Lütfi Hocaoğlu
لَدَى, لَدُنْ, عِنْدَ Leda, Ledün ve Inde farkı
8.11.2020
2065 Okunma, 0 Yorum

لَدَى

Mekân zarfıdır. Sükûn üzere mebnidir. Yani sonundaki hareke veya harf cümledeki görevine göre değişikliğe uğramaz. لَدَا şeklinde de yazılır. Bir kelimeye muzaf olarak kullanılır. Zamirlere muzaf olduğu zaman لَدَيْ şeklinde yazılır. “Yanında” anlamındadır. Öncesinde harf-i cer gelmez. İbtidau-l gaye (başlangıç noktası) bildirmez.

 

لَدُنْ

Mekân zarfıdır. Sükûn üzere mebnidir. Yani sonundaki hareke veya harf cümledeki görevine göre değişikliğe uğramaz. Bir kelimeye muzaf olarak kullanılır. “Yanında” anlamına gelir. Öncesinde her zaman مِنْharf-i cerini alır. Bu harf-i cerle beraber ibtidau-l gaye (başlangıç noktası) bildirir.

 

عِنْدَ

Mekân zarfıdır. Mu’râbdır yani sonundaki hareke cümledeki görevine göre değişikliğe uğrar.  Cümlede hiçbir zaman mübteda, haber, fâil gibi görevler almadığı gibi bunların sıfatı da hâli de olmaz. Bu nedenle hiçbir zaman عِنْدُ şeklinde olmaz. Harf-i cer almadan da gelir مِنْ harf-i ceriyle de gelir. Hakiki zarfiyet yanında mecazi zarfiyet de bildirir. Muzafun ileyhini referans olarak gösterir. Muzafun ileyhini referans noktası yapar ve ona göre olan durumu anlatır. “Etkileşim alanında, -e göre” anlamındadır.

 

لَدَى, لَدُنْ ve عِنْدَ farkı

 لَدَى üç boyutlu uzayda zarfiyet bildirirken لَدُنْ dört ve beş boyutlu uzay içinde zarfiyet bildirir. لَدَى nın muzafun ileyhinin üç boyutlu uzayda fiziksel olarak yanı belirtilmektedir. لَدُنْ ün muzafun ileyhinin ise dört ve beş boyutlu uzaydaki yanı belirtilmektedir. Her ikisi de hakiki ve mecazi zarfiyet için gelebilir.

Yanında bulunan لَدَى da gerçekten yanında bulunabilme imkânına sahiptir. لَدُنْ de ise bu imkân yoktur. Çünkü kendi boyutunun dışındadır. Bu nedenle her zaman مِنْ harf-i ceriyle gelir. Ancak ledünde bulunamaz, ledüne gidemez, ledünden ona gelebilir.

 

عِنْدَ ise diğer ikisinden farklı olarak referans noktası bildirir. Gerçek bir yanındalık bildirmez. Etki alanını ifade eder. Muzafun ileyhi referans noktası olarak gösterir. Etki edebildiği ya da etkileşimde bulunabildiği her yer onun indidir. Bu yüzden görecelik ve görüş de bildirir. Ona göre, onun görüşüne göre anlamına gelir.

 لَدَى örnekler

مَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ

Ali İmran 44’te onlar çekiştiklerinde sen yanlarında değildin demektedir. Burada hakiki zarfiyet vardır. Gerçekten fiziksel olarak onların yanında olmadığı ifade edilmektedir.

 

أَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِ

Yusuf 25’te ikisi onun seyyidini kapının yanında buldu demektedir. Gerçekten kapının yanında fiziksel olarak rastlamışlardır.

 

وَأَلْقِ عَصَاكَ فَلَمَّا رَآهَا تَهْتَزُّ كَأَنَّهَا جَانٌّ وَلَّى مُدْبِرًا وَلَمْ يُعَقِّبْ يَامُوسَى لَا تَخَفْ إِنِّي لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُونَ

Neml 10. ayette Musa korkmuştur. Allah ona yanımda mürseller korkmaz demektedir. Buradaki yanındalık mecazi zarfiyettir. Allah’ın Musa’nın yanında olması somut değil, soyuttur.

