Reşat Nuri Erol
Medeniyet-6: Sovyetler Birliği’nin dağılması ve ...
20.11.2026
390 Okunma, 1 Yorum

Medeniyet-6: Sovyetler Birliği’nin dağılması ve ...

Önceki yazılarla birlikte okunmasını tavsiye ederek kaldığımız yerden devam…

Özellikle doların uluslararası rezerv para statüsü, Amerika Birleşik Devletleri’ne küresel finans sisteminde önemli avantajlar sağlamakla birlikte bu avantajın kapsamı, para politikasının sınırları ve dünya ekonomisindeki etkileri ekonomik koşullara göre değişmektedir. Senyoraj geliri, para çıkarma yetkisinin ekonomik sonuçlarından biridir; ancak bu kavramı karşılıksız biçimde sınırsız para basma hakkıyla eşitlemek, modern para sisteminin işleyişini doğru açıklamaz. Çünkü aşırı para arzı, üretim kapasitesiyle desteklenmediğinde enflasyon, satın alma gücünün aşınması, finansal istikrarsızlık ve para birimine duyulan güvenin zayıflaması gibi sonuçlar doğurabilir.

Bununla birlikte uluslararası para sisteminin mevcut yapısı, rezerv para ihraç eden ülkelerin diğer ülkelerden farklı finansman imkânlarına sahip olmasına neden olabildiği için küresel ekonomik adalet tartışmalarının önemli başlıklarından birini oluşturmaktadır.

Bu nedenle küresel ekonomik düzenin reformu, para basma yetkisinin bir ülkenin elinden alınması gibi basit bir öneriye indirgenmemeli; uluslararası finansal istikrarın, rezerv para sisteminin, borç sürdürülebilirliğinin ve gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişiminin birlikte ele alınmasını gerektirmelidir.

Ekonomik gücün uluslararası ölçekte daha adil dağıtılması, yalnızca finansal sistemin yeniden düzenlenmesiyle değil, aynı zamanda teknolojiye erişimin genişletilmesi, üretken yatırımların artırılması ve düşük gelirli ülkelerin kurumsal kapasitelerinin güçlendirilmesiyle mümkün olabilir. Bu noktada temel mesele, sermayeyi bütünüyle reddetmek değil, sermayenin üretime, istihdama, bilimsel gelişmeye ve toplumsal refaha hizmet edeceği kurumsal çerçeveyi oluşturabilmektir.

Sovyetler Birliği’nin Dağılması, Kimlik ve Din

Yirminci yüzyılın son çeyreğinde Sovyetler Birliği’nin yaşadığı ekonomik, siyasi ve kurumsal krizler, sosyalist sistemin çözülmesine ve 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birlikte uluslararası güç dengesinin köklü biçimde değişmesine yol açmıştır. Bu dönüşüm, yalnızca bir ekonomik modelin sona ermesi anlamına gelmemiş, aynı zamanda Sovyet coğrafyasında yaşayan halkların siyasi kimliklerini, dinî geleneklerini, dilsel miraslarını ve tarihsel aidiyetlerini yeniden ifade edebilecekleri yeni koşullar meydana getirmiştir.

Sovyet yönetiminin farklı dönemlerde uyguladığı din karşıtı politikalar, Müslüman toplulukların yanı sıra Ortodoks Hıristiyanlar ve diğer dinî gruplar üzerinde de etkili olmuş; ancak dinî geleneklerin toplumsal hayattaki varlığını her yerde aynı ölçüde ortadan kaldıramamıştır. Özellikle Orta Asya’daki Türk ve Müslüman toplulukların dinî ve kültürel kimliklerini koruması, toplumların tarihsel hafızasının devlet politikalarıyla bütünüyle silinemeyeceğini gösteren önemli örneklerden biridir.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra bağımsızlığını kazanan Orta Asya ve Kafkasya ülkelerinde dinî kurumların yeniden canlanması, millî kimliklerin güçlenmesi ve tarihsel geleneklere yöneliş, yeni siyasi düzenin belirgin özellikleri arasında yer almıştır. Bu süreçte bütün toplulukların aynı biçimde hareket ettiğini söylemek mümkün değildir; çünkü dinin toplumsal hayattaki yeri, devletlerin tercihleri, siyasi kurumların niteliği ve toplumların tarihsel tecrübeleri bakımından önemli farklılıklar ortaya çıkmıştır.

Yirmi birinci yüzyılın medeniyet tartışmaları, dinlerin varlığını ortadan kaldırmaya veya onları siyasal hayatın dışına bütünüyle çıkarmaya odaklanmak yerine, farklı inanç topluluklarının haklarını güvence altına alan ve dinî farklılıkları çatışma nedeni olmaktan çıkaran düzenlemelere yönelmelidir.

