Reşat Nuri Erol
31.01.2019 Perş. - RNE'dan SEÇME 2 YAZI
31.01.2019
2884 Okunma, 0 Yorum

 

31.01.2019 Perş. - RNE'dan SEÇME 2 YAZI

 

Makale Yazısı-Bugün 00:30 TSİ

İslâmî Camianın On Büyük Hatası

Abdülaziz Kıranşal

-+

Müslümanlar Allah’tan sayı ve kalabalık istediler, Allah her iki kişiden birinin desteğini verdi. Siyasi güç istediler, Allah tek başına kanun yapma gücü verdi. Ekonomik güç istediler, Allah devlet bütçesi nasip etti. Medya gücü istediler, Allah medyanın tamamına yakınını verdi. Fetva gücü istediler, Allah hemen hemen bütün hocaların fetva desteğini verdi. Peki, neden hala inancımızı hayata hâkim kılmaktan fersah fersah uzağız? Neyimiz eksik?

1- Çünkü İslâmî camia olarak kamusal alan mücadelesi yaparken özel hayat Müslümanlığımızı ihmal ettik. Cemaatle namazı, günlük Kur’an ve zikri, ilmi çalışmaları ihmal ettik. Evlerimizdeki televizyon ve internete bile müdahale edemedik. Kendi çocuklarımızı bile uğrunda mücadele ettiğimiz hedef doğrultusunda İslam’a göre yetiştiremedik.

2- Vakıf, dernek, cemaat, siyasi parti, gazete, dergi, radyo ve çeşitli platformlarda İslâmî çalışma, toplantı, kermes, TV programı, protokol kuralları gibi mazeretlerle haremlik/selamlık ve mahremiyet prensiplerimizi ihlal edip, kadın erkek ilişkilerinde sınırların ötesine geçtik. Değerlerimizi ihmal ettik.

3- İslâmî hareketler olarak yıllardır yetiştirdiğimiz kadrolarımızı büyük ölçüde bürokrasiye kaptırarak, hareket içerisinde üretkenliğimizi kaybettik ve kısırlaştık. Devlet imkânlarından nemalanmayı, bürokraside kadrolaşmayı; tebliğ, davet, irşad, Emr-i bi’l-ma’rufNehy-i ani’l-münker vazifelerimizden evla gördük.

4- İslam’ın iktidarı için çıktığımız yolda Müslümanların iktidarına; İslam devleti için çıktığımız yolda ılımlı laik devlete; ehl-i sünnet adına çıktığımız yolda muhafazakar demokrasiye; îlâyıkelimetullah için çıktığımız yolda ehven-i şerre razı olduk. İktidarla imtihanımız muhalefetle imtihanımızdan çok daha çetin oldu. Mahalleleri, sokakları, kahvehaneleri, gecekonduları terk edip, Meclis kulislerine, belediye binalarına, ihale salonlarına, lüks otellerin toplantı odalarına kapanarak halktan koptuk.

5- Hareket içerisinde takva, ilim, samimiyet gibi prensiplerden ziyade; para, makam, iyi konuşma, bağlantı sahibi olma gibi özelliklere değer verdik. Yeni ve ehliyet sahibi kadrolar yetiştiremedik. Yetişen kadrolara da hep şüphe ile baktık.

6- Yaşadığımız acı tecrübelerin kalıcı hasarları nedeniyle kardeşlerimizi potansiyel ihanet sahibi olarak gördük. İtaat kavramını, namlusu kardeşimize çevrili bir silaha çevirdik. Yeteri kadar çalışmayıp fazlasıyla geri kaldığını düşündüğümüz kardeşlerimizi tembellik ve bunun sonucunda ihanetle, çok çalışan ve fazlasıyla öne çıktığını düşündüğümüz kardeşlerimizi riyakârlık ve bunun sonucunda yine ihanetle suçlayıp Allah rızası adına tırpanladık.