 

لَدُنْ örnekler

رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ

Bu ayette “senin ledünnünden bir rahmet hibe et” diye dua edilmektedir (Ali İmran 8). Burada istenen rahmet üç boyutlu uzaydan değil, üst boyutlardan istenmektedir. Yani gerçekleşme ihtimali olan olaylardan rahmet olan olayın yardımcı olarak gerçekleştirilmesi istenmektedir.

 

هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُ قَالَ رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ

Bu ayette (Ali İmran 38) Zekeriya Peygamber Allah’ın ledününden temiz bir zürriyet hibe istemektedir. Çünkü üç boyutlu uzayın kuralları içinde çocuğu olmamaktadır. Gerçekleşme ihtimali çok küçük olan kuantum uzayından olan seçeneği istemektedir. Bu nedenle ledün kelimesini kullanmıştır.

 

إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا

Nisa 40. ayette Allah’ın azim bir ecri ledününden vereceği ifade edilmiştir. Bunun sebebi verilecek ecrin üst boyuttaki üç boyutlu uzaylardan ecir olan seçeneğin gerçekleştirilecek olmasıdır.

 

الر كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ

Hud Suresi 1. ayette kitabın ayetlerinin hakim ve habir olanın ledününden tafsil edildiği söylenmektedir. Bunun sebebi ayetlerin üç boyutlu uzaydaki kuantum seçenekleri ile tafsil edilmesidir. Ayetlerin tafsili gerçekleşen ve gerçekleşme olasılığı olan olaylarla yapılmıştır.

 

فَوَجَدَا عَبْدًا مِنْ عِبَادِنَا آتَيْنَاهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْمًا

Kehf 65’te Musa ve yanındaki gencin buldukları bir kuldan bahsedilmektedir. Bu kula ledünümüzden bir ilim öğrettik denmektedir. Bunun sebebi bu ilmin üç boyutlu uzayın sınırlarının dışından olmasıdır. Gerçekleşecek kuantum seçeneklerini görebilme özelliğini bu ilimle kazanmıştır.

 

قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا

Kehf 76’da Musa konuşmaktadır. Bundan sonra sana bir şey sorarsam benimle arkadaşlık etme demektedir. Arkasından ledünümden bir özre ulaştın demektedir. Muhatabın bilmeyeceği bir özelliktir Musa’nın ledünü. Kuantum seçeneklerinden karşı tarafı mazur göreceği seçenek gerçekleşmiştir. Bu nedenle Musa bu şekilde söylemiştir.

 

عِنْدَ örnekler

قَالُوا يَاأَبَانَا إِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَأَكَلَهُ الذِّئْبُ وَمَا أَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَنَا وَلَوْ كُنَّا صَادِقِينَ

Yusuf suresi 17. ayette Yusuf’u metalarımızın indinde bırakmıştık demektedir. Burada Yusuf metalarına ulaşabileceği yerdedir, tam olarak yanında değildir.

 

وَقَضَى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا

İsra 23. ayette anne babadan biri veya ikisi senin indinde yaşlılığa ulaşmışsa demektedir. Burada anne babanın fiziksel olarak çocuğunun yanında yaşlanmasına gerek yoktur. Çocuğunun etki edebildiği bir yerde olması bu şartı sağlamak için yeterlidir.

 

قُلْ لَا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَيَّ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَفَلَا تَتَفَكَّرُونَ

En’âm 50. ayette indimde Allah’ın hazineleri var demiyorum demektedir. Burada hazineler fiziksel olarak yanında demek değildir. Etki edebileceği, kullanabileceği hazinelerin olduğunu söylemediğini söylemektedir.

 

أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَجَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَوُونَ عِنْدَ اللَّهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

Tevbe 19. ayette hacılara su vermeyi, mescidi-l haramı imar etmeyi Allah’a ve ahir yevme iman eden ve Allah yolunda cihad eden gibi mi kıldınız demektedir. Sonrasında Allah’ın indinde eşit olmadıklarını söylemektedir. Burada Allah’ın indinde demek Allah’a göre demektir.

