Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi-15
8.06.2026
1219 Okunma, 1 Yorum

Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-15

Bu yazılar hem Yük. Müh. Süleyman Karagülle, Prof. Dr. Necmettin Erbakan, Prof. Dr. Arif Ersoy’u anma’ hem de yaşanan sosyal TUFAN’ için ‘ÇARE’ yazılarıdır…

‘Sosyal Tufan’ derken, ülkemizde ve bütün dünyada hayatımızın ilmî-iktisadî-ahlâkî-idarî/siyasî dört ana alanını da sarmış olan ‘sosyo-ekonomik tufan’ demek istiyor, çare/çözüm olarak da ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’ önerimizi sunuyoruz…

Arif Ersoy: Bugün bir başka problemimiz… İslâm Ekonomisi’nin tarihini okuyoruz. Evet, tarihini okumamız lazım. Geçmişte ne oldu? Ama esas olan, bugün ve yarın. Bugün, bunu nasıl uygulayacağız? Nasıl uygulayacağımız ilmî çözüm gerektiriyor. Fetva, bunun için sıkıntı oluyor. Fetva, bugün üretmiyor, bugünkü problemi eskiye uyduruyor. Bugün İstanbul’da ticaret yapan bir adamın karşılaştığı problemi çözerken, Emeviler döneminde bir müftünün verdiği fetvayı örnek alıyor. O da bugünkü hayata uymayınca, kapitalizme nasıl kapı bulacağım, nasıl gireceğim diye yol arıyor. Problem oradan geliyor.

Faizsiz finans, faizli finanstan daha mantıklıdır. İnsanlara daha faydalıdır. Üretim merkezlidir. Biliyorsunuz ki esas üretim, pareto optimuma göre, milli hâsılanın büyümesidir. Milli hâsılayı büyütmeden birinin payını arttırıyorsan diğerininki azalıyordur. Yani faiz bunu yapıyor. Esas olan mal ticareti, üretimi arttırıyor. Para ticareti, birinin karını arttırırken diğerininkini azaltıyor. Yani dengeyi bozuyor.

Maraşlı: Hak merkezli bir anayasa yapılmalı demiştiniz. Bugünkü Türkiye şartlarında nasıl olabilir böyle bir şey? Kur’an ve Sünnet’e ne kadar uyumlu olabilir? 

Ersoy: Bir kimse evini kendi zevkine ve inancına göre dizayn eder, mobilyasını koyar, boyasını yaparsa o ev mutlu olur. Bir başkası gelse ve dese ki: Bu nasıl boya? Bu Kâbe’nin resmi niye duruyor? Onu indirse, Michael Jackson’ın resmini oraya koysa, o ev sahibi mutlu olur mu? Bir ulusun anayasası, yasaların anası, o milletin dünya görüşüne, değer ölçülerine, tarihi müktesebatına uygun olarak hazırlanmalıdır. Başka bir milletin anayasasına göre yönetilen bir milletin özgürlüğü tartışmalıdır. Eğer demokrasi, halkın iradesini yansıtmaysa anayasanın mutlaka milli olması lazım. Belki, geçmişte Türkiye’de ilmî gelişme yeterli değildi. Bugün, bugünkü ilim adamlarımız tarihi müktesebata uygun, yepyeni bir anayasayı yapacak güce sahipler. Ben böyle inanıyorum. Yeter ki o ilim adamlarını bulup, ortak bir masanın etrafında, toplumun bütün katmanlarını da düşünerek ortak paydalara dayalı bir anayasa geliştirmelerini sağlayalım. Bunu yapacak güçteler. Yalnız, anayasa ilmî olmalıdır. O partinin programına veya şu kişinin zevkini göre yapılırsa uzun ömürlü olmaz. Anayasa kısa olmalıdır. Temel ilkeler ortaya konmalıdır. Türkiye’nin bunu yapacak tarihi müktesebatı, birikimi ve ilim adamları var. Ama bunun bir yöntem ile yapılması lazım. 

Amerikan başkanlık sistemi burada uygulanamaz. Fransız başkanlık sistemi burada uygulanamaz. Rusya’nın başkanlık sistemi hiç uygulanamaz. Ama bizim tarihimize bakarak, Medine Site Devleti’nin başkanı Hz. Muhammed’in (sav) uygulamalarına bakarak… Peygamberlikten çok uygulamalarına bakarsak ve İslâm tarihindeki diğer uygulamalara bakarsak bugünün şartlarında başkanlık sistemini de rahat geliştiririz. Bazıları hemen heyecanlanır. Bizde başkanlık sistemi nasıl olacak? Bizde başkanlık sistemi, sadece tayin ve azmeder. (Ama üst düzey yöneticileri) Başbakanı tayin eder, meclis onaylar. Genelkurmay başkanını tayin eder. Kendisi iş yapmaz, ihtilafları çözer. Onun için bugünkü dille söylersek, bu bazılarının hoşuna gitmez, baş ombudsmandır devlet başkanı. İhtilaf olursa o çözer. İhtilafların nasıl çözüleceği bellidir ama devletin temel kurumları arası çatışma olursa o çözer. Eğer siz devlet başkanının yükü ve yetkisini arttırırsanız fazla iş yapamaz. Amerikan sistemi niye çalışıyor? Başkanın 6-7 tane görevi var. Bunlar, merkezî görevlerdir. İç işlere hiç karışmaz. Amerika’da her eyaletin kendisi bir devlet gibidir. O sistem buraya uymaz tabi, o ayrı mesele. Yani biz kendi tarihimize uygun çok güzel işleyen bir başkanlık sistemini çıkartabiliriz. Ve o başkanlık sistemi sorun çözer. Sorun üretmez.