7- Davayı muhafaza prensibini bir müddet sonra konumumuzu muhafaza prensibine dönüştürdük. Dost, arkadaş ve ahbap ilişkilerimiz, dava kardeşliği ilişkilerimizin önüne geçti. Bizim varlığımızı hareketin varlığı, yokluğumuzu ise hareketin yokluğu olarak algıladığımız için hareket içerisinde yapılan her eleştiriyi ve sunulan her projeyi kendi istikbalimizle ve konumumuzla irtibatlandırarak değerlendirmek zorunda kaldık.

8- Haramlara ve yanlışlara karşı etkin bir mücadele gerçekleştiremedik. Kur’an ve sünnete aykırı olduğundan adımız gibi emin olduğumuz meseleler konusunda kazanımlarımızı kaybetmeme adına sessiz kalmayı veya Hudeybiye bağlamında tevil etmeyi tercih ettik. Bu sessizlik sonucunda İslâmî muhalefet ruhumuzu kaybettik.

9- Uzun yıllardan beri birbirimizle uğraşmaktan, siyasi tenkitlerden, birbirimizi tekfir etmekten, birbirimizi zındık, Şii, Vahhabi, ehl-i sünnet karşıtı, cahil, bidatçi, hain ve düşman ilan etmekten fırsat bulup kahvehanelerde, meyhanelerde, kumarhanelerde, uyuşturucu ve günah bataklığında bizi, derneklerimizi, vakıflarımızı, cemaatlerimizi, hatiplerimizi, hocalarımızı bekleyen büyük kalabalıkları unuttuk.

10- Toplumu idealize ederek İslâmî hareketi bugünlere taşıyan başörtüsü ve imam hatip mücadelesi gibi talepler dışında aynı toplumu yeniden sürükleyecek ve idealize edecek yeni İslâmî talepler geliştiremedik. Kur’an ve sünnetin hayata hâkimiyetini sağlayacak projeler üretmek yerine geçmişle övünmeyi, eski başarılarımızı bozdurup bozdurup harcamayı tercih ettik.

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

YazarAbdülaziz Kıranşal- Mesaj GönderYazdır

31 Ocak 2019

 

***

 

İsmail Küçükkılınç 
ismailkucukkilinc@karar.com

Said Halim Paşa niçin hilafet yanlısı ve laiklik karşıtıydı?

31.01.2019 Perşembe 00:01 - Son Güncelleme: 31.01.2019 Perşembe 09:46

-A+

11

YORUM YAZ

Meşrutiyet devrinin ‘İttihadçılığı tartışmasız ilk sadrazamı’ ve İslamcılığın ‘rakip ve hasımlarında dahi hayranlık uyandıran mütefekkiri’ Said Halim Paşa’nın, daha evvel Fransızca olarak yayınlanan eseri bu defa Osmanlı İmparatorluğu ve Dünya Savaşı ismi ve Fatih Yücel tercümesi ile Kronik Kitap’tan çıktı. Eserin sonuna, kitabın editörlüğünü de yapan kıymetli dostum Ömer Hakan Özalp’ tarafından Osmanlıca’dan Latin harflerine aktarılan, merhum Paşa’nın Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nın 5.Şube’sinde verdiği I. Dünya Harbi’ne giriş ve savaş sürecine ilişkin ifadesi ile aynı kitabın 1922 senesinde Sebilürreşad’da neşredilen “Türkiya’nın Harb-i Umumi’ye İştirakindeki Sebepler” başlıklı bölümü eklenerek zenginlik katılmıştır.

Said Halim Paşa’nın kitabı esasen beka meselesi merkezinde Osmanlı Devleti’nin I. Cihan Harbi’ne girişinin haklılık ve meşruluğunu mevzu edinmekteyse de hilafet meselesine de hassaten yer ayırdığı görülmektedir. Merhum Paşa İngiliz yetkililer kadar İngiliz milleti aleyhinde de çok sert ithamlarda bulunmakta, ancak en ziyade hilafet ve laiklik hususunda sertleşmektedir.

Bir İslamcının, İslamcı mütefekkir ve mihmandarın elbette ki hilafet yanlısı ve laiklik aleyhtarı olması kadar tabii bir durum düşünülemez, ancak Paşa, laikliğin veya bu manaya gelecek bir telakkinin “küfür” olduğunu da net bir şekilde ifade etmektedir. Demokrasi ise, idarecilerin seçim yoluyla işbaşına gelmesi ve ilk halifelerin de bu şekilde seçilmesi hasebiyle makbul bir tabir olarak görülmektedir.

