilberandinê hene. Qezenca xwe bi rêyên helal bi dest dixin. Îsraf nakin, nakevin pey nîşandana xwe. Samanê xwe ne bi komkirinê, bi parvekirinê watedar dikin.
7. Berpirsiyariya Civakî
Tenê li xilasiya xwe nagerin. Ji bo belavbûna qenciyê û astengkirina xerabiyê hewl didin. Li hemberî birînên civakê bêdeng namînin. Li cem mezlûman û li hemberî zaliman disekinin. Ne temaşevanekî pasîf, xwedî berpirsiyariyeke aktîf in.
8. Sebir û Berxwedan
Li hemberî zehmetiyên jiyanê belawela nabin. Sebir ji bo wan ne li انتظara pasîf, lê berxwedaneke bi zanebûn e. Serneketinên demkî wan ji rêya wan dernaxînin.
9. Merhamet û Nermî
Nasnameya xwe li ser hişkiyê ava nakin. Gava bi hêz bin jî, dikarin bibexşînin. Şefqeta ji bo qelsan û alîkariya ji bo hewcedaran karakterê wan e. Merhamet ne qelsî, tercîheke bi hişmendî ye.
10. Hêza Bergiriyê û Parastinê
Bawermendên rastîn ne tenê mirovên baş in; ew parêzvan in. Malbata xwe, civaka xwe, mezlûman û heq diparêzin. Armanca wan ne êrişkarî, tenê astengkirina zilmê ye.
11. Şêwir û Aqilê Hevpar
Xwe wekî aqilê mutleq nabînin. Di biryarên xwe de dişêwirin, qîmetê didin aqilê hevpar. Çunke zanyarî ne bi tenê serê xwe, bi hev re zêde dibe.
12. Îstîkrar û Berdewamî
Ne mirovên kelecanên demkî ne. Xwedî hişmendiyeke avaker in. Di biryara xwe de sebat dikin. Karê ku dest pê kirine nîvco nahêlin.
ENCAM: MIROVÊ KU HEVSENGIYÊ AVA DIKE
Bawermendên rastîn; di baweriyê de qayîm, di exlaq de hevgirtî, di aboriyê de berhemhêner, di edaletê de bê tawîz, di civakê de berpirsiyar, di hêrsa xwe de bitemkin, di sebrê de berxwedêr, di merhametê de kûr û di biryara xwe de biîstîkrar in.
Ew di cîhana xwe ya hundirîn de hevsengiyê, di cîhana derve de jî nîzamê ava dikin. Tirsê belav nakin, ewlehiyê ava dikin. Kaosê dernaxin, îstîkrarê ava dikin.
Bawermendên rastîn ew in ku li ku derê bin, li wir avhewaya exlaq, edalet û emniyetê ava dikin.
Xeratê Civaknas Zeki Altuboğa