Reşat Nuri Erol
‘Başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim…’-2
7.05.2026
897 Okunma, 1 Yorum

‘Başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim…’-2

Önceki yazıyla birlikte okunmasını tavsiye ederek kaldığımız yerden devam edelim…

“Gelelim ileri finansal kısmına. Bizde gün içerisinde tüm dünyadan farklı olarak bir öğrenme daha yatar. Ha, dünyadan farklı deyip dururken gün olgusunun bize has olmadığını söyleyeyim. Maatteessüf insanlığa kendi antropolojik finansal modeli yerine Avrupa bankacılığı dayatıldığından evrensel olanın ne olduğunu da unutmuşuz.

Şimdi dönelim meseleye. Biz günü, finansta risk hedging (önleyici risk yönetimi) olarak ifade edilen bir gayeyi de ihtiva ederek kullanıyoruz. Günü hususiyetle para cinsinden yapmıyoruz. Böylece tasarrufun kur riskini yönetiyoruz. Yalnız bununla da sınırlı değil, para sistemi riskini de yönetiyoruz. Benim ulaşabildiğim kadarıyla dünyada günü böyle kullanan bir tek biz varız. Bu hakikaten ileri finansal bir kavrayış ve beceridir. Ve günü bir finansal mühendisliğe tabi tutabileceğimizi gösterdiğimiz ilk farklılıktır.

Gelelim ikincisine. Gün ile ilgili getirdiğimiz ikinci farklılıksa yeni bir Pareto optimumu aramaktır. Modeli gönüllülükten çıkarıp bir finansal işe çevirme gayreti olarak yansımıştır. Ve başarıldığı noktada tasarruf finans adını almıştır. Tasarruf finans ithal olmayan tek finansal işimizdir (GES ve GOS artık çalışmadığı için). Bizdeki finansın geri kalan kısmı ithaldir. O yüzden finansı yabancı algılarız. Hiçbir türlü sindiremeyişimiz de bundandır. Bu yerli iş modeli varlığıyla inovasyon olduğu kadar ürününü de sürekli inovasyona tabi tutmaktadır.

Konuyu da bu yüzden açtım. Yeni bir gelişme var. Ve bu gelişme faizle imtihanımızda bahanelerimizi azaltıyor. Tasarruf finans başladığından bu yana kaygı hep sıra tespiti kaynaklı avantaj-dezavantaj dengesi oldu. Sonra bu kaygı “hemen teslim” veya erken teslim çözümlemeleri üzerine bir arayışa dönüştü. Bu arayış ise finansal darboğaz oluşturacak kadar derin bir rekabete dönüştü. En sonunda kanun çıkınca bir yerden çizgi çekilip sistemin dengesi inisiyatif dışına çıkarıldı. Buna göre 6 ay en az bekleme süresi ve en uçta %40 tasarruf-%60 kredi dengesinde avantajlı olma durumu törpülenip herkes eşitlenmiş gibi yapıldı.

Fakat görüyorum ki sistem hemen teslim arayışını hiç bırakmamış. Ve çözmüş. En azından otomobil için. Sektörden bir şirketin yeni uygulamasını öğrendim. Otomobilde 6 aylık bekleme periyodunu kiralamayla çözmüş. Böylece hemen teslim yapabiliyor. İlk 6 ay aracın kiracısı oluyorsunuz, sonra da sahibi. Sektör yeni bir Pareto optimumu bulmuş yani. Ama bu optimum sözleşme açanlar arasında değil, açanlarla-açmayanlar arasında. Bu çok büyük bir mesele. Çünkü otomobil ve konut arzında bir darlık olmazsa sektör Türkiye’nin bu ihtiyaçlarını karşılamaya doğru gidiyor. Madem hemen teslim sorunu çözülüyor sürecin diğer ucuna bakalım. Önerilerimiz de buradan olsun; yeni inovasyon alanı. Tasarruf finansın sadece kredinin değil, alternatif tasarruf modellerinin de yerine geçme potansiyeli var. BES hesabı açar gibi tasarruf hesabı açılabilir. Nakit akışları tasarruf finansta varlığa dönüştürülebilir. Sürekli birkaç tasarruf hesabı birden açık tutulup varlığa dönüştürülmese de büyütülebilir. Bu teminat tarafına çalışmakla olur. Ve Türkiye atıl teminat zengini bir ekonomi olarak çok büyük rahatlayabilir. Hisse senetlerimiz var. Öylece duruyor. Satmak da istemiyoruz zaten. Sektör bunları teminat alacak yeteneğe gelmeyi çalışabilir. Borsada al-satçılıktan kurtuluruz.