Merhum Paşa’nın eserini esarette bulunduğu Malta’da kaleme aldığı tartışmasız olduğuna göre, saltanat ile hilafetin birbirinden ayrılması niyetinden bir şekilde haberdar olmuş olmalıdır ki, kitabının “Türkiye ve Hilafet” bölümünde, bilhassa hilafetin hanedan desteğinden mahrum bırakılması halinde kıymet ve işlevinden uzaklaşmış olacağı ima ve hatta ikazında bulunmaktadır.

Said Halim Paşa, Hz. Peygamber’in sünnetinin, hususî ve içtimaî hayatın -ne kadar önemsiz ya da mahrem olursa olsun- her meselesiyle alakalı unsurlara sahip olduğunu; bu bakımdan da bir Müslümanın tüm hareketlerinin, hangi mesele ve tabiatta olursa olsun, dinî bir mahiyet ve veçheyi haiz olduğunu ifade etmektedir. İslam bir nevi teokratik bir din olmakla birlikte bir ruhban sınıfına asla cevaz vermemektedir.

İslam, hayatı dinî ve dünyevî diye ayırmaz. “İslamiyet, bir dinden fazlasıdır yahut da özünde siyasî, sivil ve içtimaî bir yasa olan bir dindir. Bu, dinî formüllerle ifade edilen ve âdetlerin çerçevesini çizdiği bir dindir.

Paşa, şu satırlarda çok keskin ve nettir: “Dinî müessese ve Devlet’in bir olduğu İslamiyet’te bu ikisini birbirinden ayırmak imkânsızdır. Bu emelin taraftarları, bunun vukuunun İslamiyet’in ortadan kalkması manasına geldiğini unutmaktadırlar ya da bunun farkında değillerdir. Dolayısıyla Türkiye’deki bazı Müslümanların bu gayenin peşinden gitmeleri sadece yanlış yola sapmak değildir, bir küfürdür; ülkelerini Peygamber’in yasasının tatbikinden çıkardığı büyük gücü kaybetmesine mahkûm etmektir.” Paşa, bu meyanda Tanzimat hakkında da ağır ithamlarda bulunmaktadır.

Şu satırlardan anlaşıldığı kadarıyla, Paşa, bazı duyumlar almış ya da ferasetiyle bazı şeyleri öngörmüş gibidir: “Bugün Türkiye, İslamiyet’in buyruğu altındaymış görüntüsüne rağmen, aydınları tarafından İslamiyet’in temel kaidelerini reddetmeye yönlendirilmektedir. Fakat milletin yığınları, orta sınıflar da buna dâhil olmak üzere, bu kaidelere sadık kalmaktadır. Yakın bir gelecek, bu iki zihniyetten hangisinin galip çıkacağını gösterecektir. Barışın tesisinden sonra olağan şartlara dönülüp iç ve dış egemenliğin geri kazanıldığı zaman, bu iki tarafın arasında kesin surette bir çarpışma sahne alacaktır.” Paşa, aslında İTC içindeki koalisyona ve TBMM’deki üye profiline bakarak bir tahminde, daha doğrusu imada bulunmakta ise de kendisi şehid olduğundan yanıldığını görememiştir.

Said Halim Paşa, İslamiyet, hilafet, devlet ve Müslümanlar arasında şaşmaz bir bağ olduğu inancındadır: “İslamiyet, siyasî ve içtimaî bir yasa olmasından dolayı yapısı itibariyle ancak bir Devlet şekliyle mevcut olabilir. Nasıl dinî müessese ve Devlet İslamiyet’in işleyişinde bir oluyorsa, cemaatin dinî reisi de aynı şekilde onun siyasî reisidir. Diğer bir ifadeyle bir Halifelik vasfı mecburen, kaçınılmaz bir surette hükümdarlık vasfıyla beraber yürümelidir.