 

 

 

 

 






Son Eklenen Makaleler
Reşat Nuri Erol
Orman yangınları; önce teşhis, sonra tedavi…-3
4.08.2021 101 Okunma
6 Yorum 04.08.2021 09:11
Reşat Nuri Erol
Orman yangınları; önce teşhis, sonra tedavi…-2
3.08.2021 146 Okunma
7 Yorum 03.08.2021 08:48
Reşat Nuri Erol
Mehmet Tekelioğlu; SÜLEYMAN KARAGÜLLE’YE DAİR…
2.08.2021 63 Okunma
6 Yorum 04.08.2021 08:56
Özer Ataç
Doğa "yeter!." diyor
2.08.2021 30 Okunma
Reşat Nuri Erol
Orman yangınları; önce teşhis, sonra tedavi…-1
2.08.2021 164 Okunma
6 Yorum 02.08.2021 07:19
Reşat Nuri Erol
Allah bu ayette “FIKHETSİNLER” diyor; neden?
1.08.2021 170 Okunma
7 Yorum 01.08.2021 08:04
Reşat Nuri Erol
‘Kuli(A)llahu yünecciyküm minha ve min külli kerbin’
30.07.2021 132 Okunma
1 Yorum 30.07.2021 10:57
Reşat Nuri Erol
“Kadir olan O’dur” yani kadir olan yalnız Allah’tır…
30.07.2021 123 Okunma
7 Yorum 30.07.2021 10:17
Reşat Nuri Erol
‘Men yunecciykum min zulümati’l-berri ve’l-bahri’-3
27.07.2021 274 Okunma
8 Yorum 27.07.2021 06:38
Reşat Nuri Erol
‘Men yunecciykum min zulümati’l-berri ve’l-bahri’-2
26.07.2021 217 Okunma
9 Yorum 26.07.2021 16:30
Reşat Nuri Erol
‘Berr ve bahrın zulumatından sizi kim inca eder?’ - 1
26.07.2021 200 Okunma
8 Yorum 26.07.2021 16:09
Hüseyin Bağdatlı
ARHAVİ DE SEL FELAKETİ. TAYYİB GİTTİ, RECEP GELDİ.
25.07.2021 140 Okunma
1 Yorum 30.07.2021 21:08
Ahmet Yücel
AHMET YÜCEL GELİYOR
22.07.2021 176 Okunma
2 Yorum 22.07.2021 22:20
Osman Aydın
İnananlar İçin Yaklaşma Vakti
19.07.2021 111 Okunma
Reşat Nuri Erol
“Ve (Allah) sizin üzerinize hafızlar irsal eder…”
19.07.2021 278 Okunma
8 Yorum 19.07.2021 10:09
Reşat Nuri Erol
Ahmet Yücel’in yazdığı “15 Temmuz Hatırası”
18.07.2021 359 Okunma
8 Yorum 18.07.2021 08:50
Ahmet Yücel
FİRAKTAN KURTAR
18.07.2021 70 Okunma
Ahmet Yücel
Bedensiz bir güzel gördüm efendim
18.07.2021 103 Okunma
1 Yorum 18.07.2021 07:23
Ahmet Yücel
BİR NEFES VERİN BANA
17.07.2021 97 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kanun, içtihat ve icma, kıyas ve fıkıh usulü - 2
17.07.2021 256 Okunma
8 Yorum 17.07.2021 09:12
Reşat Nuri Erol
Kanun, içtihat ve icma, kıyas ve fıkıh usulü - 1
14.07.2021 262 Okunma
6 Yorum 14.07.2021 13:31
Reşat Nuri Erol
Değişen dünya ve yapılması gereken çözümler
13.07.2021 231 Okunma
6 Yorum 13.07.2021 10:48
Reşat Nuri Erol
İnsanlığın zulümden kurtulup saadete ermesi için - 3
12.07.2021 246 Okunma
6 Yorum 12.07.2021 07:46
Reşat Nuri Erol
İnsanlığın zulümden kurtulup saadete ermesi için - 2
11.07.2021 258 Okunma
6 Yorum 11.07.2021 11:36
Özer Ataç
Tekasür'e yollama
9.07.2021 164 Okunma
Reşat Nuri Erol
İnsanlığın zulümden kurtulup saadete ermesi için - 1
9.07.2021 276 Okunma
