Kullanıcı Adı:
Parola:
Üye Kayıt
Üye Aktivasyon
Parolamı Unuttum

Captcha image
Show another code

Giriş
Murat Bardakçı - HaberTürk Recep Yıldırım
'Aziz Allah' dedirten ezanlar dinleyene artık 'Lâh
461 Okunma, 0 Yorum

 EYÜPSULTAN Camii'nin müezzini akşam ezanını yedi dakika geç okuyunca avluda iftar saatini bekleyen cemaat orucunu vakti gelmeden açtı diye kıyamet kopuyor.

Diyanet yahut İstanbul Müftülüğü, zamanlama hatası yüzünden erken açılan orucun hükmünü duyurmak üzeredir, siz bu yazıyı okuduğunuz sırada belki de duyurmuştur ama günümüzün ezanlarının kıyametler kopartılmasını gerektiren bir başka tarafı daha var: Minarelerden bundan birkaç sene öncesine kadar işitildiğinde "Aziz Allah" dedirten nağmelerin artık "Lâhavle!" çektirir hâle gelmesi...
Bilmem hiç dikkat ettiniz mi? Bir zamanlar beş vakitte beş ayrı makamla okunan, baştanbaşa nağme olan ve ruhlara sükûn veren ezanımız şimdilerde tuhaf bir hâle büründü. Asırlar öncesine dayanan geleneğin neticesinde kendine mahsus bir üslûp haline gelmiş olan Türk tavrının yerini kuru, bayat ve konuşmayı bile değil, pest perdelerden mırıldanmayı andıran, işitildiğinde sanki kerhen okunuyor hissi veren, kıt'a Arabistan'ında okunanların özentisi bir ezan aldı.

BİR ÜSKÜDAR TAVRI VARDI!

"Kur'an Arabistan'da nâzil oldu, Mısır'da okundu, İstanbul'da yazıldı" derler ama, eski asırlardan gelen bu söz aslında noksandır, zira Kur'an, sadece Mısır'da değil, İstanbul'da da mükemmel şekilde okunmuştur. Türk telâffuzu belki Arap gırtlağına tam mutabık olmamıştır ama üslûp bakımından bir "İstanbul", hattâ "Üsküdar" tavrı mevcuttur ve örneklerine artık sadece birkaç büyük camide rastlanabilen bu tavır maalesef elden gitmektedir.
Türkiye'de günümüzün ezanı ve Kur'an'ı, Türk kulağına herşeye rağmen yabancı gelen Mısır nağmeleriyle, yani İslâm dünyasında "mükemmel" kabul edilen tarzda okunsa, gene iyi; ama maalesef öyle bile okunmuyor! Kıraatta kıt'a Arabistan'ın tavrı hâkim olmak üzere ve bu iş mü'minliğin gereklerinden kabul ediliyor. Üstelik, müezzinlerin çoğu, gramerde "mahrec" denen, harflerin çıkış kurallarından bîhaber oldukları için özellikle "a" ve "h" harflerini tuhaf bir Araplaşma hevesiyle gırtlaktan vermeye çabaladıklarından, "Allah"ın başındaki "elif" durup dururken Arapça'nın "ayn"ına, "Muhammed" sözündeki "ha" da "hı"ya dönüyor.

RAHATSIZLIĞIN SEBEBİ

Tavra ârız olan bu illet, bir kesimin 12 Eylül sonrasında sanatta ve kültürde her ne hikmetse herşeyi mistik bir havaya büründürmeye çalışmasıyla başladı. Musiki mistiklik uğruna mıymıntı bir hâle döndü, eskilerin elyazması Kur'anları cildlemede asla kullanmadıkları ve asırlar boyunca aslî değil talî bir sanat kabul ettikleri ebru baştâcı edildi ve sıra nihayet ezana, hattâ Kur'an'a geldi ve netice, ortada! Bir zamanlar "Aziz Allah" dedirten ezanlar, dinleyene artık "Lâhavle" çektiriyor.
Bugün milletin "rahatsız oldukları" gerekçesiyle hoparlörlerin kısılması talebinde bulunmalarının sebebi, işte Araplaştırılmaya çalışılan bu tuhaf ezan tavrıdır.
Yukarıda, 20. yüzyılın ilk yıllarından kalma bir nota görüyorsunuz: İstanbul'a gelmiş olan yabancı bir müzisyen ilk dinleyişinde hayran kaldığı Türk ezanını notaya almış ve öylesine beğenmiş ki, nağmelerin altına bir de piyano partisi yazıvermiş.
Böylesine ezanların çok değil, sadece bir-iki sene sonra gemilerin bile geçmediği ummanlarda okunacağına emin olun!