Paşa’ya göre Müslüman’ın vatanı tek, merkezi ise Halifelik Makamı’dır. Bazı üstadlar,  merhumun çerçeve ve çevresini çizdiği vatanın merkezinin “Halifelik Makamı” olduğu gerçeğini unutarak, onun “ Müslüman’ın vatanı şeriatın hâkim olduğu yerdir” ifadesinden hareketle “çok ince ve ustalıklı” imalarda bulunup istifhamlara yol açmaktadırlar. Ancak bu çok doğru bir usul olmasa gerektir. Merhumun aşağıya derc edeceğimiz bazı görüşleri, bu meseleyi “herkes” için vâzıh bir hale getirecek netliktedir.

Merhum Paşa, “İslam’ın siyasî birliği ilkesini tanımayan bu Müslüman Devletlerin hiçbirisi hayatlarını bağımsız olarak sürdürememiştir. Bazılarıysa Hristiyanlığın tahakkümü altına girmiştir” diyerek, Osmanlı hilafetine bağlılık ve onun korunması için ikaz gücü yüksek tespitlerde bulunarak ilave ediyor: “Hangi yetki altında yaşıyor olursa olsun, iyi bir Müslüman’ın hükümdarı Halife’dir.” Yani Paşa, “her Müslüman’ın vatanı Osmanlı Devleti, tabi olacağı başkent İstanbul, hükümdarı da Osmanlı padişahıdır” demek istiyor.

Paşa için, cihad ve mücadele Müslüman’ın en mühim şiarlarındandır: “Hakikatte, bir Müslüman’ın, Müslüman bir toprağın tahakküm altına alınmasıyla gayri-Müslim bir idareye tâbi hâle getirilmesine boyun eğmesi, sadece geçici olmak üzere, mücbir sebep zuhuru şartıyla olabilir. Özgürlüğü ve Halife’nin imparatorluğuyla birleşmek gayesiyle, bu teşebbüsünde başarı ihtimalini gördüğü andan itibaren gücünün sonuna kadar bu duruma karşı çıkmak onun buyruğudur.

Paşa, halifeliğin Osmanlılıkla ilişkisini tartışmaya açanlara karşı çok serttir. Ona göre, “Halifenin Kureyş’ten olması” tarihsel bir durumdur ve Kureyş’in gücü sebebiyledir. Hz. Peygamber, şayet başka bir gaye ile hareket etseydi hilafeti ailesine bırakırdı: “Hazret-i Muhammed, kendi yolundan gidenlere [halifeyi] Kureyş Kabilesi’nden tayin etmelerini tavsiye etmesinin sebebi, İslamiyet’in henüz kuvvetli Devletleri ortaya çıkarmadığı zamanda, kendi de mensubu olduğu bu kabilenin en sağlam şekilde teşkil edilmiş ve bunun neticesinde Halifeliğin bağımsızlığını devam ettirmeye ve imanın çıkarlarını müdafaa etmeye en muktedir Müslüman müessesesi olmasıydı.” Halifeliğin, bir daha hiç çıkmamak üzere Osmanlı’ya geçmesi de güç yüzündendir: “Halifeliğin bir daha çıkmamak üzere Osmanlı Hanedanı’na intikali de güç sayesinde vuku bulmuştur. Bu bakımdan Türkiye, en başından beri olduğu üzere, en kuvvetli Müslüman Devletidir.”

Paşa için, Türkiye ve İslamiyet eşanlamlıdır: “Bu tarihî bir gerçektir: İslam’ın bayraktarı olan Türkiye ümmetin ebediyen medar-ı iftiharı mevkiini koruyacaktır… Tam da bu sebeplerden dolayı İngiltere, İslam âleminin ayaklanmaması için Halifeliğin Türkiye’nin dışındaki bir hanedana geçmesine uğraşmış ve bunda başarılı olamayınca da Türk’ün gücünü ortadan kaldırmaya uğraşmıştır… Türkiye’nin ve İslam’ın kaderi birbirlerinden ayrılmamak üzere birleşmiştir.”