6 Yorum 09.07.2021 09:15
Reşat Nuri Erol
İSLAM DÜZENİ yani ADİL DÜZEN nedir? - 2
6.07.2021 268 Okunma
6 Yorum 06.07.2021 06:46
Reşat Nuri Erol
İSLAM DÜZENİ yani ADİL DÜZEN nedir? - 1
5.07.2021 300 Okunma
7 Yorum 05.07.2021 08:28
Reşat Nuri Erol
Adil Ekonomik Düzen’i böyle anlatmış olacağız
4.07.2021 250 Okunma
6 Yorum 04.07.2021 14:54
Reşat Nuri Erol
Adil Ekonomik Düzen’de sistem nasıl olacak?
3.07.2021 304 Okunma
6 Yorum 03.07.2021 10:50
Reşat Nuri Erol
“Ve onların i’razları sana kebir görünüyorsa…”-3
1.07.2021 255 Okunma
6 Yorum 01.07.2021 09:00
Reşat Nuri Erol
“Ve onların i’razları sana kebir görünüyorsa…”-2
27.06.2021 337 Okunma
6 Yorum 27.06.2021 14:46
Reşat Nuri Erol
“Ve onların i’razları sana kebir görünüyorsa…”-1
26.06.2021 299 Okunma
5 Yorum 26.06.2021 05:59
Reşat Nuri Erol
“Allah ve Kur’an var da bu dertlere dayanıyoruz”
25.06.2021 335 Okunma
7 Yorum 25.06.2021 09:22
Reşat Nuri Erol
Allah’ın plan ve projesini değiştirecek yoktur…
24.06.2021 319 Okunma
6 Yorum 24.06.2021 10:15
Reşat Nuri Erol
Bizim de her şeye SABRETMEMİZ gerekiyor…
23.06.2021 362 Okunma
6 Yorum 23.06.2021 10:36
Reşat Nuri Erol
Bize, size, hepimize Allah’ın yardımı gelecektir...
22.06.2021 374 Okunma
6 Yorum 22.06.2021 11:03
Reşat Nuri Erol
Sorunların çözülmemesi bizi hüzünlendiriyor…
21.06.2021 420 Okunma
7 Yorum 21.06.2021 14:34
Reşat Nuri Erol
“Biliyoruz, söyledikleri seni hüzünlendiriyor…”
20.06.2021 391 Okunma
6 Yorum 20.06.2021 12:39
Reşat Nuri Erol
“Ve ittika edip akledenler için ahiret hayırlıdır”
19.06.2021 342 Okunma
5 Yorum 19.06.2021 12:16
Reşat Nuri Erol
“Dünya hayatı laib ve lehvden başkası değildir”
18.06.2021 343 Okunma
5 Yorum 18.06.2021 10:17
Reşat Nuri Erol
Dünya-ahiret, laib-lehv, ittika-akletme, hayat-hayr
17.06.2021 348 Okunma
5 Yorum 17.06.2021 10:52
Reşat Nuri Erol
Kur’an nizamına göre üçüncü binyıl medeniyeti
16.06.2021 381 Okunma
5 Yorum 16.06.2021 10:47
Reşat Nuri Erol
“Kad hasirallezîne kezzebû bilikaillâhi…” (6/31)
15.06.2021 348 Okunma
5 Yorum 15.06.2021 10:03
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak-6
13.06.2021 342 Okunma
5 Yorum 13.06.2021 13:32
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak-5
12.06.2021 362 Okunma
5 Yorum 12.06.2021 09:54
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak-4
11.06.2021 368 Okunma
5 Yorum 11.06.2021 09:16
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak-3
9.06.2021 364 Okunma
5 Yorum 09.06.2021 10:49
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak-2
8.06.2021 398 Okunma
6 Yorum 08.06.2021 10:44
Reşat Nuri Erol
Süleyman Hocamı ilmî ve amelî çalışmalarla anmak…
7.06.2021 482 Okunma
6 Yorum 07.06.2021 10:34