Yastık altı altınlarımız var. Öylece duruyor. Satmak da istemiyoruz zaten. Sektörün bunları rehin alacağı mekanizmalar gelişse hikâye çok değişir. Yastık altı sorunu da çözülür. Bankalarda altın hesaplarımız her geçen gün büyüyor ama kendi ekonomik durumumuza faydası yok. Sektör bunları rehin alsa neler yapılır neler. Köyde arsalarımız, tarlalarımız var. İcara vermişiz gidiyor. Satmak zaten caiz değil. Sektörün bunları teminat alacağı teknolojiler olgunlaşsa her iş kolaylaşır. Üstelik öyle faizci teminata da benzemez. Şimdi çıkıp zaten uygulama olmadığı halde; bunların bir kısmı teminat alınıyor denilecek. Denilecek ama ben başka bir şeyi tartışıyorum. Âtıl değerlerin ekonomiye kazandırılması gibi bir niyete çıkmaktan bahsediyorum. Teminatı inovasyona tabi tutmaktan bahsediyorum. Sektör teminat üretmeye odaklanmış durumda. Âtıl teminatları ekonomiye kazandırma rolüne bürünmeli artık. Bürünsün ki başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim. Faizci ezberleri değiştirelim.

 


YorumcuYorum
Reşat Nuri Erol
07.05.2026
09:57


Reşat Nuri Erol

“Başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim…”-2

Reşat Nuri Erol

07.05.2026 - 04:30

https://www.milligazete.com.tr/baska-bir-turk-ekonomisi-tasavvur-edelim-2






Son Eklenen Makaleler
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 189
12.05.2026 597 Okunma
1 Yorum 12.05.2026 10:02
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 188
11.05.2026 653 Okunma
1 Yorum 11.05.2026 10:44
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 187
10.05.2026 793 Okunma
1 Yorum 10.05.2026 10:01
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 186
9.05.2026 843 Okunma
1 Yorum 09.05.2026 11:13
Reşat Nuri Erol
‘Başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim…’-2
7.05.2026 897 Okunma
1 Yorum 07.05.2026 09:57
Reşat Nuri Erol
‘Başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim…’-1
6.05.2026 1034 Okunma
1 Yorum 06.05.2026 08:31
Reşat Nuri Erol
“Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân?” - 2
5.05.2026 1249 Okunma
1 Yorum 05.05.2026 11:48
Reşat Nuri Erol
“Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân?” - 1
4.05.2026 1055 Okunma
1 Yorum 04.05.2026 07:20
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 185
3.05.2026 1101 Okunma
1 Yorum 03.05.2026 10:18
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 184
2.05.2026 1033 Okunma
1 Yorum 02.05.2026 10:06
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 183
1.05.2026 1068 Okunma
1 Yorum 01.05.2026 09:36
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 182
30.04.2026 1128 Okunma
1 Yorum 30.04.2026 09:51
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 181
29.04.2026 991 Okunma
1 Yorum 29.04.2026 08:00
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 180
26.04.2026 1096 Okunma
1 Yorum 26.04.2026 10:12
Reşat Nuri Erol
Kur’an kıssalarını işte böyle anlamaya başladım
25.04.2026 1322 Okunma
1 Yorum 25.04.2026 04:34
Reşat Nuri Erol
1323. hafta Kur’an ve İlim seminerimizden… - 4
24.04.2026 1027 Okunma
1 Yorum 24.04.2026 11:24
Reşat Nuri Erol
1323. hafta Kur’an ve İlim seminerimizden… - 3
23.04.2026 1069 Okunma
1 Yorum 23.04.2026 13:20
Reşat Nuri Erol
1323. hafta Kur’an ve İlim seminerimizden… - 2
21.04.2026 1143 Okunma
1 Yorum 21.04.2026 07:26
Reşat Nuri Erol
1323. hafta Kur’an ve İlim seminerimizden… - 1
20.04.2026 1237 Okunma
1 Yorum 20.04.2026 07:57
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 179
19.04.2026 1216 Okunma
1 Yorum 19.04.2026 09:40
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 178
18.04.2026 1247 Okunma
1 Yorum 18.04.2026 09:54
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 177
17.04.2026 1348 Okunma
1 Yorum 17.04.2026 09:57
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 176
16.04.2026 1324 Okunma
1 Yorum 16.04.2026 11:02
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 175
15.04.2026 1234 Okunma
1 Yorum 15.04.2026 09:28
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 174