Said Halim Paşa Ankara idaresine karşı da kızgındır. Çünkü hiç kimsenin Hilafet Makamı’nın sınırlarını Türkiye’nin dışına çıkarmaya hakkı yoktur ve Osmanlı Devleti’nin sınırlarını korumada Ankara Hükümeti de en az Hindistan Müslümanları kadar hassas olmalıdır. Türkiye; Hicaz, Suriye, Filistin ve Mezopotamya’yı halifeliği kendi hanedanında deruhte ederek geri almaya mecburdur. Bu, dinî bir meseledir; buna karşı haricî müdahaleler, İslam âlemi tarafından hem halkların kendi kaderlerini tayin hakkının hem de Hz. Peygamber’in sünnetinin, yasasının ihlali manasında telakki edilecektir.

Said Halim Paşa, Türkiye’nin bekasını İslamiyet’te görmekte, İslam’ın din-devlet, din-dünya ayrılığına cevaz vermediğini vurgulamakta, aksi istikamette hareket edenleri şiddetle tenkid etmektedir. Neticede o hem İslam’ın gereği, hem de Türkiye’nin bekası düşüncesiyle hilafetten yana, laikliğin de karşısında bir tavır sergilemektedir.

Merhum Paşa, malum olduğu üzere, Malta’dan serbest bırakıldıktan sonra İtalya’da şehid edildiğinden, hilafet ve laiklik ile ilgili gelişmeleri görememiştir.

*

DEVAMI GAZETE SAYFASINDA!

*

BUGÜN BU KADAR!

SELAM VE DUA

REŞAD / RNE

 