Çelik ve Maraşlı: Hocam, çok teşekkür ediyoruz. Allah razı olsun. 

 


YorumcuYorum
Reşat Nuri Erol
08.06.2026
09:07


Reşat Nuri Erol

Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-15

Reşat Nuri Erol

08.06.2026 - 04:30

https://www.milligazete.com.tr/prof-dr-arif-ersoy-adil-duzen-ortaklik-ekonomisi-15#google_vignette






Son Yorumlanan Makaleler
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 216
28.06.2026 182 Okunma
1 Yorum 28.06.2026 06:14
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 215
27.06.2026 776 Okunma
1 Yorum 27.06.2026 05:51
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 214
26.06.2026 832 Okunma
1 Yorum 26.06.2026 07:21
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 213
25.06.2026 1010 Okunma
1 Yorum 25.06.2026 09:23
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 212
24.06.2026 1038 Okunma
1 Yorum 24.06.2026 10:33
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 211
23.06.2026 947 Okunma
1 Yorum 23.06.2026 09:59
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 210
22.06.2026 1052 Okunma
1 Yorum 22.06.2026 07:37
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 209
21.06.2026 1168 Okunma
1 Yorum 21.06.2026 08:49
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 208
20.06.2026 1156 Okunma
1 Yorum 20.06.2026 05:50
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 207
19.06.2026 1136 Okunma
1 Yorum 19.06.2026 09:13
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 206
18.06.2026 1079 Okunma
1 Yorum 18.06.2026 09:45
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 205
17.06.2026 1063 Okunma
1 Yorum 17.06.2026 09:15
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 204
16.06.2026 1105 Okunma
1 Yorum 16.06.2026 09:29
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 203
15.06.2026 1123 Okunma
1 Yorum 15.06.2026 06:26
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 202
14.06.2026 1106 Okunma
1 Yorum 14.06.2026 09:36
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 201
13.06.2026 1056 Okunma
1 Yorum 13.06.2026 07:56
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 200
12.06.2026 1099 Okunma
1 Yorum 12.06.2026 07:27
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 199
11.06.2026 1141 Okunma
1 Yorum 11.06.2026 08:35
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 198
10.06.2026 1075 Okunma
1 Yorum 10.06.2026 09:48
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 197
9.06.2026 1009 Okunma
1 Yorum 09.06.2026 07:04
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi-15
8.06.2026 1219 Okunma
1 Yorum 08.06.2026 09:07
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi-14
7.06.2026 1180 Okunma
1 Yorum 07.06.2026 06:45
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi-13
6.06.2026 1182 Okunma
1 Yorum 06.06.2026 06:38
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-1
5.06.2026 1374 Okunma
1 Yorum 05.06.2026 07:41
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi-11
4.06.2026 1294 Okunma
1 Yorum 04.06.2026 10:09
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi-10
3.06.2026 1350 Okunma
1 Yorum 03.06.2026 09:14
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-9
2.06.2026 1311 Okunma
1 Yorum 02.06.2026 10:21
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-8
1.06.2026 1289 Okunma
1 Yorum 01.06.2026 11:00
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-7
31.05.2026 1357 Okunma
1 Yorum 31.05.2026 07:29
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-6
26.05.2026 1153 Okunma
1 Yorum 26.05.2026 09:43
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-5
24.05.2026 1106 Okunma
1 Yorum 24.05.2026 10:24
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-4
23.05.2026 1334 Okunma
1 Yorum 23.05.2026 10:05
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-3
22.05.2026 1330 Okunma
1 Yorum 22.05.2026 08:17
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-2
21.05.2026 1273 Okunma
1 Yorum 21.05.2026 10:46
Reşat Nuri Erol
Prof. Dr. Arif Ersoy; ‘Adil Düzen Ortaklık Ekonomisi’-1
20.05.2026 1356 Okunma
1 Yorum 20.05.2026 10:06
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 196
19.05.2026 1245 Okunma
1 Yorum 19.05.2026 09:45
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 195
18.05.2026 1127 Okunma
1 Yorum 18.05.2026 10:19
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 194
17.05.2026 1294 Okunma
1 Yorum 17.05.2026 08:39
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 193
16.05.2026 1279 Okunma
1 Yorum 16.05.2026 10:22
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 192
15.05.2026 1684 Okunma
1 Yorum 15.05.2026 11:43
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 191
14.05.2026 1486 Okunma
1 Yorum 14.05.2026 09:45
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 190
13.05.2026 1233 Okunma
1 Yorum 13.05.2026 07:42
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 189
12.05.2026 1193 Okunma
1 Yorum 12.05.2026 10:02
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 188
11.05.2026 1503 Okunma
1 Yorum 11.05.2026 10:44
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 187
10.05.2026 1419 Okunma
1 Yorum 10.05.2026 10:01
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 186
9.05.2026 1370 Okunma
1 Yorum 09.05.2026 11:13
Reşat Nuri Erol
‘Başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim…’-2
7.05.2026 1389 Okunma
1 Yorum 07.05.2026 09:57
Reşat Nuri Erol
‘Başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim…’-1
6.05.2026 1508 Okunma
1 Yorum 06.05.2026 08:31
Reşat Nuri Erol
“Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân?” - 2
5.05.2026 1712 Okunma
1 Yorum 05.05.2026 11:48
Reşat Nuri Erol
“Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân?” - 1
4.05.2026 1504 Okunma
1 Yorum 04.05.2026 07:20


© 2026 - Akevler