13.04.2026 1249 Okunma
1 Yorum 13.04.2026 10:18
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 173
12.04.2026 1221 Okunma
1 Yorum 12.04.2026 07:23
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 172
11.04.2026 1196 Okunma
1 Yorum 11.04.2026 04:53
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 171
10.04.2026 1129 Okunma
1 Yorum 10.04.2026 07:15
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 170
9.04.2026 1429 Okunma
1 Yorum 09.04.2026 12:02
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 169
8.04.2026 1279 Okunma
1 Yorum 08.04.2026 09:44
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 168
7.04.2026 1259 Okunma
1 Yorum 07.04.2026 08:23
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 167
6.04.2026 1239 Okunma
1 Yorum 06.04.2026 11:03
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 166
5.04.2026 1273 Okunma
1 Yorum 05.04.2026 09:51
Reşat Nuri Erol
Düzeni doğru kur ve koru, kendini denetle…
4.04.2026 1334 Okunma
1 Yorum 04.04.2026 10:46
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 165
3.04.2026 1382 Okunma
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 164
2.04.2026 1439 Okunma
1 Yorum 02.04.2026 09:55
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 163
1.04.2026 1336 Okunma
1 Yorum 01.04.2026 11:25
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 162
31.03.2026 1337 Okunma
1 Yorum 31.03.2026 11:51
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 161
30.03.2026 1353 Okunma
1 Yorum 30.03.2026 08:10
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 160
29.03.2026 1524 Okunma
1 Yorum 29.03.2026 13:19
Reşat Nuri Erol
Islah projeleri neden başarısız oldu? ve
28.03.2026 1243 Okunma
1 Yorum 28.03.2026 08:33
Reşat Nuri Erol
Islah projeleri neden başarısız oldu?
27.03.2026 1312 Okunma
1 Yorum 27.03.2026 09:13
Reşat Nuri Erol
Yeni Bir Medeniyete Ne Zaman Uyanacağız? - 4
26.03.2026 1408 Okunma
1 Yorum 26.03.2026 11:46
Reşat Nuri Erol
Yeni Bir Medeniyete Ne Zaman Uyanacağız? - 3
25.03.2026 1352 Okunma
1 Yorum 25.03.2026 07:30
Reşat Nuri Erol
Yeni Bir Medeniyete Ne Zaman Uyanacağız? - 2
19.03.2026 2038 Okunma
2 Yorum 19.03.2026 06:20
Reşat Nuri Erol
Yeni Bir Medeniyete Ne Zaman Uyanacağız? - 1
18.03.2026 1913 Okunma
1 Yorum 18.03.2026 06:56
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 159
15.03.2026 1980 Okunma
1 Yorum 15.03.2026 13:15
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 158
14.03.2026 1789 Okunma
1 Yorum 14.03.2026 11:49
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 157
13.03.2026 1714 Okunma
1 Yorum 13.03.2026 10:26
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 156
12.03.2026 1625 Okunma
1 Yorum 12.03.2026 11:00
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 155
10.03.2026 1539 Okunma
1 Yorum 10.03.2026 06:43
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 154
9.03.2026 1661 Okunma
1 Yorum 09.03.2026 08:44
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 153
8.03.2026 1651 Okunma
1 Yorum 08.03.2026 06:39
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 152
7.03.2026 2028 Okunma
1 Yorum 07.03.2026 06:38
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 151
6.03.2026 1496 Okunma
1 Yorum 06.03.2026 06:53
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 150
5.03.2026 1820 Okunma
1 Yorum 05.03.2026 10:59
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 149
4.03.2026 1638 Okunma
1 Yorum 04.03.2026 07:37
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 148
3.03.2026 1722 Okunma
1 Yorum 03.03.2026 13:06
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 147
2.03.2026 1897 Okunma
1 Yorum 02.03.2026 07:21
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 146
1.03.2026 1797 Okunma
1 Yorum 01.03.2026 08:08
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 145
28.02.2026 1963 Okunma
1 Yorum 28.02.2026 07:38
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 144
27.02.2026 1589 Okunma
1 Yorum 27.02.2026 07:39
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 143