Son Yorumlanan Makaleler
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 187
10.05.2026 594 Okunma
1 Yorum 10.05.2026 10:01
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 186
9.05.2026 662 Okunma
1 Yorum 09.05.2026 11:13
Reşat Nuri Erol
‘Başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim…’-2
7.05.2026 801 Okunma
1 Yorum 07.05.2026 09:57
Reşat Nuri Erol
‘Başka bir Türk ekonomisi tasavvur edelim…’-1
6.05.2026 998 Okunma
1 Yorum 06.05.2026 08:31
Reşat Nuri Erol
“Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân?” - 2
5.05.2026 1207 Okunma
1 Yorum 05.05.2026 11:48
Reşat Nuri Erol
“Febieyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân?” - 1
4.05.2026 1014 Okunma
1 Yorum 04.05.2026 07:20
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 185
3.05.2026 950 Okunma
1 Yorum 03.05.2026 10:18
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 184
2.05.2026 1008 Okunma
1 Yorum 02.05.2026 10:06
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 183
1.05.2026 1053 Okunma
1 Yorum 01.05.2026 09:36
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 182
30.04.2026 1113 Okunma
1 Yorum 30.04.2026 09:51
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 181
29.04.2026 977 Okunma
1 Yorum 29.04.2026 08:00
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 180
26.04.2026 1086 Okunma
1 Yorum 26.04.2026 10:12
Reşat Nuri Erol
Kur’an kıssalarını işte böyle anlamaya başladım
25.04.2026 1305 Okunma
1 Yorum 25.04.2026 04:34
Reşat Nuri Erol
1323. hafta Kur’an ve İlim seminerimizden… - 4
24.04.2026 1013 Okunma
1 Yorum 24.04.2026 11:24
Reşat Nuri Erol
1323. hafta Kur’an ve İlim seminerimizden… - 3
23.04.2026 1058 Okunma
1 Yorum 23.04.2026 13:20
Reşat Nuri Erol
1323. hafta Kur’an ve İlim seminerimizden… - 2
21.04.2026 1130 Okunma
1 Yorum 21.04.2026 07:26
Reşat Nuri Erol
1323. hafta Kur’an ve İlim seminerimizden… - 1
20.04.2026 1214 Okunma
1 Yorum 20.04.2026 07:57
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 179
19.04.2026 1208 Okunma
1 Yorum 19.04.2026 09:40
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 178
18.04.2026 1239 Okunma
1 Yorum 18.04.2026 09:54
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 177
17.04.2026 1334 Okunma
1 Yorum 17.04.2026 09:57
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 176
16.04.2026 1317 Okunma
1 Yorum 16.04.2026 11:02
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 175
15.04.2026 1218 Okunma
1 Yorum 15.04.2026 09:28
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 174
13.04.2026 1239 Okunma
1 Yorum 13.04.2026 10:18
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 173
12.04.2026 1204 Okunma
1 Yorum 12.04.2026 07:23
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 172
11.04.2026 1171 Okunma
1 Yorum 11.04.2026 04:53
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 171
10.04.2026 1110 Okunma
1 Yorum 10.04.2026 07:15
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 170
9.04.2026 1400 Okunma
1 Yorum 09.04.2026 12:02
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 169
8.04.2026 1270 Okunma
1 Yorum 08.04.2026 09:44
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 168
7.04.2026 1250 Okunma
1 Yorum 07.04.2026 08:23
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 167
6.04.2026 1231 Okunma
1 Yorum 06.04.2026 11:03
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 166
5.04.2026 1267 Okunma
1 Yorum 05.04.2026 09:51
Reşat Nuri Erol
Düzeni doğru kur ve koru, kendini denetle…
4.04.2026 1329 Okunma
1 Yorum 04.04.2026 10:46
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 164
2.04.2026 1427 Okunma
1 Yorum 02.04.2026 09:55
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 163
1.04.2026 1326 Okunma
1 Yorum 01.04.2026 11:25
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 162
31.03.2026 1323 Okunma
1 Yorum 31.03.2026 11:51
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 161
30.03.2026 1344 Okunma
1 Yorum 30.03.2026 08:10
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 160
29.03.2026 1501 Okunma
1 Yorum 29.03.2026 13:19
Reşat Nuri Erol
Islah projeleri neden başarısız oldu? ve
28.03.2026 1234 Okunma
1 Yorum 28.03.2026 08:33
Reşat Nuri Erol
Islah projeleri neden başarısız oldu?
27.03.2026 1304 Okunma
1 Yorum 27.03.2026 09:13
Reşat Nuri Erol
Yeni Bir Medeniyete Ne Zaman Uyanacağız? - 4
26.03.2026 1398 Okunma
1 Yorum 26.03.2026 11:46
Reşat Nuri Erol
Yeni Bir Medeniyete Ne Zaman Uyanacağız? - 3
25.03.2026 1342 Okunma
1 Yorum 25.03.2026 07:30
Reşat Nuri Erol
Yeni Bir Medeniyete Ne Zaman Uyanacağız? - 2
19.03.2026 2028 Okunma
2 Yorum 19.03.2026 06:20
Reşat Nuri Erol
Yeni Bir Medeniyete Ne Zaman Uyanacağız? - 1
18.03.2026 1896 Okunma
1 Yorum 18.03.2026 06:56
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 159
15.03.2026 1973 Okunma
1 Yorum 15.03.2026 13:15
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 158
14.03.2026 1762 Okunma
1 Yorum 14.03.2026 11:49
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 157
13.03.2026 1703 Okunma
1 Yorum 13.03.2026 10:26
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 156
12.03.2026 1618 Okunma
1 Yorum 12.03.2026 11:00
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 155
10.03.2026 1528 Okunma
1 Yorum 10.03.2026 06:43
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 154
9.03.2026 1649 Okunma
1 Yorum 09.03.2026 08:44
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 153
