KUR’AN SÜNNET İCMA KIYAS İÇTİHAD NİZAMI ADİL DÜZEN ÇALIŞMALARI
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 134
Önceki yazılarla birlikte okunmasını tavsiye ederek kaldığımız yerden devam…
Tarihte peygamberler gelmiş, söyledikleri gerçek olmuş... Tarihte filozoflar gelmiş, bir şeyler söylemiş, doğru çıkanlar olmuş... O halde ilim de Allah’ın insanlığa çok büyük bir lütfudur. “Minellahi”deki “min” “câeküm”e müteallik olabilir. O takdirde nur Allah’tan gelmiştir. Bizim aktif rolümüz olmayabilir. Bu şekilde anlaşıldığı zaman Adil Düzencilere görev düşer; Kur’an’ı çağlarına göre ilim ile tafsil edecekler, ehli kitaba götürecekler. Böyle anladığımızda Erbakan Hoca gibi görevli birisi çıkacak, tebliği o yapacaktır.
Her iki mana verilebilir.
“Nur” ne demektir? Aydınlık demektir. Eski şeriatlarda doğrudan doğruya çözümler gelmiştir. Sünnet de çözümleri içeriyordu. İçtihat ve icma müesseseleri sonradan ortaya çıkmış, çıkacağını Kur’an bildirmiştir. “Birinci Kur’an Medeniyeti” içtihat ve icmayı getirmiş ama kendisi içtihat ve icmaya değil sünnete dayanıyordu. Şimdi “İkinci Kur’an Medeniyeti” yani “III. Bin Yıl Medeniyeti” içtihat ve icmaya yani “nur”a dayanıyor. Sorunların nasıl çözüleceğini öğreten içtihat ve icma müesseselerini de ayırmıyor. “Nur” nekredir. Her uygarlığın kendine has icma ve içtihatları olacaktır. Dolayısıyla size onlardan biri gelmiştir.
“Ve kitabün mübiynün / Ve mübin kitab gelmiştir.” (Maide 15)
Burada gelen nekre olan “kitab”dır, beyan eden, açıklayan bir “kitab”dır.
Kur’an’da, Kur’an’dan bahsederken nekre kitab kullanıldığı yerler olmuştur. Çoğu müfessirler bu tazim ve takbih içindir derler. Dilde bu da vardır. Ama biz bunu böyle açıklamıyoruz. O zaman hükmen arabiyyen olmaz. Yeni şekildeki bir ifade yeni hüküm içermelidir. Kur’an’ın muazzam olması veya olmaması bakımından bir hüküm çıkaramayız.
Biz buna şu manayı veriyoruz: Kur’an lafzıyla bir defa nazil olmuştur ve kıyamete kadar bir harfi bile değişmeyecektir. Ama manası böyle değildir, her bin yılda bir yeniden nazil olacaktır. Çünkü her yeni uygarlığa sıfırdan başlanacaktır.
Evet, sahabelerle başlayan icma ve içtihatlar “Birinci Kur’an Medeniyeti”ni kurmuştur. Şimdi “İkinci Kur’an Medeniyeti”ni kurarken biz yeniden içtihatlara başlayacağız. O içtihatlardan bazıları icmalara dönüşecektir. Her yeni bin yıl medeniyetinde içtihat ve icmaları ile Kur’an yeniden nazil olmuş olacaktır.
Buradan başka bir şey daha öğreniyoruz; içtihat ve icmalar yazılı olmalıdır.
Biz bunu şöyle uygulanabilir hâle getiriyoruz:
Müçtehit sene içinde içtihadını yapar, Ramazan’dan önce başkana tevdi eder. Başkan, Ramazan Bayramı günü bunu yayınlar. Kurban Bayramı’na kadar iptal için diğer müçtehitler hakemler nezdinde dava açabilirler.
-Kendisinin içtihadı icmaa aykırıysa,
-Kendisinin diğer içtihatlarla çelişkisi varsa,
-İcma ile sabit doğa ve sosyal kanunlara aykırıysa,
-Kendisinin içtihadının zararı var veya abes bir hükümse;
Bu içtihat hakemler tarafından iptal edilir.
İcmalar da Ramazan Bayramı’ndan önce ilan edilir.
Kurban Bayramı’na kadar muhalif olan çıkmazsa icma akdedilmiş olur.
İşte bütün bunlar yazılı hâle gelince onlar da “kitab” olmuş olur.
“Mübin/açıklayan kitap” (Maide 15) yani Kur’an’ı yorumlayan içtihat ve icmalardan oluşmuş kitap.
“Nur” usul ise “mübin kitap” da fürudur.
“Kitab-ı mübin”in nekre olması, her topluluğun farklı kanunlarının olmasındandır. Tek tip düzen yerine “çoklu hukuk sistemi” olması demektir.
Roma’da tek hukuk sistemi vardı. İslâmiyet çoklu hukuk sistemini getirmiştir. Batı’da aydınlanma başlayınca çok hukuklu sistem gelmiştir. İslâmiyet’in etki etmesi yıllarına Avrupalılar “aydınlanma çağı” diyorlar; Kur’an da burada “nur” diyor. (Devamı var)
(İlmî-İktisadî-İdarî/Siyasî-Dinî/Ahlâkî ADİL DÜZEN Çalışanı Reşat Nuri EROL - 15.02.2026)
*UYARI VE DAVET*
*Ülkemizde ve bütün dünyada hayatımızın ilmî-iktisadî-idarî/siyasî-dinî/ahlâkî 4 ana alanında da “SOSYAL TUFAN” seviyesinde sorunlar var (TEŞHİS).*
*Bu sorunların çare ve çözümü de var (TEDAVİ): “KUR’AN NİZAMI ADİL DÜZEN”*
Kur’an Nizamı Adil Düzen Çalışanı Reşat Nuri EROL
https://akevler.org/AkevlerTumKitaplar
https://akevler.org/AkevlerMakaleYazarlar
https://www.milligazete.com.tr/resat-nuri-erol
https://www.youtube.com/@islamedeniyetivakfi
https://www.youtube.com/@adilduzen ve diğer çalışmalar…