26.02.2026 1813 Okunma
1 Yorum 26.02.2026 06:55
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 142
25.02.2026 1699 Okunma
1 Yorum 25.02.2026 07:41
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 141
24.02.2026 1775 Okunma
1 Yorum 24.02.2026 07:25
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 140
22.02.2026 2147 Okunma
1 Yorum 22.02.2026 07:50
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 139
21.02.2026 2132 Okunma
1 Yorum 21.02.2026 07:59
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 138
20.02.2026 1826 Okunma
1 Yorum 20.02.2026 09:54
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 137
19.02.2026 1922 Okunma
1 Yorum 19.02.2026 11:11
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 136
18.02.2026 1815 Okunma
1 Yorum 18.02.2026 11:51
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 135
17.02.2026 1935 Okunma
1 Yorum 17.02.2026 10:39
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 134
15.02.2026 1961 Okunma
1 Yorum 15.02.2026 11:48
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 133
13.02.2026 1718 Okunma
1 Yorum 13.02.2026 13:18
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 132
12.02.2026 1888 Okunma
1 Yorum 12.02.2026 08:20
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 131
11.02.2026 1769 Okunma
1 Yorum 11.02.2026 10:54
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 130
10.02.2026 1845 Okunma
1 Yorum 10.02.2026 07:52
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 129
9.02.2026 2123 Okunma
1 Yorum 09.02.2026 11:29
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 128
8.02.2026 1946 Okunma
1 Yorum 08.02.2026 08:25
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 127
7.02.2026 2050 Okunma
1 Yorum 07.02.2026 11:12
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 126
6.02.2026 1968 Okunma
1 Yorum 06.02.2026 11:24
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 125
5.02.2026 2038 Okunma
1 Yorum 05.02.2026 12:18
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 124
4.02.2026 1908 Okunma
1 Yorum 04.02.2026 11:52
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 123
1.02.2026 1914 Okunma
1 Yorum 01.02.2026 11:12
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 122
30.01.2026 1884 Okunma
1 Yorum 30.01.2026 11:40
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 121
29.01.2026 2148 Okunma
1 Yorum 29.01.2026 10:21
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 120
28.01.2026 1877 Okunma
1 Yorum 28.01.2026 11:45
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 119
27.01.2026 2079 Okunma
1 Yorum 27.01.2026 10:14
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 118
25.01.2026 2189 Okunma
1 Yorum 25.01.2026 13:16
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 117
24.01.2026 2103 Okunma
1 Yorum 24.01.2026 19:01
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 116
23.01.2026 2068 Okunma
1 Yorum 23.01.2026 12:37
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 115
22.01.2026 2123 Okunma
1 Yorum 22.01.2026 11:15
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 114
21.01.2026 2158 Okunma
1 Yorum 21.01.2026 12:37
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 113
20.01.2026 2094 Okunma
1 Yorum 20.01.2026 09:38
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 112
19.01.2026 2106 Okunma
1 Yorum 19.01.2026 11:39
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 111
14.01.2026 2139 Okunma
1 Yorum 14.01.2026 12:28
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 110
13.01.2026 2106 Okunma
1 Yorum 13.01.2026 08:47
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 109
11.01.2026 2165 Okunma
1 Yorum 11.01.2026 11:14
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 108
10.01.2026 2297 Okunma
1 Yorum 10.01.2026 11:59
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 107
9.01.2026 2105 Okunma
1 Yorum 09.01.2026 12:59
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 106
8.01.2026 2416 Okunma
2 Yorum 09.01.2026 12:58


© 2026 - Akevler