8.03.2026 1643 Okunma
1 Yorum 08.03.2026 06:39
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 152
7.03.2026 1992 Okunma
1 Yorum 07.03.2026 06:38
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 151
6.03.2026 1479 Okunma
1 Yorum 06.03.2026 06:53
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 150
5.03.2026 1792 Okunma
1 Yorum 05.03.2026 10:59
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 149
4.03.2026 1630 Okunma
1 Yorum 04.03.2026 07:37
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 148
3.03.2026 1709 Okunma
1 Yorum 03.03.2026 13:06
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 147
2.03.2026 1887 Okunma
1 Yorum 02.03.2026 07:21
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 146
1.03.2026 1781 Okunma
1 Yorum 01.03.2026 08:08
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 145
28.02.2026 1944 Okunma
1 Yorum 28.02.2026 07:38
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 144
27.02.2026 1578 Okunma
1 Yorum 27.02.2026 07:39
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 143
26.02.2026 1805 Okunma
1 Yorum 26.02.2026 06:55
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 142
25.02.2026 1694 Okunma
1 Yorum 25.02.2026 07:41
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 141
24.02.2026 1770 Okunma
1 Yorum 24.02.2026 07:25
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 140
22.02.2026 2136 Okunma
1 Yorum 22.02.2026 07:50
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 139
21.02.2026 2111 Okunma
1 Yorum 21.02.2026 07:59
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 138
20.02.2026 1812 Okunma
1 Yorum 20.02.2026 09:54
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 137
19.02.2026 1897 Okunma
1 Yorum 19.02.2026 11:11
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 136
18.02.2026 1802 Okunma
1 Yorum 18.02.2026 11:51
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 135
17.02.2026 1921 Okunma
1 Yorum 17.02.2026 10:39
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 134
15.02.2026 1948 Okunma
1 Yorum 15.02.2026 11:48
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 133
13.02.2026 1702 Okunma
1 Yorum 13.02.2026 13:18
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 132
12.02.2026 1866 Okunma
1 Yorum 12.02.2026 08:20
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 131
11.02.2026 1754 Okunma
1 Yorum 11.02.2026 10:54
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 130
10.02.2026 1837 Okunma
1 Yorum 10.02.2026 07:52
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 129
9.02.2026 2116 Okunma
1 Yorum 09.02.2026 11:29
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 128
8.02.2026 1938 Okunma
1 Yorum 08.02.2026 08:25
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 127
7.02.2026 2025 Okunma
1 Yorum 07.02.2026 11:12
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 126
6.02.2026 1960 Okunma
1 Yorum 06.02.2026 11:24
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 125
5.02.2026 2031 Okunma
1 Yorum 05.02.2026 12:18
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 124
4.02.2026 1896 Okunma
1 Yorum 04.02.2026 11:52
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 123
1.02.2026 1903 Okunma
1 Yorum 01.02.2026 11:12
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 122
30.01.2026 1876 Okunma
1 Yorum 30.01.2026 11:40
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 121
29.01.2026 2139 Okunma
1 Yorum 29.01.2026 10:21
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 120
28.01.2026 1860 Okunma
1 Yorum 28.01.2026 11:45
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 119
27.01.2026 2067 Okunma
1 Yorum 27.01.2026 10:14
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 118
25.01.2026 2175 Okunma
1 Yorum 25.01.2026 13:16
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 117
24.01.2026 2084 Okunma
1 Yorum 24.01.2026 19:01
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 116
23.01.2026 2051 Okunma
1 Yorum 23.01.2026 12:37
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 115
22.01.2026 2115 Okunma
1 Yorum 22.01.2026 11:15
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 114
21.01.2026 2140 Okunma
1 Yorum 21.01.2026 12:37
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 113
20.01.2026 2087 Okunma
1 Yorum 20.01.2026 09:38
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 112
19.01.2026 2098 Okunma
1 Yorum 19.01.2026 11:39
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 111
14.01.2026 2123 Okunma
1 Yorum 14.01.2026 12:28
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 110
13.01.2026 2099 Okunma
1 Yorum 13.01.2026 08:47
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 109
11.01.2026 2148 Okunma
1 Yorum 11.01.2026 11:14
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 108
10.01.2026 2283 Okunma
1 Yorum 10.01.2026 11:59
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 107
9.01.2026 2093 Okunma
1 Yorum 09.01.2026 12:59
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 106
8.01.2026 2397 Okunma
2 Yorum 09.01.2026 12:58
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 105
7.01.2026 2269 Okunma
1 Yorum 07.01.2026 10:08
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 104
6.01.2026 2151 Okunma
1 Yorum 06.01.2026 11:43
Reşat Nuri Erol
Kur’an’a göre devlet düzeni ve medeniyet - 103
4.01.2026 2422 Okunma
1 Yorum 04.01.2026 05:50


© 2026 - Akevler