Devletin görevi, belirli bir inancı bütün toplumun üzerine zorla yerleştirmek değil, inanç özgürlüğünü korumak, farklı toplulukların eşit yurttaşlık haklarını güvence altına almak ve dinin siyasal şiddeti meşrulaştırmak için kullanılmasını önlemektir.

(Devamı var)

 


YorumcuYorum
Reşat Nuri Erol
20.11.2026
10:22


Reşat Nuri Erol

Medeniyet: Sovyetler Birliği’nin dağılması ve…

Reşat Nuri Erol

20.11.2026

https://www.milligazete.com.tr/medeniyet-sovyetler-birliginin-dagilmasi-ve






Son Yorumlanan Makaleler
Reşat Nuri Erol
Medeniyet-6: Sovyetler Birliği’nin dağılması ve ...
20.11.2026 390 Okunma
1 Yorum 20.11.2026 10:22
Reşat Nuri Erol
Medeniyet-5: Demokrasi, Çoğulculuk, Sermaye
18.11.2026 678 Okunma
1 Yorum 18.11.2026 07:49
Reşat Nuri Erol
Medeniyet-4: Osmanlı, Ortadoğu ve Küresel Güç
17.11.2026 798 Okunma
1 Yorum 17.11.2026 10:19
Reşat Nuri Erol
Yeni Medeniyet-3: Kapitalizm ve Sosyal Devlet
16.11.2026 837 Okunma
1 Yorum 16.11.2026 07:59
Reşat Nuri Erol
Medeniyet-2: Finans Kapital ve Ekonomik Düzen
15.11.2026 925 Okunma
1 Yorum 15.11.2026 09:08
Reşat Nuri Erol
Yeni Medeniyet-1; Adil Dünya Barış Düzeni…
14.11.2026 926 Okunma
1 Yorum 14.11.2026 07:23
Reşat Nuri Erol
Düzen-2; Kendi kanun ve kendi medeniyetimiz
11.11.2026 967 Okunma
1 Yorum 11.11.2026 10:49
Reşat Nuri Erol
Düzen-1; ‘Komünizm yıkıldı, sıra kapitalizmde’
10.11.2026 961 Okunma
1 Yorum 10.11.2026 08:28
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya için-4; ‘Adil Dünya Barış Düzeni’
7.11.2026 1009 Okunma
1 Yorum 08.11.2026 09:16
Ahmet Yücel
ALLAH NURUNU TAMAMLAYACAK.
7.11.2026 324 Okunma
1 Yorum 07.11.2026 23:56
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya için-3; “Söz Ola Kese Savaşı”
7.11.2026 965 Okunma
1 Yorum 07.11.2026 08:25
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya-2; Yeni bir ‘İnsanlık Sözleşmesi’
6.11.2026 964 Okunma
1 Yorum 06.11.2026 08:49
Reşat Nuri Erol
Adil bir dünya-1; Hakkı üstün tutarak kurulur
5.11.2026 976 Okunma
1 Yorum 05.11.2026 05:53
Reşat Nuri Erol
Medine’den insanlığa-4; ve İnsanlık Sözleşmesi
4.11.2026 1027 Okunma
1 Yorum 04.11.2026 08:29
Reşat Nuri Erol
Medine’den insanlığa-3; ve ‘Medine Sözleşmesi’
3.11.2026 979 Okunma
1 Yorum 03.11.2026 05:49
Reşat Nuri Erol
Medine’den insanlığa-2; Erbakan ve Adil Düzen
31.10.2026 1046 Okunma
1 Yorum 31.10.2026 08:12
Reşat Nuri Erol
Medine’den insanlığa-1; girizgâh ile başlıyoruz…
30.10.2026 1239 Okunma
1 Yorum 30.10.2026 10:01
Reşat Nuri Erol
Küresel zalim düzen ve Adil Düzen kurmak (6)
29.10.2026 1042 Okunma
1 Yorum 29.10.2026 08:20
Reşat Nuri Erol
Küresel zalim düzen ve Adil Düzen kurmak (5)
27.10.2026 1019 Okunma
1 Yorum 28.10.2026 09:03
Reşat Nuri Erol
Küresel zalim düzen ve Adil Düzen kurmak (5)
28.10.2026 482 Okunma
1 Yorum 28.10.2026 08:48
Reşat Nuri Erol
Küresel zalim düzen ve Adil Düzen kurmak (4)
26.10.2026 1097 Okunma
1 Yorum 26.10.2026 10:50
Reşat Nuri Erol
Küresel zalim düzen ve Adil Düzen kurmak (3)
25.10.2026 1126 Okunma
1 Yorum 25.10.2026 08:39
Reşat Nuri Erol
Küresel zalim düzen ve Adil Düzen kurmak (2)