Yorum:

Yazar, 'müezzinlerin çoğu, gramerde "mahrec" denen, harflerin çıkış kurallarından bîhaber oldukları için özellikle "a" ve "h" harflerini tuhaf bir Araplaşma hevesiyle gırtlaktan vermeye çabaladıklarından, "Allah"ın başındaki "elif" durup dururken Arapça'nın "ayn"ına, "Muhammed" sözündeki "ha" da "hı"ya dönüyor.' diyerek müezzinleri eleştirme gayretinde bulunmuş. Senelerden bu yana İstanbul'un tarihi yarım adası başta olmak üzere bir çok yerinde ezanları huşu içerisinde dinlemişimdir, sesi kulak tırmayanlarına çok rastladım fakat yazarın bahsini ettiği elifi ayın okuyan ya da muhammedin ha sını hı okuyanına hiç rastlamadım. Bunun yanında elifi ayn okumak ya da muhammedin hasını hı okumak Arapça okuyuşta doğru bir okuma değildir ki Araplaşma heveslisi olsun. 

Yazar bir de ezanların kimi muhitlerde kısılma talebinin bu kötü kıraatlerden kaynaklandığını söylemiş. Ben ezan seslerinin kısılma talebinin kötü okuyuşlardan kaynaklandığı kanaatinde değilim. Bununla beraber ezanın kötü okunduğu bir camide çözümün yolu ezanın sesini kısmak değil kötü okuyuşu bertaraf etmek olduğu kanaatindeyim.

 

Recep Yıldırım



YorumYap

Sayı: 14 | Tarih: 13.9.2009
Hayrettin Karaman
Dinden dönen öldürülür mü?
698 Okunma
Hilmi Altın
Reşat Nuri Erol
Kriz nasıl çözülür?
646 Okunma
Ilker Ardic
Ahmet Altan
Güçlü Devlet, Öyle mi?
609 Okunma
Özer Ataç
Nazlı Ilıcak
Kahpe felek! Peki kul hatası yok mu?
593 Okunma
Fatma Karuç
Ahmet Hakan
Umreden mahrem notlar
564 Okunma
Lütfi Hocaoğlu
Mehmet Şevket Eygi
Cumhurbaşkanının Küçük Oğlu
554 Okunma
Emine Hocaoğlu
Ruşen Çakır
PKK ne yapmak istiyor?
544 Okunma
Tayibet Erzen
Toktamış Ateş
Emek en yüce değerdir
542 Okunma
Osman Eskicioğlu
Ahmet Taşgetiren
Bu uyarıyı dinleseydik...
538 Okunma
Zübeyir Erol
Mahir Kaynak
Üç seçenek
535 Okunma
Süleyman Karagülle
Nihal Bengisu Karaca
Aşırılığa yergi
532 Okunma
Hakan Kandal
Fikret Bila
Bir Veli Göçer buldun mu, tamamdır!
516 Okunma
Harun Özdemir
Mümtazer Türköne
Baykal 'açılım'a karşı mı?
503 Okunma
Arif Ersoy
Oktay Ekşi
Susturamazsınız
496 Okunma
1 Yorum
Vahap Alma
Fehmi Koru
Günahsız olan ilk taşı atsın
481 Okunma
Ahmet Kirtekin
Can Ataklı
Haydi yolcular tamire
462 Okunma
Mesut Karaaytu
Murat Bardakçı
'Aziz Allah' dedirten ezanlar dinleyene artık 'Lâh
461 Okunma
Recep Yıldırım
Zülfü Livaneli
12 Eylül’ün attığı taş
458 Okunma
Ali Bülent Dilek
Yılmaz Özdil
Küre'selleşme...
424 Okunma
1 Yorum
Leyla Okta