24.10.2026 1269 Okunma
1 Yorum 24.10.2026 09:25
Reşat Nuri Erol
Küresel Zalim Düzen ve Adil Düzen Kurmak (1)
23.10.2026 1241 Okunma
1 Yorum 23.10.2026 09:19
Reşat Nuri Erol
Erbakan 100 Yaşında-4; Cevat Özkaya ve Pınar
22.10.2026 1159 Okunma
1 Yorum 22.10.2026 08:07
Reşat Nuri Erol
Erbakan 100 Yaşında-3; Cevat Özkaya pınarı…
21.10.2026 1288 Okunma
1 Yorum 21.10.2026 07:19
Reşat Nuri Erol
Erbakan 100 Yaşında-2; Kur’an ve Adil Düzen
19.10.2026 1271 Okunma
1 Yorum 19.10.2026 12:22
Reşat Nuri Erol
Necmettin Erbakan 100 Yaşında-1; Adil Düzen…
18.10.2026 1255 Okunma
1 Yorum 18.10.2026 07:17
Reşat Nuri Erol
‘İnsan Kalmak İçin Bir Çağrı’ya Çare/Çözüm
17.10.2026 1251 Okunma
1 Yorum 17.10.2026 09:37
Reşat Nuri Erol
‘Toplumsal çürümeyi kabullenmiyoruz!’- Çare?
16.10.2026 1430 Okunma
2 Yorum 16.10.2026 07:41
Reşat Nuri Erol
Kur’an ve ilim 1340. hafta seminer notlarından-4
15.10.2026 1186 Okunma
1 Yorum 15.10.2026 08:16
Reşat Nuri Erol
Kur’an ve ilim 1340. hafta seminer notlarından-3
14.10.2026 1141 Okunma
1 Yorum 14.10.2026 08:11
Reşat Nuri Erol
Kur’an ve ilim 1340. hafta seminer notlarından-2
13.10.2026 1185 Okunma
1 Yorum 13.10.2026 06:18
Reşat Nuri Erol
Kur’an ve ilim 1340. hafta seminer notlarından-1
12.10.2026 1224 Okunma
1 Yorum 12.10.2026 07:56
Reşat Nuri Erol
‘Küresel Krize Kur’ani Çözümler’ Sempozyumu
11.10.2026 1252 Okunma
1 Yorum 11.10.2026 07:07
Reşat Nuri Erol
Kur’an Nizamı; ‘Ağızlarıyla iman ettik diyenler’
10.10.2026 1324 Okunma
1 Yorum 10.10.2026 08:23
Reşat Nuri Erol
Kur’an Nizamı, Adil Düzen ve BüyükAile
9.10.2026 1270 Okunma
1 Yorum 09.10.2026 08:55
Reşat Nuri Erol
Büyük Değişim Semt ve Mahalleden Başlamalı
8.10.2026 1289 Okunma
1 Yorum 08.10.2026 10:13
Reşat Nuri Erol
Adil Düzen’in şeffaf uygulama ile görünür olması
7.10.2026 1282 Okunma
1 Yorum 07.10.2026 08:57
Lütfi Hocaoğlu
Bilgisayardan Kuran Öğrenmek. Ruhu-l Kuran Projesi
1.08.2009 21104 Okunma
42 Yorum 06.10.2026 21:58
Reşat Nuri Erol
Fon vurgunundan Kur’an nizamı Adil Düzen’e…
6.10.2026 1262 Okunma
1 Yorum 06.10.2026 10:12
Reşat Nuri Erol
Fon Krizinden Daha Güçlü Bir Piyasa Yapısına
5.10.2026 1391 Okunma
1 Yorum 05.10.2026 09:38
Reşat Nuri Erol
Jeoekonomi Enstitüsü’nün Pratik Çözüm Seti
4.10.2026 1353 Okunma
1 Yorum 04.10.2026 10:17
Reşat Nuri Erol
İJE'nin teşhisi: Birbirini güçlendiren dört kriz
3.10.2026 1455 Okunma
1 Yorum 03.10.2026 06:50
Reşat Nuri Erol
Kur’an nizamı, fon vurgunu ve bir çözüm önerisi
2.10.2026 1281 Okunma
1 Yorum 02.10.2026 09:50
Reşat Nuri Erol
Kur’an Nizamı ve ‘Fon vurgunu’ sistemin iflası
30.09.2026 1457 Okunma
1 Yorum 30.09.2026 10:00
Reşat Nuri Erol
Kur’an Nizamı-280; “Küfürde yarışıyor olanlar”
28.09.2026 1458 Okunma
1 Yorum 28.09.2026 12:40
Reşat Nuri Erol
Kur’an Nizamı-279; “Seni mahzun etmesin…”
27.09.2026 1465 Okunma
1 Yorum 27.09.2026 09:49
Reşat Nuri Erol
Kur’an Nizamı-278; “Yâ eyyühe’r-rasûlü…”
26.09.2026 1384 Okunma
1 Yorum 26.09.2026 07:57
Reşat Nuri Erol
Burhan Özfatura’nın vefatı ve en son köşe yazısı
25.09.2026 1502 Okunma
1 Yorum 25.09.2026 10:54


© 2026 - Akevler